Mury: bastion Redín
Najwyższy punkt obwodu murów, wzniesiony około 1512 roku naprzeciw Francji. Pełna pętla to dobre półtorej godziny i najlepszy spacer w mieście.

Klucz do królestwa naprzeciw Francji, z jednymi z najlepiej zachowanych fortyfikacji bastionowych w Europie. I niezwyciężona twierdza zdobyta śnieżkami.
🎧 Na trasie Katedra, mury i monumentalna PampelunaPrzez stulecia Pampeluna była twierdzą wojskową pierwszej linii, a to zostawiło jej dwie rzeczy: wyjątkowe dziedzictwo fortyfikacji i miasto, które nie mogło się rozrastać aż do 1915 roku, zamknięte we własnym kamiennym gorsecie. Dziś ten gorset to jej najlepszy spacer.
Mury tworzą jedne z najlepiej zachowanych fortyfikacji bastionowych w Europie, z około pięcioma kilometrami, które można przejść prawie bez przerwy.
Ich kształt gwiazdy nie jest kwestią estetyki: bastiony osłaniają się i ostrzeliwują nawzajem, tak że nie zostaje ani jeden niepilnowany zakątek i żaden napastnik nie może podejść pod mur, nie dostając się w krzyżowy ogień.
Najwyższy punkt to bastion Redín, wzniesiony około 1512 roku na froncie zwróconym ku Francji, najbardziej newralgicznej flance. Ta data zbiega się z podbojem Nawarry przez Ferdynanda Katolickiego, który zamienił miasto w wojskową granicę Kastylii.
Nad nim jest Zakątek Caballo Blanco, najlepszy punkt widokowy w mieście, a schodząc chodnikiem wzdłuż murów, dochodzisz do bramy Portal de Francia z 1553 roku, najlepiej zachowanej bramy w całym obwodzie murów.
Najwyższy punkt obwodu murów, wzniesiony około 1512 roku naprzeciw Francji. Pełna pętla to dobre półtorej godziny i najlepszy spacer w mieście.
Z 1553 roku i rzadkość: zachowała cały mechanizm zamykania miasta, z drewnianymi wrotami nabijanymi ćwiekami i otworem na most zwodzony.
Pobierz aplikację i odkrywaj Pamplona offline, kiedy chcesz. Przejdź trasę Katedra, mury i monumentalna Pampeluna z lokalnym przewodnikiem w słuchawkach.
Dowiedz się więcej o Viavoy →Cytadelę Filip II zlecił w 1571 roku włoskiemu inżynierowi Giacomowi Palearo, zwanemu el Fratín, który wytyczył pięciobok z bastionami według wzoru z Antwerpii, kopiowanego wtedy w całej Europie.
Każdy z jej pięciu bastionów miał własną nazwę: Santa María, Santiago, Real, San Antón i La Victoria. Dwa ostatnie zburzono od 1888 roku, żeby miasto mogło się rozrastać w stronę Ensanche (dzielnicy o szachownicowym układzie ulic); pozostałe trzy wciąż stoją.
I padła tylko raz, bez walki. 16 lutego 1808 roku wojska Napoleona, wówczas sprzymierzone z Hiszpanią, podeszły pod bramę, udając bitwę na śnieżki. Wśród śmiechów i rzutów odwróciły uwagę wartowników, wyciągnęły ukrytą broń i opanowały twierdzę bez jednego wystrzału.
To zajęcie było jednym z pierwszych ruchów francuskiej okupacji Hiszpanii, na kilka miesięcy przed powstaniem 2 maja. Napoleon zdobywał twierdze na północy podstępem, nie w bitwie.
Cena tylu fortyfikacji była brutalna: miasto nie mogło się rozrastać na zewnątrz aż do czasów sprzed nieco ponad stu lat. Zamknięta w obwodzie murów Pampeluna osiągnęła bardzo dużą gęstość zaludnienia i bardzo złe warunki mieszkaniowe.
