Seville · Co zobaczyć

Plaza de España

Sto siedemdziesiąt metrów średnicy, półkole z cegły i ceramiki otwarte jak dwa ramiona, dwie wieże o wysokości siedemdziesięciu czterech metrów na krańcach i żeglowny kanał okalający całość. Plaza de España to arcydzieło Aníbala Gonzáleza i najważniejsze dzieło andaluzyjskiego regionalizmu, zbudowane na Wystawę Iberoamerykańską 1929 roku. To także zdecydowanie najczęściej fotografowane miejsce w Sewilli i jedno z niewielu, które sprosta każdym oczekiwaniom, choćby najwyższym.

Uścisk w stronę Ameryki

Ten kształt nie jest estetycznym kaprysem. Aníbal González zaprojektował plac jako gest: półkole, które nie zamyka się w sobie, tylko otwiera ku Guadalquivirowi, czyli ku rzece, którą przez dwa stulecia odpływały do Ameryki i wracały z niej statki. Wystawa 1929 roku miała być pojednaniem z dawnymi koloniami, a ten budynek to ta idea przełożona na cegłę.

Budowa ciągnęła się prawie piętnaście lat, od 1914 roku do otwarcia w maju 1929 roku. Budżet wymknął się spod kontroli, González, zmęczony kłótniami o koszty, zrezygnował z kierowania Wystawą i włożył w plac swoją renomę i sporą część własnych pieniędzy. Zmarł kilka tygodni po tym, jak doczekał jego otwarcia, w wieku pięćdziesięciu dwóch lat.

Styl to coś, co nazywa się tu regionalizmem: nieotynkowana cegła, azulejos z Triany, kute żelazo i marmur, wymieszane z odniesieniami do mudéjaru, gotyku i renesansu. To nie naśladownictwo przeszłości, tylko wynalazek XX wieku, który korzysta z miejscowych materiałów i rzemiosł. Spora część obrazu Sewilli, jaki ma świat, narodziła się właśnie tutaj.

Naboo, Kair i echo podcieni

Kino korzystało z niej często i dobrze. Była brytyjską kwaterą główną w Kairze w filmie „Lawrence z Arabii”, a przede wszystkim pałacem królewskim planety Naboo w Epizodzie II „Gwiezdnych wojen” – to dla tej sceny przyjeżdżają tu co roku tysiące odwiedzających, którzy szukają dokładnie miejsca, z którego ją kręcono.

Wypróbuj echo. Pod arkadową galerią, w niektórych punktach, sklepienie odbija dźwięk z zaskakującą wyrazistością; uliczni muzycy o tym wiedzą i zawsze stają w tych samych miejscach. To jedna z tych rzeczy, których nie ma w żadnym przewodniku i które odkrywa się tylko wtedy, gdy powoli idzie się pod podcieniami.

Wejdź na górną galerię, jeśli jest otwarta, i przejdź półkole z góry: widok na cały plac, z kanałem, mostami i centralną fontanną Vicentego Travera, jest o wiele lepszy niż z dołu. W budynkach mieszczą się dziś urzędy, więc wstęp do niektórych części jest ograniczony.

Nie do przegapienia

Półkole otwarte ku rzece

Nie zamyka się: otwiera się ku Guadalquivirowi, czyli ku Ameryce. Kształt jest przesłaniem.

Dwie wieże po 74 metry

Najwyższe w mieście po Giraldzie, dobudowane wbrew zdaniu połowy komitetu.

Naboo i „Lawrence z Arabii”

Pałac królewski z „Gwiezdnych wojen” i brytyjska kwatera w Kairze, bez przesuwania ani jednej cegły.

Echo podcieni

W niektórych punktach galerii sklepienie odbija dźwięk. Uliczni muzycy mają je dobrze namierzone.

Jak to wpasować w zwiedzanie Sewilli

Plac leży na skraju parku María Luisa, dziesięć minut pieszo od Antigua Real Fábrica de Tabacos i dwadzieścia od katedry przez ogrody Jardines de Murillo.

Zanim wyjdziesz, obejdź 48 ławek prowincji – szukanie swojej to obowiązkowy rytuał – i zejdź nad kanał, żeby trochę powiosłować: łódki kosztują niewiele i to najlepszy sposób, by zobaczyć półkole z dołu.

Najlepsza pora to wczesny ranek albo ostatnie światło popołudnia. W południe latem plac jest patelnią bez cienia: cegła gromadzi ciepło i nie ma się gdzie schronić. Jeśli przyjeżdżasz w lipcu albo sierpniu, przyjdź wcześnie, a potem idź dalej do parku, w którym cień jest.

Najczęstsze pytania

A co się stało z człowiekiem, który wymyślił ten plac?

Aníbal González oddał tu życie, i niemal dosłownie. Na kilka lat przed otwarciem zrezygnował z kierowania budową, zmęczony kłótniami o koszty, i włożył w plac swój prestiż i sporą część własnego majątku. Zmarł w 1929 roku, ledwie kilka tygodni po tym, jak zobaczył jego otwarcie, w bardzo skromnej sytuacji finansowej. Człowiek, który podarował Sewilli jej najczęściej fotografowany zakątek, odszedł niemal zrujnowany. Każde zdjęcie robione tu dzisiaj jest, nieświadomie, małym hołdem dla niego.

Dlaczego akurat w 1929 roku?

Bo Hiszpania chciała się pochwalić przed światem podwójnie. W tym samym roku odbyły się jednocześnie dwie wielkie wystawy: ta, Iberoamerykańska w Sewilli, zwrócona ku Ameryce, i Międzynarodowa w Barcelonie, zwrócona ku Europie. Nawiasem mówiąc, w Barcelonie wzniesiono słynny pawilon niemiecki Miesa van der Rohe, ikonę architektury nowoczesnej. Dwa miasta, dwie wystawy, ten sam rok: to była wielka witryna ówczesnej Hiszpanii, zdecydowanej, żeby ją zobaczono.

Odkryj Seville i słuchaj we własnym tempie

Zwiedzaj z lokalnymi przewodnikami, we własnym tempie i offline.

Aplikacja Viavoy

Inne miejsca w Seville

Plaza de Santa Cruz

Arena corridy Real Maestranza

Plaza del Altozano

Plaza del Pumarejo

Plaza del Triunfo

Plaza Nueva