Kręgosłup Ensanche, dzielnicy o szachownicowym układzie ulic, i najbardziej reprezentacyjna aleja Pampeluny, z zadrzewionym pasażem pośrodku, którym miasto co wieczór wychodzi rozprostować nogi. A jej nazwa nie jest ozdobnikiem: upamiętnia króla, który z trzech zadawnionych urazów zrobił jedno miasto.
Trzy miasteczka, które się nienawidziły
Przez wieki nie było tu jednego miasta, tylko trzy otoczone murami miasteczka, które darły ze sobą koty na śmierć i życie: Navarrería, burgo San Cernin i osada San Nicolás. Każde miało własne prawa, własnego burmistrza, a nawet własny język.
Nienawidziły się tak bardzo, że w 1276 roku dwa z nich doszczętnie zniszczyły trzecie, Navarrerię, w wojnie, po której ta dzielnica przez dziesięciolecia leżała w gruzach.
8 września 1423 roku Karol III Szlachetny zmusił je do połączenia się w jedno miasto, z jedną radą miejską, jedną pieczęcią i jedną flagą, i kazał wznieść ratusz tam, gdzie stoi do dziś: dokładnie w punkcie, w którym stykały się wszystkie trzy.
Dlatego najważniejsza aleja miasta nosi jego imię. To hołd dla króla, który stworzył Pampelunę, a pochowano go w katedrze, w alabastrowym grobowcu, który sam zamówił za życia.
Witryna mieszczańskiej Pampeluny
Aleja jest osią Segundo Ensanche, uporządkowanej siatki szerokich ulic i ściętych narożników, którą wytyczono na początku XX wieku, gdy wreszcie zburzono południowy odcinek murów i miasto mogło odetchnąć.
Plan podpisał architekt Serapio Esparza na początku lat dwudziestych, zgodnie z modą na dzielnice o szachownicowym układzie, która po przykładzie Barcelony i Madrytu ogarnęła pół Hiszpanii.
To witryna mieszczańskiej Pampeluny: kawiarnie, dobre sklepy i kamienice z oszklonymi wykuszami. A zadrzewiony pasaż pośrodku działa dokładnie tak, jak go pomyślano: miasto co wieczór wychodzi tu na spacer.
Karol III Szlachetny zostawił też inny pomnik, dobre pół godziny drogi stąd: w Olite zamienił zamek w pałac królewski, który kroniki opisywały jako jeden z najbardziej wystawnych swoich czasów, z wiszącymi ogrodami, mnóstwem wież, a nawet zwierzyńcem z egzotycznymi zwierzętami. Stoi do dziś.
Nie do przegapienia
Pampeluna to były trzy miasteczka
Navarrería, San Cernin i San Nicolás, otoczone murami i przez wieki skłócone na śmierć i życie.
W 1276 roku dwa zniszczyły trzecie
Navarrería przez dziesięciolecia leżała w gruzach.
Karol III połączył je w 1423 roku
Jedna rada miejska, jedna pieczęć i jedna flaga. Dlatego aleja nosi jego imię.
Oś Segundo Ensanche
Wytyczona w latach dwudziestych przez Serapia Esparzę, po zburzeniu południowego odcinka murów.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Pampeluny
Zaczyna się obok Palacio de Navarra i Plaza del Castillo i biegnie na południe, przecinając Ensanche.
Przejście nią zajmuje dwadzieścia minut środkowym pasażem. Po drodze mijasz Plaza de la Cruz, Teatro Gayarre i bazylikę San Ignacio.
Na końcu trasy, w stronę wschodu, jest park Media Luna, najlepszy balkon z widokiem na rzekę i stare miasto.
Najczęstsze pytania
A gdzie spoczął Karol III Szlachetny?
Jest pochowany w katedrze w Pampelunie, w alabastrowym grobowcu, który sam zamówił za życia u rzeźbiarza Janina Lomme’a, przybyłego z Tournai. Wokół grobowca przesuwa się orszak płaczków, każdy rzeźbiony osobno, a całość uchodzi za klejnot europejskiego gotyku nagrobnego. Jeśli potem wejdziesz na stare miasto, warto zajrzeć i go zobaczyć.
Czy wiesz, że zbudował też bajkowy pałac?
Dobre pół godziny drogi stąd, w Olite, Karol III zamienił zamek w pałac królewski, który kroniki opisywały jako jeden z najbardziej wystawnych swoich czasów: wiszące ogrody, mnóstwo wież, a nawet menażeria z egzotycznymi zwierzętami. Był jego osobistym kaprysem i stoi do dziś, mocno odrestaurowany.
