Ronda w jeden dzień: most, arena i dno wąwozu Tajo
Trasa, która schodzi do kanionu, zamiast patrzeć na niego z góry. Ze schodami wykutymi w skale, łaźniami, które ocaliło zapomnienie, i darmowym punktem widokowym, na który prawie nikt nie zagląda.
Prawie wszyscy przyjeżdżają do Rondy na jednodniową wycieczkę, wychylają się z mostu, robią zdjęcie i odjeżdżają. Szkoda, bo miasto nie jest na górze: jest na dole. Rondę czyni wyjątkową stumetrowy wąwóz, który przecina ją na pół, a ten kanion zrozumiesz tylko wtedy, gdy zejdziesz na jego dno – to dwadzieścia minut ścieżką i najlepsza decyzja dnia.
Od mostu Puente Nuevo schodzi ścieżka na dno wąwozu Tajo: dwadzieścia minut w dół, ze stopniami i nierównymi odcinkami, i jedyny sposób, żeby zobaczyć cały most. Powrót prowadzi cały czas pod górę.
Rano: Mercadillo i arena walk byków
Zacznij od północy, zanim przejdziesz przez most.
Idąc od dworca albo z parkingu, wchodzi się do dzielnicy Mercadillo, Rondy z XVIII i XIX wieku, a pierwszym przystankiem jest arena walk byków. Z zewnątrz to skromna fasada ze złocistego kamienia, która nie zapowiada tego, co w środku: arena o średnicy sześćdziesięciu sześciu metrów, największa na świecie, otoczona stu trzydziestoma sześcioma kolumnami w podwójnej galerii.
Prawie wszystkie hiszpańskie areny zbudowano z cegły; ta jest z kamienia, z arkadami z ciosów, i dlatego bardziej przypomina renesansowy krużganek niż arenę walk byków. Wzniósł ją Martín de Aldehuela w latach 1780–1785, ten sam inżynier, który zbudował most, i wciąż należy do Real Maestranza de Caballería.
Tuż za nią jest park Alameda del Tajo, ogród z XIX wieku z punktami widokowymi wysuniętymi nad przepaść, z których widać całe góry Serranía. Wstęp jest wolny, mnóstwo ludzi go pomija, a daje jedne z najlepszych widoków na miasto.
Potem most Puente Nuevo. I tu warto wiedzieć, że wcześniej był inny, postawiony w pośpiechu w 1735 roku, z jednym ogromnym łukiem, który zawalił się sześć lat później, porywając ze sobą około pięćdziesięciu osób. Obecny, z trzema łukami wspartymi na dnie kanionu, budowano przez trzydzieści cztery lata.
Zwiedza się arenę, dziedziniec dla koni, królewskie stajnie, kaplicę i Museo Taurino, muzeum tauromachii. Tutaj Pedro Romero, urodzony w Rondzie w 1754 roku, ustalił zasady walki z bykiem na piechotę, w opozycji do wcześniejszej tradycji konnej. Co roku we wrześniu odbywa się tu Corrida Goyesca.
Ogród z XIX wieku z punktami widokowymi wysuniętymi wprost nad urwisko, z górami Serranía de Ronda w tle. Wstęp jest wolny, park leży dwie minuty od areny walk byków, a większość zwiedzających nawet się do niego nie zbliża.
Cały kamień pochodzi z samej przepaści: ciosy wydobywano na dnie wąwozu Tajo, u stóp budowy. Nad środkowym łukiem wisi w pustce komora, która była wartownią, aresztem, a w czasie hiszpańskiej wojny domowej więzieniem; dziś mieści centrum dla zwiedzających.
Kiedy przechodzisz przez most na południe, zmieniasz miasto i niemal stulecie. Stara Ronda była muzułmańska do 1485 roku i zachowała dawny układ ulic: wąskie uliczki, pałace i zaciszne place, na których ruch nagle cichnie.
