Δημαρχείο
Το μπαλκόνι του τσουπινάθο, σε μια μπαρόκ πρόσοψη του 1752 με τους τρεις κλασικούς ρυθμούς τον έναν πάνω στον άλλον. Και εκεί όπου τα μεσάνυχτα της 14ης τραγουδιέται το «Πόμπρε δε μι».

Οκτακόσια πενήντα μέτρα, δύο λεπτά και ένας χρόνος αναμονής. Τι γίνεται κάθε μέρα από τις 6 ως τις 14 Ιουλίου, και γιατί η γιορτή γινόταν αρχικά τον Οκτώβριο.
🎧 Στη διαδρομή Το τρέξιμο των ταύρων, ο Σαν Φερμίν και η Πλάθα δελ ΚαστίγιοΟι Σανφερμίνες είναι εννέα μέρες, όχι ένα τρέξιμο. Όμως το τρέξιμο είναι αυτό που τις εξηγεί: οκτακόσια πενήντα μέτρα που διανύονται σε δύο ή τρία λεπτά και που η πόλη τα περιμένει ολόκληρο χρόνο. Αυτός ο οδηγός εξηγεί πώς λειτουργούν όλα, κομμάτι κομμάτι και μέρα με τη μέρα.
Όλα ξεκινούν το μεσημέρι της 6ης Ιουλίου, από το μπαλκόνι του Δημαρχείου: μια φωτοβολίδα που σκάει ενώ από κάτω βρυχάται μια ανθρωποθάλασσα με το μαντήλι ψηλά. Η λέξη προέρχεται από το «τσουπίν», τη λαϊκή ονομασία της φωτοβολίδας.
Η φράση είναι δίγλωσση, όπως η πόλη: «Παμπλονέζοι, Παμπλονέζες, ζήτω ο Σαν Φερμίν! Ιρουινδάρρακ, ιρουινδάρροκ, γκόρα Σαν Φερμίν!». Και εκείνη τη στιγμή δεκάδες χιλιάδες κόκκινα μαντήλια, που ως τότε φοριούνται δεμένα στον καρπό, ανεβαίνουν όλα μαζί στον λαιμό.
Ο άγιος κατοικεί στην εκκλησία του Σαν Λορένθο, σε ένα μπαρόκ οκταγωνικό παρεκκλήσι που χτίστηκε ανάμεσα στο 1696 και το 1717 μόνο για να τον φυλάει. Κάθε 7 Ιουλίου βγαίνει στους ώμους σε λιτανεία στην οδό Μαγιόρ.
Και μια πληροφορία που εκπλήσσει: η γιορτή του αγίου έπεφτε στις 10 Οκτωβρίου, με βροχή και κρύο, ενώ το ζωοπανηγύρι και οι ταυρομαχίες γίνονταν το καλοκαίρι. Το 1591 η πόλη αποφάσισε να τα ενώσει όλα και να μεταφέρει τον εορτασμό στις 7 Ιουλίου, για τον καλό καιρό. Αυτή η καθαρά πρακτική αλλαγή επινόησε τις Σανφερμίνες.
Το μπαλκόνι του τσουπινάθο, σε μια μπαρόκ πρόσοψη του 1752 με τους τρεις κλασικούς ρυθμούς τον έναν πάνω στον άλλον. Και εκεί όπου τα μεσάνυχτα της 14ης τραγουδιέται το «Πόμπρε δε μι».
Εκεί κατοικεί ο άγιος, σε ένα οκταγωνικό παρεκκλήσι χτισμένο μόνο για εκείνον. Από εδώ ξεκινά η λιτανεία της 7ης Ιουλίου, και το ενθιέρρο αρχίζει λίγα λεπτά πιο πέρα, στην ανηφόρα του Σάντο Δομίνγκο.
Κατέβασε την εφαρμογή και ανακάλυψε την πόλη Pamplona χωρίς σύνδεση, όποτε θέλεις. Κάνε τη διαδρομή με τα πόδια Το τρέξιμο των ταύρων, ο Σαν Φερμίν και η Πλάθα δελ Καστίγιο με έναν ντόπιο ξεναγό στο αυτί σου.
Μάθε περισσότερα για το Viavoy →Ξεκινά από την ανηφόρα του Σάντο Δομίνγκο. Στις οκτώ ακριβώς ακούγεται μια φωτοβολίδα, ανοίγει η μεγάλη πόρτα και έξι ταύροι μαζί με τα βόδια-οδηγούς που τους καθοδηγούν ορμούν στην ανηφόρα. Μια δεύτερη φωτοβολίδα ειδοποιεί ότι δεν έχει μείνει πίσω κανένα ζώο, που είναι η πιο επικίνδυνη δυνατή κατάσταση.
