Άγαλμα του Σιντ
Του Χουάν Κριστόμπαλ, 1955. Ένας πολεμιστής που ορμά στην επίθεση κοιτάζοντας τον ορίζοντα της εξορίας. Δέκα λεπτά, και μετά πέρασε τη γέφυρα.

Ένα αραβικό παρατσούκλι, ένα λατινικό, μια εξορία που ξεκινά σε αυτούς τους δρόμους και το πρώτο μεγάλο επικό ποίημα στα καστιλιάνικα. Οι πέντε στάσεις του Σιντ στην πόλη.
🎧 Στη διαδρομή Ο El Cid, ο λόφος του Κάστρου και οι ψηλές εκκλησίεςΤο Μπούργκος διεκδικεί ολόκληρο τον Σιντ, και δικαίως: γεννήθηκε λίγα χιλιόμετρα μακριά, η αρχή του Άσματος του Σιντ εκτυλίσσεται σε αυτούς τους δρόμους και τα οστά του αναπαύονται κάτω από τον πύργο πάνω από τη διασταύρωση του καθεδρικού. Αυτή είναι η διαδρομή, με τις πέντε στάσεις όπου ο ήρωας παύει να είναι θρύλος και γίνεται πέτρα.
Το άγαλμα το φιλοτέχνησε ο Χουάν Κριστόμπαλ το 1955, και η επιλογή της στιγμής δεν είναι τυχαία: δεν είναι ένας βασιλιάς καθισμένος σε θρόνο, είναι ένας πολεμιστής που ορμά στην επίθεση πάνω στον Μπαμπιέκα, με την κάπα και τα γένια στον άνεμο και το σπαθί ψηλά.
Και δεν κοιτάζει κάτω: κοιτάζει μπροστά, προς τον ορίζοντα από τον οποίο έφυγε εξόριστος. Ο Ροδρίγο Ντίαθ γεννήθηκε στο χωριό Βιβάρ, λίγα χιλιόμετρα μακριά, κάπου μετά το 1040, και πέθανε στη Βαλένθια το 1099.
Αυτό που δεν λέγεται πάντα είναι πώς τελείωσε: το 1094 κατέκτησε τη Βαλένθια μετά από μια σκληρότατη πολιορκία και την κυβέρνησε ως ανεξάρτητος άρχοντας, ούτε της Καστίλης ούτε των μουσουλμάνων, για πέντε χρόνια. Ήταν, στην πράξη, σχεδόν βασιλιάς.
Πέρασε μετά τη γέφυρα του Σαν Πάμπλο, δίπλα στο άγαλμα: τα στηθαία της πλαισιώνονται από μορφές προσώπων του Άσματος —η Χιμένα, οι ινφάντες του Καρριόν, ο επίσκοπος Χερόνιμο, ο Άλβαρ Φάνιεθ—, που λειτουργούν σαν ευρετήριο του ποιήματος.
Του Χουάν Κριστόμπαλ, 1955. Ένας πολεμιστής που ορμά στην επίθεση κοιτάζοντας τον ορίζοντα της εξορίας. Δέκα λεπτά, και μετά πέρασε τη γέφυρα.
Εκεί όπου η παράδοση τοποθετεί τον Όρκο της Σάντα Γκαδέα. Ταπεινή απέξω και από μέσα: αυτό που επισκέπτεσαι εδώ είναι μια σκηνή, όχι ένα κτίριο.
Κατέβασε την εφαρμογή και ανακάλυψε την πόλη Burgos χωρίς σύνδεση, όποτε θέλεις. Κάνε τη διαδρομή με τα πόδια Ο El Cid, ο λόφος του Κάστρου και οι ψηλές εκκλησίες με έναν ντόπιο ξεναγό στο αυτί σου.
Μάθε περισσότερα για το Viavoy →Το 1072 ο βασιλιάς Σάντσο Β΄ της Καστίλης πεθαίνει με δόλο μπροστά στα τείχη της Θαμόρα, και το στέμμα περνά στον αδελφό του Αλφόνσο, για τον οποίο πολλοί υποψιάζονται ότι κάτι είχε να κάνει. Στην εκκλησία της Σάντα Άγκουεδα, που οι κάτοικοι του Μπούργκος τη λένε Σάντα Γκαδέα, ο Σιντ του ζητά να ορκιστεί στα Ευαγγέλια ότι δεν συμμετείχε στο έγκλημα.
