Pięcioramienna gwiazda, pięć bastionów, ostatnie słowo renesansowej architektury wojskowej. Kazał ją zbudować Filip II w 1571 roku i uchodzi za jedną z najlepszych w Hiszpanii. A padła tylko raz w swojej historii: nie siłą, tylko przez bitwę na śnieżki.
Gwiazda skopiowana z Antwerpii
Projekt Filip II zlecił włoskiemu inżynierowi Giacomowi Palearo, zwanemu el Fratín, który wytyczył pięciobok z bastionami według wzoru cytadeli w Antwerpii, kopiowanej wtedy przez całą Europę.
To logika nowożytnej fortyfikacji: artyleria sprawiła, że wysokie i cienkie mury stały się bezużyteczne, więc przeszło się na mury niskie, grube i ustawione pod kątem, zdolne przyjąć uderzenie kuli armatniej i nie zostawić bez dozoru ani jednego zakątka.
Pięć bastionów miało własne nazwy: Santa María, Santiago, Santa Clara, San Antón i La Victoria. Ciekawe, że tak zimna machina wojenna nosiła na każdym ze swoich ramion imiona świętych.
Dwa z nich – San Antón i La Victoria – zburzono około 1900 roku, żeby miasto mogło rozrastać się w stronę Ensanche, dzielnicy o szachownicowym układzie ulic. Pozostałe trzy wciąż stoją, wśród murów zamienionych w ogrody i fos pełnych życia.
Zdobyta śniegiem
Najbardziej niezwykły epizod w jej historii rozegrał się 16 lutego 1808 roku. Wojska Napoleona, wtedy sojusznicy Hiszpanii, podeszły pod bramę, udając bitwę na śnieżki.
Wśród śmiechów i rzucania śniegiem odwróciły uwagę wartowników, wyciągnęły ukrytą broń i zajęły Cytadelę bez jednego wystrzału. Twierdza uważana za niezdobytą, zdobyta śniegiem.
To zajęcie było jednym z pierwszych ruchów francuskiej okupacji Hiszpanii, na kilka miesięcy przed powstaniem 2 maja. Napoleon opanował twierdze północy podstępem, a nie walką.
Dziś teren jest parkiem publicznym, z murami zamienionymi w promenadę i pawilonami wojskowymi przerobionymi na sale wystawowe. Przemiana machiny wojennej w miejsce wypoczynku jest zupełna.
Nie do przegapienia
Pięcioramienna gwiazda
Filip II zlecił jej budowę w 1571 roku włoskiemu inżynierowi Giacomowi Palearo, zwanemu el Fratín.
Skopiowana z Antwerpii
Wzór pięcioboku z bastionami, który po nadejściu artylerii naśladowała cała Europa.
Padła od śnieżek
16 lutego 1808 roku Francuzi udali bitwę na śnieżki, odwrócili uwagę wartowników i weszli bez jednego wystrzału.
Zostały trzy bastiony
San Antón i La Victoria zburzono około 1900 roku, żeby miasto mogło rozrastać się w stronę Ensanche.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Pampeluny
Leży na zachód od Ensanche, połączona z Jardines de la Taconera przez Vuelta del Castillo, i razem tworzą zielony pierścień miasta.
Zwiedzanie bastionów, fos i parku zajmuje dobrą godzinę. Wstęp jest wolny, a sale wystawowe mają własne godziny otwarcia.
Naturalna trasa zaczyna się przy Palacio de Navarra, biegnie przez Paseo de Sarasate i Taconerę i kończy się tutaj. Cała po płaskim, w niecałe dwie godziny.
Najczęstsze pytania
Skąd wziął się ten kształt gwiazdy?
Z Antwerpii. Flamandzka cytadela, pięcioboczna i bastionowa, była wzorem, który kopiowała cała Europa. Artyleria uczyniła wysokie i cienkie mury bezużytecznymi, więc przeszło się na mury niskie, grube i ustawione pod kątem, zdolne przyjąć uderzenie kuli armatniej i nie zostawić bez nadzoru ani jednego zakątka.
Czy wiesz, że bastiony mają własne imiona?
Pięć bastionów nazwano Santa María, Santiago, Santa Clara, San Antón i La Victoria. Pierwsze trzy wciąż tu są, pod twoimi stopami. Ciekawe, że tak zimna machina wojenna nosiła na każdym ze swoich ramion imiona świętych.
