Een kluwen smalle steegjes midden in de oude binnenstad waar de bars dicht op elkaar zitten, een markt uit 1903 op de Romeinse stadsmuur en een groente die buiten Aragón amper gegeten wordt.
El Tubo is een handvol smalle steegjes, schijnbaar zonder uitgang, verstopt tussen de Coso en de Plaza de España, waar een groot deel van de traditionele tapascultuur van Zaragoza samenkomt. De naam komt van de vorm: straten zo nauw dat ze aanvoelen als een buis. En de geschiedenis is minder chic dan het er nu uitziet.
De Mercado Central, uit 1903, is nog altijd een echte markt waar de buurt de wekelijkse boodschappen doet. Hij sluit halverwege de middag en is op zondag dicht: je moet hem in de ochtend inpassen.
Wat El Tubo is
Steegjes, theaters en een omslag.
Het geheel van steegjes dat El Tubo heet, was een groot deel van de 20e eeuw een tamelijk losbandige uitgaansbuurt, met variététheaters, revuezalen en gelegenheden van allerlei slag, en een reputatie die niet bepaald gezinsvriendelijk was.
Die periode liet sporen na: verschillende van de huidige bars zitten in panden die cabarets of danszalen waren, en sommige hebben de inrichting of de naam behouden. De omslag naar de tapas kwam vanaf de jaren tachtig en negentig, en vandaag is het een van de visitekaartjes van de stad.
Het systeem is het gebruikelijke van het noorden: je gaat naar binnen, neemt een tapa of een wijn, betaalt en gaat naar de volgende bar. Vier of vijf adressen op een avond is normaal, en de charme zit in de ronde. Op één plek gaan zitten voor een heel diner van tapas is de vergissing van de bezoeker.
De straten zijn smal en op drukke uren kom je moeilijk vooruit, vooral in het weekend. Het aperitief loopt van één tot drie, en de avondronde begint rond half negen.
IJzer, glas en baksteen uit 1903, naar het model van Les Halles, met een gietijzeren constructie en een langgerekte lantaarn. De kramen met vis en groente staan achterin en er is een gedeelte met bars. Hij werd precies op de lijn van de Romeinse stadsmuur gebouwd, die je in de straat ernaast ziet.
In Zaragoza noemen ze haar San Cayetano en ze ligt op twee minuten van El Tubo, dus je loopt erlangs op weg naar het eten. De gevel is churriguereske barok zonder rem, met salomonische zuilen en geen enkel vlak deel. 's Avonds, verlicht, komt ze pas echt tot haar recht.
De ternasco de Aragón is het product met het meeste gewicht: jong lamsvlees, met een eigen beschermde oorsprongsbenaming, in de regio grootgebracht en gebraden of op houtskool gegrild. Een lamskotelet van ternasco of een stuk ribben is de lokale maatstaf, en je vindt het zowel als tapa als als hoofdgerecht.
De borraja, bernagie, is de grootste verrassing. Het is een wintergroente met een dikke stengel en een ruw blad die buiten Aragón amper geteeld of gegeten wordt, gekookt opgediend met aardappel en een refrito, een saus van gebakken knoflook, en het is een van die dingen die je hier moet proeven omdat je ze nergens anders vindt.
Onder de hapjes aan de bar: migas, bacalao ajoarriero, longaniza de Graus, jamón de Teruel – ook met een oorsprongsbenaming –, gegrilde champignons met knoflook en patatas bravas, die in Zaragoza een eigen versie hebben met een dikke en behoorlijk pittige saus.
Als dessert frutas de Aragón: gekonfijt fruit gedoopt in chocolade, een traditionele lekkernij die in de banketbakkerijen van het centrum wordt verkocht. En om te drinken wijnen van de vier Aragonese oorsprongsbenamingen: Cariñena, Campo de Borja, Calatayud en Somontano.
Waar nog meer, behalve El Tubo
De oude binnenstad zelf, rond de Plaza de Santa Marta en de omgeving van La Magdalena, heeft een jonger en minder druk aanbod, met kleine zaakjes en iets betere prijzen. Daar gaan de mensen uit die in de stad wonen.
De Mercado Central lost de lunch beter op dan welk restaurant ook: product in het zicht, een gedeelte met bars en lokale klanten. Hij sluit halverwege de middag en is op zondag dicht, dus je moet hem in de ochtend inpassen. En hij staat precies op de Romeinse stadsmuur, die je in de straat ernaast ziet.