Και δεν του το ζητά μία φορά: τον βάζει να ορκιστεί τρεις φορές, κοιτάζοντάς τον στα μάτια, ταπεινώνοντας τον βασιλιά μπροστά σε όλους. Ο Αλφόνσος ορκίστηκε, αλλά δεν το ξέχασε, και λίγο αργότερα τον εξόρισε.
Ας είμαστε ειλικρινείς: οι ιστορικοί αμφιβάλλουν ότι συνέβη έτσι ακριβώς. Η πραγματική εξορία ήρθε γύρω στο 1081 και για έναν πιο γήινο λόγο —μια στρατιωτική επιδρομή με δική του πρωτοβουλία σε εδάφη του Τολέδο, που πλήρωνε φόρο υποτέλειας στον βασιλιά— και εξαιτίας εχθρών στην αυλή.
Όμως η σκηνή μπήκε στο ρομανθέρο, τις λαϊκές μπαλάντες, αποστηθιζόταν επί αιώνες και πέρασε στη ζωγραφική, στο θέατρο και στον κινηματογράφο. Το ότι είναι μάλλον λογοτεχνική δεν τη μειώνει: είναι μέρος του καστιλιάνικου φαντασιακού όσο και οποιοδήποτε τεκμηριωμένο γεγονός.
Το Σολάρ ντελ Σιντ είναι τρεις πέτρινοι μονόλιθοι στημένοι στο πεζοδρόμιο, που υψώθηκαν το 1784 και σημαδεύουν το σημείο όπου η παράδοση τοποθέτησε το σπίτι του. Τα οικόσημα λένε την ιστορία: το έμβλημα του Σιντ, της πόλης του Μπούργκος και του μοναστηριού του Σαν Πέδρο ντε Καρδένια.
Το τρίτο οικόσημο έχει εξήγηση: η Καρδένια, στα περίχωρα, ήταν σχεδόν το δεύτερο σπίτι του. Φεύγοντας εξόριστος άφησε εκεί, στη φροντίδα των μοναχών, τη δόνια Χιμένα και τις δύο μικρές κόρες του.
Σε αυτούς τους ίδιους δρόμους συμβαίνει η πιο τρυφερή σκηνή του Άσματος: ο βασιλιάς είχε απαγορεύσει με επιστολή να δώσει κανείς στον Σιντ κατάλυμα ή να του πουλήσει φαγητό, και οι πόρτες έκλειναν στο πέρασμά του. Βγήκε τότε ένα κοριτσάκι εννιά χρονών και του εξήγησε κλαίγοντας ότι δεν μπορούσαν να τον βοηθήσουν. Ο Σιντ κατάλαβε, και συνέχισε.
Στην Αψίδα της Σάντα Μαρία φυλάσσεται ένα γνήσιο οστό του Σιντ, ένα κομμάτι από το χέρι του, στην Αίθουσα της Ποριδάδ όπου συνεδρίαζε μυστικά το δημοτικό συμβούλιο. Και τα λείψανά του και της δόνια Χιμένα αναπαύονται κάτω από τον πύργο πάνω από τη διασταύρωση του καθεδρικού.
Το Άσμα του Σιντ, του 12ου ή του 13ου αιώνα, είναι το πρώτο μεγάλο επικό ποίημα στα καστιλιάνικα. Το Μπούργκος δεν διεκδικεί τον Σιντ για λόγους μάρκετινγκ: τον διεκδικεί επειδή το ιδρυτικό κείμενο της ισπανικής λογοτεχνίας αρχίζει σε αυτούς τους δρόμους.
Τρεις μονόλιθοι του 1784 που σημαδεύουν πού ήταν το σπίτι του, με τα οικόσημα του Σιντ, του Μπούργκος και του μοναστηριού της Καρδένια, που φύλαξε την οικογένειά του.
Στην Αίθουσα της Ποριδάδ φυλάσσεται ένα γνήσιο οστό του Σιντ. Και στην πρόσοψη, το άγαλμά του συνοδεύει τον Κάρολο Ε΄ μαζί με τον Φερνάν Γκονθάλεθ.
Κάτω από τον πύργο πάνω από τη διασταύρωση αναπαύονται ο Σιντ και η δόνια Χιμένα, που μεταφέρθηκαν εκεί τον 19ο αιώνα. Είναι το κλείσιμο της διαδρομής του Σιντ.