Αυτό το πρώτο κομμάτι είναι από τα πιο σκληρά: σχεδόν τριακόσια μέτρα κλίσης που σε σπρώχνει, με γλιστερό έδαφος και τους ταύρους μαζεμένους και ξεκούραστους. Οι βετεράνοι το συνοψίζουν έτσι: εδώ δεν τρέχεις μπροστά από τον ταύρο, επιβιώνεις.
Ακολουθεί η πλατεία του Δημαρχείου και η στροφή της Μερκαδέρες, μια κλειστή στροφή δεξιά όπου οι ταύροι γλιστρούν και συχνά πέφτουν πάνω στο προστατευτικό φράγμα. Είναι το πιο φωτογραφημένο σημείο και ένα από τα πιο απρόβλεπτα.
Έπειτα, η οδός Εσταφέτα: τριακόσια μέτρα ευθείας χωρίς στροφές για να κρυφτείς. Για πολλούς δρομείς αυτό είναι το αληθινό ενθιέρρο, το κομμάτι όπου γίνεται το πιο δύσκολο, που δεν είναι να ξεφύγεις αλλά να μπεις μπροστά από τον ταύρο και να τρέξεις στο ύψος του για λίγα μέτρα, μετρώντας το βήμα του.
Και το τέλος: το κομμάτι της Τελεφόνικα, το στενό που στενεύει απότομα —όπου σχηματίζονται οι σωροί από ανθρώπους— και η είσοδος στην αρένα της Πλάθα δε Τόρος. Συνολικά, περίπου οκτακόσια πενήντα μέτρα και δύο ή τρία λεπτά.
Το τρέξιμο είναι δωρεάν και δεν χρειάζεται εγγραφή, όμως υπάρχουν κανόνες και επιβάλλονται πρόστιμα: να είσαι ενήλικος, να μην είσαι μεθυσμένος, να μην τρέχεις αντίθετα, να μην κουβαλάς σακίδια ή δέματα και να μη βγάζεις φωτογραφίες ή βίντεο ενώ τρέχεις. Η αστυνομία βγάζει από τη διαδρομή όποιον δεν συμμορφώνεται πριν από τη φωτοβολίδα.
Το λευκό και κόκκινο δεν προέρχεται από τον Μεσαίωνα: διαδόθηκε τη δεκαετία του τριάντα του 20ού αιώνα, όταν οι πρώτες «πένιες», οι γιορταστικοί σύλλογοι, το υιοθέτησαν και ολόκληρη η πόλη αντέγραψε την ιδέα. Η παράδοση προσθέτει ότι το κόκκινο θυμίζει το μαρτύριο του Σαν Φερμίν, που αποκεφαλίστηκε.
Οι γυναίκες μπορούν να τρέχουν χωρίς περιορισμούς από το 1974: ως εκείνη τη χρονιά ένας δημοτικός κανονισμός τούς το απαγόρευε ρητά. Γι' αυτό στο Μνημείο του Ενθιέρρο, με τις δεκαεννέα μορφές του, δεν υπάρχει καμία.
Αυτό που σχεδόν κανείς δεν ξέρει είναι το ενθιερρίγιο: το προηγούμενο απόγευμα, οι ταύροι μεταφέρονται σιωπηλά και στα σκοτεινά από τα μαντριά του Γκας ως εκείνα του Σάντο Δομίνγκο, χωρίς κοινό που να φωνάζει και με τους δρόμους άδειους. Είναι ακριβώς το αντίθετο του ενθιέρρο.
Και η γιορτή δεν τελειώνει με το τρέξιμο: υπάρχουν ταυρομαχίες το απόγευμα στην ίδια αρένα —ο ταύρος που τρέχει στις οκτώ είναι αυτός που αντιμετωπίζεται αργότερα—, γίγαντες και μεγαλοκέφαλοι το πρωί, πένιες και λαϊκές μπάντες όλη μέρα, και το Ριάου-Ριάου, η πιο αμφιλεγόμενη και πιο συχνά ανασταλμένη τελετή από όλες.
Εκεί όπου αρχίζουν όλα: στις οκτώ ακριβώς ακούγεται η φωτοβολίδα και ανοίγει η μεγάλη πόρτα. Σχεδόν τριακόσια μέτρα ανηφόρας με τους ταύρους μαζεμένους και ξεκούραστους.
