Mercado Central
Neredeyse üç yüz tezgâhı ve her gün süren neşeli uğultusuyla hâlâ pazar olarak çalışır. Merdivenlere çık ve bu duvarların 25 Mayıs 1938'de sabahın ortasında ne gördüğünü bilerek cepheye bak.

Düşen son büyük cumhuriyetçi şehir, on yıllarca gizlenen bir bombardıman ve 2.638 kişiyi kurtaran bir İngiliz gemisi. Neredeyse kimsenin yapmadığı iki saatlik bir rota.
🎧 Explanada, Liman ve Postiguet rotasındaAlicante, Mart 1939'da düşen, Cumhuriyet'in son büyük şehriydi ve bu, onu kaçan her şeyin toplandığı nokta yaptı. Şehir merkezi o tarihin dört sahnesini saklar; bugün her gün önlerinden geçilir ve kimse onlara bakmaz: bir pazar, bir meydan, bir boğa güreşi arenası ve bir rıhtım.
O gün, sabahın ortasında, Mussolini'nin Franco'nun hizmetine verdiği Aviación Legionaria'nın İtalyan bombardıman uçakları Mallorca'daki üslerinden havalandı, denizi geçti ve bombalarını Alicante'nin merkezine boşalttı. Habersiz geldiler ve alarm vermeye neredeyse vakit kalmadı.
Alışveriş yapan insanlarla dolu Mercado Central'ı ve yakındaki Balmes meydanında kurulan küçük bir sebze pazarını vurdular. Sonuç bir katliamdı: aralarında on çocuğun da bulunduğu üç yüzden fazla ölü ve bine yakın yaralı.
İspanya'daki bütün savaşın sivil halka yönelik en kanlı bombardımanlarından biridir, buna rağmen çatışmanın genel anlatısında neredeyse yer almaz. Diktatörlük onu on yıllarca bir kaza olarak sundu ve bu örtbas, kolektif bellekteki yokluğunu açıklar.
Tanınma çok geç geldi: meydan, tarihi adında taşısın diye 2010'da adını değiştirdi ve 2013'te, yetmiş beşinci yıl dönümünde, yere bir anıt yerleştirildi. Her 25 Mayıs'ta mahalle sakinleri orada toplanır.
Neredeyse üç yüz tezgâhı ve her gün süren neşeli uğultusuyla hâlâ pazar olarak çalışır. Merdivenlere çık ve bu duvarların 25 Mayıs 1938'de sabahın ortasında ne gördüğünü bilerek cepheye bak.
Eskiden adı Balmes meydanıydı ve burada küçük bir sebze pazarı kurulurdu. Anıt yerdedir; Elena Albajar ile Ruth Céspedes'in eseridir ve 2013'te yerleştirildi. Meydanı geçerken bakışını yere indir.
Uygulamayı indir ve Alicante şehrini istediğin zaman çevrimdışı keşfet. Kulağında yerel bir rehberle Explanada, Liman ve Postiguet yürüyüş rotasını tamamla.
Viavoy hakkında daha fazlası →İspanya'nın geri kalanı çoktan işgal edilmişken Alicante hâlâ direniyordu ve kaçan herkes limanına koştu. İspanya'nın yarısından üstlerindekinden başka bir şeyleri olmadan, kucaklarında çocuklarla, birlikler gelmeden gemiye binmeyi umarak geliyorlardı.
Ama gemiler gelmiyordu. Binlerce insan günlerce rıhtımlara yığıldı; yemeden, uyumadan, ufka bakarak. 28 Mart'ta bir gemi göründü: kaptanı Gal asıllı Archibald Dickson'ın emirlere karşı gelip sığabilecek herkesi gemiye almaya karar verdiği eski bir İngiliz kömür gemisi, Stanbrook.
O gece, kömür ambarına kadar sıkış tıkış doldurulmuş 2.638 kişiyle denize açıldı; gemi suya öyle gömülmüştü ki batacakmış gibi görünüyordu. Çıkmayı başaran son gemi oydu. Fransız Cezayiri'ndeki Oran'a ulaştı; oradaki yetkililer yolcuları karaya çıkarmadan neredeyse bir ay gemide üst üste tuttu.