Στο Βιβάρ, ένα χωριό λίγα χιλιόμετρα από την πόλη, κάπου μετά το 1040, από όπου του έρχεται το επώνυμο «ντε Βιβάρ». Πέθανε στη Βαλένθια το 1099, μακριά από το σπίτι του, αλλά τα λείψανά του και της δόνια Χιμένα αναπαύονται σήμερα κάτω από τον πύργο πάνω από τη διασταύρωση του καθεδρικού του Μπούργκος, όπου μεταφέρθηκαν τον 19ο αιώνα.
Το «Σιντ» δεν είναι καστιλιάνικο: προέρχεται από το αραβικό sīdī, «κύριέ μου». Το κέρδισε με τον κόπο του, γιατί μετά την εξορία υπηρέτησε χρόνια ως στρατιωτικός αρχηγός του μουσουλμάνου βασιλιά της Σαραγόσας, και ακόμη και οι εχθροί του τον σέβονταν. Το άλλο παρατσούκλι, «Καμπεαδόρ», προέρχεται από το λατινικό campi doctor, «αυτός που νικά στο πεδίο της μάχης».
Η σκηνή όπου ο Σιντ απαιτεί από τον βασιλιά Αλφόνσο ΣΤ΄ να ορκιστεί στα Ευαγγέλια, τρεις φορές και μπροστά σε όλους, ότι δεν συμμετείχε στον θάνατο του αδελφού του Σάντσο Β΄ το 1072. Η παράδοση την τοποθετεί στην εκκλησία της Σάντα Άγκουεδα, που οι κάτοικοι του Μπούργκος τη λένε Σάντα Γκαδέα. Ο Αλφόνσος ορκίστηκε, και λίγο αργότερα τον εξόρισε.
Οι ιστορικοί αμφιβάλλουν. Η πραγματική εξορία ήρθε λίγα χρόνια αργότερα, γύρω στο 1081, για έναν πιο γήινο λόγο: ο Σιντ έκανε μια στρατιωτική επιδρομή με δική του πρωτοβουλία σε εδάφη του Τολέδο, που τότε πλήρωνε φόρο υποτέλειας στον βασιλιά, και είχε εχθρούς στην αυλή. Η σκηνή είναι παράδοση, μπαλάντα και λαϊκή μνήμη περισσότερο παρά βέβαιο χρονικό.
Ναι, ένα κομμάτι από το χέρι του, και φυλάσσεται στην Αίθουσα της Ποριδάδ της Αψίδας της Σάντα Μαρία, την αίθουσα όπου συνεδρίαζε μυστικά το δημοτικό συμβούλιο του Μπούργκος. Το «ποριδάδ» σήμαινε στα παλιά καστιλιάνικα μυστικό, το απόρρητο. Τα κύρια λείψανά του βρίσκονται στον καθεδρικό, κάτω από τον πύργο πάνω από τη διασταύρωση.
Μία από τις πιο πολυσυζητημένες σελίδες του Άσματος του Σιντ, και συμβαίνει στους δρόμους του Μπούργκος. Ο βασιλιάς είχε απαγορεύσει με επιστολή να δώσει κανείς στον Σιντ κατάλυμα ή να του πουλήσει φαγητό, και οι πόρτες έκλειναν στο πέρασμά του. Βγήκε τότε ένα κοριτσάκι εννιά χρονών και του εξήγησε κλαίγοντας ότι δεν μπορούσαν να τον βοηθήσουν. Ο Σιντ κατάλαβε και συνέχισε τον δρόμο του.
Ήταν σχεδόν το δεύτερο σπίτι του Σιντ. Φεύγοντας εξόριστος δεν μπορούσε να πάρει την οικογένειά του στην περιπέτεια, γι' αυτό άφησε στη φροντίδα εκείνων των μοναχών τη γυναίκα του, τη δόνια Χιμένα, και τις δύο μικρές κόρες του. Γι' αυτό το οικόσημο της Καρδένια εμφανίζεται σε έναν από τους μονόλιθους του Σολάρ ντελ Σιντ, δίπλα σε εκείνο της πόλης.
Κατέβασε το Viavoy και περπάτησε στην πόλη Burgos χωρίς σύνδεση, όποτε θέλεις.

Συνέχισε το διάβασμα



