Z zewnątrz to jeszcze jeden miejski pałac przy calle Cuna: skromna fasada, wielka brama, zero pretensji. W środku chodzi się dosłownie po rzymskich mozaikach sprzed prawie dwóch tysięcy lat – setkach metrów kwadratowych przeniesionych w całości z ruin miasta Itálica na początku XX wieku. Nazywano go najlepiej wybrukowanym miejskim pałacem w Europie, a za wszystkim stała kobieta, która w 1901 roku zrobiła coś, czego wtedy się po damie nie spodziewano: sama kopała, kupowała i urządzała własne muzeum.
Regla Manjón, hrabina i archeolożka
Regla Manjón Mergelina, hrabina Lebrija, kupiła ten dom z XVI wieku w 1901 roku i poświęciła trzy kolejne dekady na zamienienie go w oprawę dla swojej kolekcji. Nie była salonową kolekcjonerką: brała udział w wykopaliskach, kierowała przenoszeniem zabytków i osobiście decydowała, jak wkomponować je w dom.
To, co zrobiła z mozaikami, czyni ten pałac wyjątkowym. Zamiast wystawiać je w gablotach, położyła je tak, jak służyły kiedyś: jako podłogi. Posadzki, po których stąpasz, obchodząc parter, pochodzą w większości z Itálica, rzymskiego miasta oddalonego stąd o dziewięć kilometrów, gdzie urodzili się cesarze Trajan i Hadrian.
Trzeba to powiedzieć bez upiększeń: taka praktyka byłaby dziś nie do pomyślenia, a część tego, co tu jest, pochodzi z wykopalisk, które z trudem przeszłyby dzisiejszą kontrolę. Prawdą jest jednak i to, że spora część tego materiału przepadłaby, gdyby nikt go nie zebrał, a hrabina go udokumentowała i zachowała.
Co zobaczysz w środku
Główny dziedziniec wyłożony jest wielką mozaiką poświęconą miłostkom Jowisza, ze scenami mitologicznymi wokół centralnego medalionu. W Salón Ochavado, sali na planie ośmioboku, króluje Meduza – najpewniej najczęściej fotografowany zabytek w całym domu.
Monumentalne schody nakrywa mudéjarski strop kasetonowy przeniesiony z pałacu w Marchenie, a ściany wykładają azulejos z XVI wieku. To doskonały przykład metody hrabiny: kupować całe fragmenty burzonych budynków i składać je tu na nowo.
Piętro, które zwiedza się z przewodnikiem, zachowuje pokoje rodziny w takim stanie, w jakim je zostawiono: bibliotekę, jadalnię, salony z obrazami, porcelaną i meblami. To jeden z bardzo niewielu szlacheckich domów w Sewilli, które można zobaczyć umeblowane i zamieszkane, a nie opróżnione na potrzeby ekspozycji.
Nie do przegapienia
Mozaiki z Itálica
Położone jako podłogi, a nie w gablotach. Chodzi się po nich i na tym polega cały pomysł.
Meduza z Salón Ochavado
Plan ośmioboku i centralny medalion, który jest najczęściej powielanym obrazem domu.
Schody ze stropem z Marcheny
Kupiony z burzonego pałacu i złożony tu na nowo. Tak powstała cała kolekcja.
Umeblowane piętro
Sewilski szlachecki dom taki, w jakim naprawdę się mieszkało, a nie opróżniony na potrzeby ekspozycji. Prawie żaden się nie zachował.
Jak to wpasować w zwiedzanie Sewilli
Pałac stoi przy calle Cuna, równoległej do calle Sierpes, pięć minut od ratusza i od kolegiaty Salvador. To godzinna wizyta w samym środku dzielnicy handlowej i właśnie dlatego tak dobrze sprawdza się jako przerwa w środku dnia.
Są dwa rodzaje biletów: tylko na parter, tańszy, albo pełny, ze zwiedzaniem piętra z przewodnikiem. Jeśli musisz wybierać, sam parter jest wart swojej ceny dzięki mozaikom, ale to piętro zamienia wizytę w portret konkretnej osoby.
Jeśli cię to wciągnęło, naturalnym ciągiem dalszym jest Itálica w Santiponce, pół godziny autobusem: są tam mozaiki, które zostały na swoim miejscu, amfiteatr i ulice rzymskiego miasta. Zobaczenie najpierw tego domu, a potem stanowiska archeologicznego mocno zmienia perspektywę.
Najczęstsze pytania
Kim była ta hrabina?
Kobietą, która wyprzedzała swoje czasy. Nazywała się Regla Manjón, hrabina Lebrija, i na początku XX wieku była archeolożką i kolekcjonerką, w epoce, w której nie oczekiwano tego od damy. Kupiła ten pałac w 1901 roku i spędziła całe lata, wypełniając go tym, co ocaliła z wykopalisk. Sama kierowała przenoszeniem zabytków, jednego po drugim. Dom jest w gruncie rzeczy dziełem jej życia.