Pałac Mondragón to najpiękniejszy i najbardziej mieszany budynek: w XIV wieku był rezydencją nasrydzkiego namiestnika, a potem chrześcijańskich panów, i żadna warstwa nie zatarła poprzedniej. Ma Patio Mudéjar z łukami podkowiastymi i azulejos, a dwadzieścia kroków dalej Patio Castellano o klasycznych proporcjach.
Nie wychodź, zanim nie zajrzysz do jego wiszących ogrodów w głębi, które są wliczone w cenę biletu i dają najlepszy widok na góry Serranía. Mieści się tu także Museo de Ronda, które opowiada o okolicy od prehistorycznych dolmenów.
Pięć minut dalej kościół Santa María la Mayor stoi dokładnie na miejscu wielkiego meczetu i zachowuje łuk mihrabu tam, gdzie był, wewnątrz świątyni. Trzęsienie ziemi zburzyło gotyckie prezbiterium w 1580 roku, więc idąc przez kościół, przechodzisz od gotyku do renesansu i baroku.
Tradycja wymienia wśród jego mieszkańców Hameta el Zegrí, ostatniego muzułmańskiego dowódcę wojskowego miasta. Podobno, gdy Królowie Katoliccy zdobyli Rondę w 1485 roku, zatrzymali się właśnie tutaj. Nazwę nadał mu kapitan Melchor de Mondragón, którego herb widnieje nad wejściem.
Dziedziniec z drzewami pomarańczowymi zajmuje miejsce dawnego sahnu, dziedzińca ablucji meczetu, a wieżę wzniesiono na minarecie. Długi balkon na fasadzie był lożą miasta: zanim powstała arena walk byków, uroczystości odbywały się na tym placu, a władze oglądały je właśnie stamtąd.
Trzy łuki ustawione pod kątem między dwiema okrągłymi wieżami, pomyślane tak, żeby wdarcie się siłą było nie do utrzymania. Tędy w 1485 roku weszły wojska Królów Katolickich, a kajdany uwolnionych wtedy jeńców wiszą od tamtej pory w klasztorze San Juan de los Reyes w Toledo.
To tutaj zwykłe zwiedzanie różni się od dobrego. Są dwa zejścia i oba są warte zachodu, choć każde wymaga wysiłku, a powrót zawsze prowadzi pod górę.
Pierwsze to kopalnia wody (mina) – schodkowa studnia w skale – w Casa del Rey Moro: ponad dwieście stopni wykutych w litej skale w XIV wieku, które schodzą od domu aż do rzeki. Powstały, żeby w czasie oblężeń wnosić na górę wodę – łańcuchy ludzi, jeńców dźwigających bukłaki – a kiedy w 1485 roku wojska kastylijskie odcięły do niej dostęp, Ronda upadła w ciągu kilku dni. Ogrody zaprojektował Forestier w 1912 roku.
Drugie to łaźnie arabskie, w dolnej części miasta, obok mostu Puente Viejo. Uchodzą za najlepiej zachowane w Europie, a ocaliło je zapomnienie: po zdobyciu miasta przestano z nich korzystać i skończyły jako garbarnia. W sklepieniach mają świetliki w kształcie ośmioramiennych gwiazd, a kompletny hypokaust jest widoczny.
A jeśli zostanie czas, ścieżka, która od mostu schodzi na dno wąwozu Tajo. Dwadzieścia minut w dół i jedyny sposób, żeby zobaczyć cały most od strony koryta rzeki, ze stu metrami kamienia nad głową. To obraz Rondy, z którym prawie nikt nie wyjeżdża.
Kopalnia wody to ponad dwieście nierównych, wilgotnych i śliskich stopni, w dół i z powrotem, i nie jest dla każdego. Tarasowe ogrody zaprojektował Jean Claude Nicolas Forestier, ten sam architekt krajobrazu, co park María Luisa w Sewilli.