Dickson aylar sonra, bütün mürettebatıyla birlikte torpillenerek öldü. Haber sürgün kamplarına ulaştığında, kurtardığı o mülteciler onun için bir dakikalık saygı duruşunda bulundu.
Bugün kullanımda olan bir liman alanıdır ve yerleştirilmesi on yıllar alan bir anma anıtı vardır. Görülen, sakin bir su parçasıdır: ilginçliği tam da bu karşıtlıktadır.
Karada kalan on binlerce kişi yakalandı ve elverişli her yere tıkıldı. Boğa güreşi arenası 1939'un epey ilerisine kadar toplama kampı olarak kullanıldı; Tossal Dağı'nın tepesindeki San Fernando Kalesi de öyle.
En acı şöhrete kavuşanı, şehrin dışında, bademlerin altında kurulmuş derme çatma bir kamptı; binlerce insan orada haftalarca açıkta aç ve susuz kaldı. Ona tam da “Campo de los almendros” (Bademler Kampı) adlı bir roman adayan Max Aub sayesinde edebiyata geçti.
Spor ve anıt alanlarının toplu hapishane olarak kullanılması yalnızca Alicante'ye özgü değildi, ama burada yığılma özellikle yoğundu, çünkü şehir son direniş noktası ve kaçan herkesin varış yeriydi.
Rotanın tamamı —Mercado Central, Plaza del 25 de Mayo, boğa güreşi arenası, liman rıhtımları ve istersen San Fernando Kalesi— yürüyerek iki saat kadar sürer ve hiçbir ücreti yoktur.
Valencia Bölgesi'nde hâlâ ayakta olan en eski boğa güreşi arenalarından biri; 1888'de Lagartijo ve Guerrita ile yeniden açıldı. Ve 1939'da toplama kampı. Bayram için düşünülmüş bir yerin yenilenlerin hapishanesi olması, o yıllar hakkında çok şey anlatır.
Mallorca'da üslenmiş Aviación Legionaria'nın İtalyan bombardıman uçakları sabahın ortasında şehir merkezine habersiz saldırdı; Mercado Central'ı ve yakındaki küçük bir sebze pazarını vurdu. Aralarında on çocuğun da bulunduğu üç yüzden fazla kişi öldü ve bine yakın kişi yaralandı. Savaşın sivillere yönelik en kanlı bombardımanlarından biriydi.
Çünkü büyüklüğü Guernica bombardımanıyla kıyaslanabilir, yankısı ise neredeyse hiç olmadı. Diktatörlük onu on yıllarca basit bir kaza olarak sundu ve bu örtbas, çatışmanın genel anlatısında neredeyse yer almamasını açıklar. Anıt, yetmiş beş yıl sonra, 2013'te yerleştirildi.
Kaptanı Gal asıllı Archibald Dickson'ın emirlere karşı gelip Alicante limanında sığabilecek herkesi gemiye almaya karar verdiği eski bir İngiliz kömür gemisi. 28 Mart 1939 gecesi, kömür ambarına kadar sıkış tıkış doldurulmuş 2.638 kişiyle denize açıldı. Çıkmayı başaran son gemiydi.
Aylar sonra, gemisi bütün mürettebatı içindeyken bir denizaltı tarafından batırıldığında öldü. Haber Kuzey Afrika'daki sürgün kamplarına ulaştığında, kurtardığı o mülteciler onun için bir dakikalık saygı duruşunda bulundu.
Şehrin dışında, bademlerin altında kurulmuş derme çatma bir esir kampı; Alicante düştükten sonra yakalanan binlerce insan orada haftalarca açıkta aç ve susuz kaldı. Ona tam da bu adı taşıyan bir roman adayan Max Aub sayesinde edebiyata geçti.
Yürüyerek iki saat kadar, hepsi merkezin içinde ve hiçbir ücret olmadan: Mercado Central, Plaza del 25 de Mayo, boğa güreşi arenası ve liman rıhtımları. Tamamlamak istersen, Tossal Dağı'ndaki San Fernando Kalesi de toplama kampı olarak kullanıldı ve yürüyerek yarım saat uzaklıktadır.
Viavoy'u indir ve Alicante şehrini istediğin zaman çevrimdışı gez.

Okumaya devam et