W 1915 roku zezwolono na zburzenie frontu południowego i tamtędy zniknęły odcinki murów i bastiony. To, po czym chodzi się dziś, jest resztą, ocaloną w porę i uznaną za zabytek narodowy (Monumento Nacional) w 1939 roku.
Na uwolnionym terenie wytyczono Segundo Ensanche, drugą planową rozbudowę miasta: uporządkowaną siatkę szerokich ulic o ściętych narożnikach, której plan podpisał Serapio Esparza w latach dwudziestych, z avenida de Carlos III jako kręgosłupem.
A teren, który otaczał mury – glacis, gdzie zakazane było, żeby cokolwiek rosło, aby nie dawać schronienia wrogowi – zamienił się w zielony pierścień: Ogrody Taconera, z jeleniami w fosie, i park Media Luna, na innym dziele obronnym z XVIII wieku.
Ten proces – przestarzałe fortyfikacje zamienione w parki – powtórzył się w całej Europie w XIX wieku. W Pampelunie dał wyjątkowo udany wynik, bo murów nie zburzono w całości i spacer wciąż jest ciągły.
Pięcioramienna gwiazda z 1571 roku, dziś publiczny park. Padła tylko raz, i to podczas udawanej bitwy na śnieżki.
Na wojskowym glacis, gdzie dawniej nic nie mogło rosnąć. Dziś są tu buki, magnolie i jelenie, które żyją w fosie.
Około pięciu kilometrów, które można przejść prawie bez przerwy, co czyni je jednymi z najlepiej zachowanych fortyfikacji bastionowych w Europie. Zostały uznane za zabytek narodowy w 1939 roku, po tym jak w 1915 roku zezwolono na zburzenie frontu południowego, żeby miasto mogło się rozrastać.
Bo zaprojektowano je tak, by przyjmowały kule armatnie, a nie po to, by im się opierać. Artyleria prochowa sprawiła, że wysokie i cienkie mury, które waliły się od uderzenia, stały się bezużyteczne, więc przeszło się na konstrukcje niskie, grube i pochyłe, z kątowymi bastionami, które osłaniają się i ostrzeliwują nawzajem.
Tak. 16 lutego 1808 roku wojska Napoleona, wówczas sprzymierzone z Hiszpanią, podeszły pod bramę, udając bitwę na śnieżki. Wśród śmiechów i rzutów odwróciły uwagę wartowników, wyciągnęły ukrytą broń i opanowały twierdzę bez ani jednego wystrzału.
Włoski inżynier Giacomo Palearo, zwany el Fratín, na zlecenie Filipa II w 1571 roku. Wytyczył pięciobok z bastionami według wzoru cytadeli w Antwerpii, który po pojawieniu się nowoczesnej artylerii kopiowała cała Europa. Uchodzi za jedną z najlepszych w Hiszpanii.
Bo miasto się dusiło. Zamknięta przez stulecia w obwodzie murów Pampeluna osiągnęła bardzo dużą gęstość zaludnienia i nie mogła się rozrastać. W 1915 roku zezwolono na zburzenie frontu południowego, a na tym terenie wytyczono Segundo Ensanche, siatkę szerokich ulic, która dziś tworzy nowoczesne centrum.
Otwarty, odsłonięty teren, który otaczał mury od zewnątrz i na którym surowo zakazane było, żeby cokolwiek rosło albo było budowane: każde drzewo czy budynek dałyby osłonę napastnikowi i zasłoniłyby obrońcom pole ostrzału. W Pampelunie to glacis zamieniło się w Jardines de la Taconera.
Pełna pętla to od półtorej do dwóch godzin spokojnego marszu. Najlepiej zacząć od bastionu Redín, obok katedry, przejść przez El rincón del Caballo Blanco i zejść do bramy Portal de Francia. Trasa jest płaska, przyjemna i to chyba najlepszy spacer w mieście.
Pobierz Viavoy i zwiedzaj Pamplona offline, kiedy chcesz.

Czytaj dalej



