U podstawy półkola Plaza de España, w cieniu, ciągnie się rząd nisz wyłożonych azulejos: czterdzieści osiem, po jednej na każdą hiszpańską prowincję, w porządku alfabetycznym od Álavy do Saragossy. Każda ma duży, ręcznie malowany panel ze sceną historyczną z danej ziemi, mapę z jej miejscowościami i herb jej stolicy. To jeden z największych zbiorów azulejos w Hiszpanii i miejsce, do którego pół kraju przyjeżdża, żeby zrobić sobie zdjęcie, siedząc we własnej prowincji.
Encyklopedia Hiszpanii z ceramiki
Każda ławka to kompletny zespół: centralny panel ze sceną historyczną – bitwą, aktem założenia, postacią, lokalnym epizodem – mapa prowincji z jej gminami i herby. Wybrana scena wiele mówi o tym, jak opowiadano historię Hiszpanii w 1929 roku, a oglądanie ich jedna po drugiej to ciekawe ćwiczenie samo w sobie.
Azulejos powstały niemal w całości w Trianie, po drugiej stronie rzeki, garncarskiej dzielnicy Sewilli od czasów rzymskich. Wielkie warsztaty z Triany pracowały latami, by kawałek po kawałku przyodziać plac, a to dzieło było ostatnim wielkim zamówieniem przemysłu, który działał od stuleci i wkrótce potem zaczął wygasać.
Są tu ówczesne hiszpańskie prowincje, w porządku alfabetycznym, z jedną wymowną nieobecnością: Sewilla nie ma ławki. Wyjaśnienie jest proste i dość eleganckie: Sewilla była gospodynią, całą sceną, więc nie potrzebowała własnego kąta. Jest wszędzie i nigdzie.
Rytuał szukania swojej
To chyba najsympatyczniejsza turystyczna tradycja w mieście i działa tak samo dla Hiszpanów, jak i dla cudzoziemców: idzie się wzdłuż rzędu, czytając nazwy, aż znajdzie się własną, robi się zdjęcie i wysyła je na rodzinną grupę. Przy ławkach najludniejszych prowincji w weekendy ustawiają się kolejki.
Oprócz swojej przyjrzyj się tym, które mają najdziwniejsze sceny. Są tu mało znane epizody, postaci, których dziś nikt nie pamięta, i niejeden mocno dyskusyjny moment historyczny: był 1929 rok, a wyboru dokonał komitet według kryteriów bardzo typowych dla swoich czasów.
I przyjrzyj się ceramice z bliska. Panele są malowane ręcznie na gładkiej płytce – to technika, którą Niculoso Pisano wprowadził w Trianie na początku XVI wieku i którą u jej źródeł zobaczysz w kościele Santa Ana. Jedno od drugiego dzielą cztery stulecia, a technika jest dokładnie ta sama.
Nie do przegapienia
Czterdzieści osiem nisz
Od Álavy do Saragossy, w porządku alfabetycznym, każda ze sceną historyczną, mapą i herbem.
Sewilla nie ma ławki
Była gospodynią i całą sceną. Jest wszędzie i nigdzie.
Azulejos z Triany
Ostatnie wielkie zamówienie garncarskiego przemysłu z wiekami historii po drugiej stronie rzeki.
Cień galerii
Jedyny chłodny odcinek placu latem. Dlatego wszyscy w końcu siadają właśnie tutaj.
Jak to wpasować w zwiedzanie Sewilli
Ławki znajdują się na Plaza de España, wzdłuż muru biegnącego u podstawy półkola, i ogląda się je podczas tego samego spaceru co kanał i wieże. Przejście wzdłuż wszystkich zajmuje około dwudziestu minut.
To także zacieniona część placu, co latem przestaje być szczegółem: kiedy reszta terenu płonie, tutaj, pod galerią i z plecami opartymi o azulejos, jest przyjemnie. To nie przypadek, że ludzie siadają właśnie tam.
Jeśli przyjeżdżasz z dziećmi, ten odcinek sprawdza się najlepiej: szukanie prowincji, liczenie herbów i odnajdywanie miejscowości na mapach przykuwa uwagę o wiele bardziej niż jakiekolwiek wyjaśnienia architektoniczne. Potem łódki na kanale dopełniają dzieła.
Najczęstsze pytania
Gdzie zrobiono tak ogromną liczbę azulejos?
Prawie wszystkie przeprawiły się przez rzekę z Triany, odwiecznej garncarskiej dzielnicy Sewilli. Tam, nad Guadalquivirem, od wieków ugniata się glinę i wypala ceramikę w piecach, które pachną ogniem i szkliwem. Wielkie warsztaty Triany pracowały na akord, żeby ubrać ten plac kawałek po kawałku, panel po panelu. Więc kiedy przesuwasz dłonią po jednej z tych ławek, dotykasz rzemiosła całych pokoleń ceramików z drugiego brzegu. Triana jest tutaj, choć jej nie widać.