Koniec XIII i początek XIV wieku, z trzema salami – zimną, letnią i gorącą – i kołem wodnym, które podnosiło wodę z potoku. Wstęp bardzo tani, wliczony w bilet łączony na zabytki. Nie pomijaj projekcji: bez kontekstu to tylko puste sklepione sale.
Balkon wysunięty tuż obok mostu, z którego widać boczny łuk i całą głębokość wąwozu. Wstęp jest wolny, leży trzydzieści sekund od centrum i daje najlepszy widok na most bez schodzenia do kanionu.
Tak, i tak robi prawie każdy, bo wielu przyjeżdża na jednodniową wycieczkę z Malagi lub z wybrzeża. Długi dzień wystarczy na arenę walk byków, most, stare miasto z pałacami i łaźnie arabskie. Dodatkowego czasu wymaga zejście na dno wąwozu Tajo, a to właśnie wynagradza najbardziej.
Skąd najlepiej widać Puente Nuevo?
Z dołu. Na dno kanionu schodzi ścieżka, w jakieś dwadzieścia minut, ze stopniami i nierównymi odcinkami, i z niej widać cały most od strony koryta. Jeśli nie schodzisz, najlepsze widoki są z Mirador de Aldehuela, tuż przy moście, i z ogrodów Casa del Rey Moro, które dają widok z boku.
Czy warto zejść do kopalni wody w Casa del Rey Moro?
To najbardziej zdumiewająca rzecz w mieście, ale trzeba wiedzieć, na czym polega: ponad dwieście nierównych, wilgotnych i śliskich stopni wykutych w skale, w dół i z powrotem, bez windy i bez alternatywy. Nie nadaje się dla osób z problemami z poruszaniem się. Same ogrody Forestiera są już warte biletu.
Czy w Rondzie jest bilet łączony na zabytki?
Tak, miasto ma bilet łączony obejmujący kilka miejskich zabytków, w tym łaźnie arabskie, pałac Mondragón i kościół Santa María la Mayor, i opłaca się od trzeciej wizyty. Kupuje się go w każdym z nich. Arena walk byków i Casa del Rey Moro są prywatne i płatne osobno.
Co w Rondzie jest za darmo?
Całkiem sporo. Park Alameda del Tajo z wysuniętymi punktami widokowymi, Mirador de Aldehuela przy moście, brama Puerta de Almocábar i mury, spacer po starym mieście i ścieżka, która schodzi na dno kanionu. Można bardzo dokładnie zwiedzić miasto, płacąc tylko za dwa albo trzy bilety.
Kiedy najlepiej się wybrać?
Wiosną i jesienią. Ronda leży na wysokości ponad siedmiuset metrów, więc lato jest gorące, ale mniej duszne niż na wybrzeżu, a zima zimna i często deszczowa. Feria (doroczne święto miasta) i Corrida Goyesca we wrześniu wypełniają miasto po brzegi i trzeba rezerwować nocleg z dużym wyprzedzeniem.
Informacje praktyczne
DojazdPociągiem z Malagi, Algeciras lub Granady. Autobusem z Malagi, Marbelli i Sewilli.
Poruszanie sięWszędzie pieszo, z dużymi różnicami wysokości między górnym miastem a dnem kanionu.
Bilet łączonyZabytki miejskie: łaźnie, Mondragón i Santa María. Opłaca się od trzech.
ZejścieŚcieżka od mostu na dno wąwozu Tajo: 20 minut w dół, powrót cały czas pod górę.
Za darmoAlameda del Tajo, Mirador de Aldehuela i brama Puerta de Almocábar.
JedzenieRabo de toro, rondeńska zupa pomidorowa, migas i wina z gór Serranía.
Na mapie
🎧 Z Viavoy
Spaceruj po Ronda i słuchaj we własnym tempie
Pobierz Viavoy i zwiedzaj Ronda offline, kiedy chcesz.