Εκεί όπου τελειώνει το ενθιέρρο. Από τις μεγαλύτερες του κόσμου σε χωρητικότητα: είκοσι χιλιάδες άνθρωποι σε μια πόλη διακοσίων χιλιάδων. Με την προτομή του Χέμινγουεϊ δίπλα.
Από τις 6 ως τις 14 Ιουλίου, πάντα τις ίδιες ημερομηνίες. Αρχίζουν με το τσουπινάθο το μεσημέρι της 6ης από το μπαλκόνι του Δημαρχείου και τελειώνουν τα μεσάνυχτα της 14ης με το «Πόμπρε δε μι», που τραγουδιέται με κεριά στην ίδια πλατεία. Το ενθιέρρο τρέχεται κάθε πρωί στις οκτώ, από τις 7 ως τις 14.
Από δύο ως τρία λεπτά. Είναι περίπου οκτακόσια πενήντα μέτρα από τη μεγάλη πόρτα στην ανηφόρα του Σάντο Δομίνγκο ως την αρένα. Λιγότερο απ' όσο χρειάζεται για να διαβάσεις αυτόν τον οδηγό, και είναι αυτό που η πόλη περιμένει ολόκληρο χρόνο.
Η ανηφόρα του Σάντο Δομίνγκο, στην αρχή, γιατί είναι σχεδόν τριακόσια μέτρα κλίσης που σε σπρώχνει, με γλιστερό έδαφος και τους ταύρους μαζεμένους και ξεκούραστους. Και η στροφή της Μερκαδέρες, όπου οι ταύροι γλιστρούν και συχνά πέφτουν πάνω στο φράγμα. Επίσης το τελικό στενό, εξαιτίας των σωρών από ανθρώπους που σχηματίζονται.
Ναι, είναι δωρεάν και δεν χρειάζεται εγγραφή, αλλά υπάρχουν κανόνες που επισύρουν πρόστιμα: να είσαι ενήλικος, να μην είσαι μεθυσμένος, να μην τρέχεις αντίθετα, να μην κουβαλάς σακίδια ή δέματα και να μη βγάζεις φωτογραφίες ή βίντεο ενώ τρέχεις. Η αστυνομία βγάζει από τη διαδρομή όποιον δεν συμμορφώνεται πριν ακουστεί η φωτοβολίδα.
Δεν είναι επίσημη στολή ούτε προέρχεται από τον Μεσαίωνα: διαδόθηκε τη δεκαετία του τριάντα του 20ού αιώνα, όταν οι πρώτες πένιες υιοθέτησαν τα λευκά με κόκκινο ζωνάρι και μαντήλι και ολόκληρη η πόλη αντέγραψε την ιδέα. Η παράδοση προσθέτει ότι το κόκκινο θυμίζει το μαρτύριο του Σαν Φερμίν, που πέθανε αποκεφαλισμένος.
Από το 1974, όταν καταργήθηκε ο δημοτικός κανονισμός που τους το απαγόρευε ρητά. Από τότε τρέχουν χωρίς περιορισμούς, αν και παραμένουν μειοψηφία. Γι' αυτό στο Μνημείο του Ενθιέρρο, με τις δεκαεννέα μορφές του σε φυσικό μέγεθος, δεν εμφανίζεται καμία: το γλυπτό αποτυπώνει και μια εποχή.
Η μεταφορά των ταύρων, το απόγευμα πριν από κάθε ενθιέρρο, από τα μαντριά του Γκας ως εκείνα του Σάντο Δομίνγκο. Γίνεται σιωπηλά, σχεδόν στα σκοτεινά, χωρίς κοινό που να φωνάζει και με τους δρόμους άδειους: είναι ακριβώς το αντίθετο του ενθιέρρο και πολύ λίγοι επισκέπτες το γνωρίζουν.
Γιατί το 1591 η πόλη τη μετέφερε εξαιτίας του καιρού. Η γιορτή του Σαν Φερμίν έπεφτε στις 10 Οκτωβρίου, με βροχή και κρύο, ενώ το ζωοπανηγύρι και οι ταυρομαχίες γίνονταν το καλοκαίρι. Αποφασίστηκε να ενωθούν όλα στις 7 Ιουλίου, και αυτή η καθαρά πρακτική μετάθεση επινόησε χωρίς να το θέλει τις Σανφερμίνες.
Κατέβασε το Viavoy και περπάτησε στην πόλη Pamplona χωρίς σύνδεση, όποτε θέλεις.

Συνέχισε το διάβασμα