Een opmerking over de kalender: tijdens de Fiestas del Pilar, in de week van 12 oktober, loopt de stad helemaal vol en werken zowel El Tubo als de rest van de oude binnenstad op een andere schaal, met rijen en andere prijzen. Buiten die data is Zaragoza een goedkope stad om te eten.
En een tip over de tijden: in de zomer loopt de temperatuur vaak boven de veertig graden, dus verschuift het leven naar de nacht. In juli en augustus heeft het middagaperitief weinig zin en de terrassen lopen vol vanaf tien uur.
Een herkenningspunt om het andere tapascircuit te situeren: de wijk La Magdalena, met het middeleeuwse stratenpatroon intact, heeft het jongste en minst drukke aanbod van de oude binnenstad, met kleine zaakjes en iets betere prijzen. Daar gaan de mensen uit die hier wonen.
Na het boodschappen doen op een stuk stadsmuur uit de 3e eeuw stuiten is in deze stad heel gewoon. De markt werd precies op de lijn van de ommuring gebouwd, en het stuk met zijn halfronde torens ligt in de straat ernaast gewoon in het zicht.
Een geheel van smalle steegjes, verstopt tussen de Coso en de Plaza de España, midden in de oude binnenstad, waar een groot deel van de traditionele tapascultuur van Zaragoza samenkomt. De naam komt van de vorm: straten zo nauw dat ze aanvoelen als een buis. In de 20e eeuw was het een buurt van variététheaters en nachtleven.
Hoe ga je in Zaragoza op tapas uit?
Zoals in de rest van het noorden: je gaat een bar binnen, neemt een tapa of een wijn, betaalt en gaat naar een andere plek. Vier of vijf adressen op een avond is normaal, en de charme zit in de ronde. Op één plek gaan zitten voor een heel diner van tapas is de meest gemaakte vergissing van de bezoeker.
Wat is borraja?
Een wintergroente, bernagie, met een dikke stengel en een ruw blad die buiten Aragón amper geteeld of gegeten wordt. Ze wordt gekookt opgediend, met aardappel en een refrito van knoflook, en het is een van die dingen die je hier het best kunt proeven, omdat je ze elders nauwelijks vindt. Het is het symbolische product van de groentetuinen langs de Ebro.
Wat moet je nog meer bestellen?
Ternasco de Aragón, jong lamsvlees met een eigen beschermde oorsprongsbenaming, gebraden of op houtskool gegrild; migas; bacalao ajoarriero; longaniza de Graus; jamón de Teruel, ook met een oorsprongsbenaming; en gegrilde champignons. Als dessert frutas de Aragón, gekonfijt fruit gedoopt in chocolade.
Is de Mercado Central de moeite waard?
Zeker. Het is een gebouw uit 1903 van ijzer, glas en baksteen, naar het model van Les Halles, en het is nog altijd een echte markt waar de buurt de wekelijkse boodschappen doet: bij de restauratie bleven het gebouw en de functie behouden, zonder er een foodhal van te maken. Hij sluit halverwege de middag en is op zondag dicht.
Is Zaragoza duur om te eten?
Buiten de Fiestas del Pilar is het een van de redelijkste Spaanse provinciehoofdsteden. In de week van 12 oktober loopt de stad helemaal vol en werkt alles op een andere schaal, met rijen en andere prijzen. In de zomer, bij meer dan veertig graden, verschuift het leven naar de nacht en verliest het middagaperitief zijn zin.
Praktische informatie
WaarEl Tubo, tussen de Coso en de Plaza de España. En de wijk La Magdalena, meer van de buurt.
OpeningstijdenAperitief van 13 tot 15 uur; avondronde vanaf 20:30.
MarktMercado Central, uit 1903. Sluit halverwege de middag en is op zondag dicht.
Wat bestel jeTernasco de Aragón, borraja, migas, longaniza de Graus en jamón de Teruel.
DrinkenWijnen uit Cariñena, Campo de Borja, Calatayud of Somontano.
ZomerBij meer dan 40 graden verschuift het leven naar de nacht: de terrassen lopen vol vanaf tien uur.
Op de kaart
🎧 Met Viavoy
Wandel door Zaragoza en luister in je eigen tempo
Download Viavoy en wandel offline door Zaragoza, wanneer je wilt.