Ma dwie twarze i w niczym nie są do siebie podobne. Od strony Plaza de San Francisco – platereskowa fasada z 1527 roku, od góry do dołu pokryta płaskorzeźbami, groteskami, medalionami i herbami, wyrzeźbiona tak, jakby kamień był koronką. Od strony Plaza Nueva – surowy, regularny, neoklasycystyczny front z XIX wieku. Trzysta lat różnicy w jednym budynku, a ten kontrast to najlepsze możliwe streszczenie tego, jak rosła Sewilla: warstwami, prawie nigdy nie burząc tego, co było wcześniej.
Plateresko Diega de Riaño
Starą fasadę zaprojektował Diego de Riaño, który pracował nad nią od 1527 do 1534 roku, roku swojej śmierci. To jeden z najsłynniejszych przykładów hiszpańskiego stylu platereskowego, pierwszego stylu renesansu na Półwyspie Iberyjskim, nazwanego tak, bo jego drobna dekoracja przypomina pracę złotników (po hiszpańsku plateros).
Przyjrzyj się z bliska: głowy, tarcze, wstęgi, liście, fantastyczne zwierzęta i postacie mitologiczne wciśnięte w każdy wolny centymetr. Są też Herkules i Juliusz Cezar, mityczni założyciele miasta, ci sami, którzy wieńczą kolumny na Alameda de Hércules.
Budynek rozbudowano w XIX wieku na działce po zburzonym klasztorze San Francisco i to właśnie ta rozbudowa wychodzi na Plaza Nueva. Zaprojektowano ją w stylu neoklasycystycznym i, ściśle biorąc, nigdy jej nie ukończono. Dlatego różnica między dwiema twarzami jest tak brutalna: to nie kaprys, to przerwana budowa.
Plac, na którym Sewilla stawiała na szali życie
Plaza de San Francisco, bardziej kameralny niż sąsiedni Plaza Nueva, był przez wieki wielką sceną publiczną miasta: święta, turnieje, walki byków, proklamacje… a także autodafe inkwizycji i publiczne egzekucje. Balkony wynajmowano jak loże, a miasto przychodziło tu jak do teatru.
Dziś to miejsce, z którego ogląda się przechodzące bractwa na tak zwanej carrera oficial, oficjalnej trasie procesji Wielkiego Tygodnia, z krzesłami i lożami montowanymi tygodniami wcześniej. Funkcja się zmieniła; zwyczaj wynajmowania widoku nie.
Wszędzie zobaczysz emblemat NO8DO: NO, motek wełny i DO. Czyta się go „no madeja do”, co brzmi jak „no me ha dejado”, czyli „nie opuściła mnie”, a tradycja mówi, że nadał go Alfons X miastu, które pozostało mu wierne, kiedy jego syn Sancho podniósł przeciw niemu bunt. To herb miasta i znajdziesz go na pokrywach studzienek, autobusach i latarniach.
Nie do przegapienia
Fasada platereskowa
1527-1534, dzieło Diega de Riaño: kamień rzeźbiony jak koronka, bez jednego wolnego centymetra.
Dwie twarze i trzysta lat
Plateresko od strony San Francisco, niedokończony neoklasycyzm od strony Plaza Nueva. Ten sam budynek.
NO8DO
„No madeja do”, czyli „nie opuściła mnie”. Jest w całym mieście, nawet na studzienkach kanalizacyjnych.
Zwiedzanie z przewodnikiem
Apeadero, schody imperialne i sale obrad rady miejskiej, za symboliczną cenę i po wcześniejszej rezerwacji.
Jak to wpasować w zwiedzanie Sewilli
Budynek można zwiedzać w środku. Ratusz organizuje zwiedzanie z przewodnikiem, które obejmuje Apeadero, dawną halę dla powozów, schody imperialne i sale obrad rady miejskiej, ze stropami kasetonowymi i kolekcją malarstwa. Trzeba zarezerwować, a miejsc jest niewiele, ale cena jest symboliczna, a większość odwiedzających Sewillę nawet nie wie, że jest taka możliwość.
Stoi między dwoma placami, o krok od wszystkiego: calle Sierpes zaczyna się na rogu, katedra jest siedem minut stąd, a kolegiata Salvador pięć.
Jeśli zamierzasz obejrzeć go tylko z zewnątrz, zrób to od strony Plaza de San Francisco i w połowie przedpołudnia, kiedy słońce pada prosto na platereskową fasadę i płaskorzeźby naprawdę nabierają głębi. Pod światło cała ta rzeźbiarska robota zamienia się w szarą ścianę.
Najczęstsze pytania
Co działo się dawniej na tym placu?
Wszystko, i nie zawsze ładnie. Plaza de San Francisco była przez wieki wielką sceną miasta: odbywały się tu święta i walki byków, ale też autodafe inkwizycji i publiczne egzekucje. Ludzie wychylali się z balkonów jak ktoś, kto idzie do teatru. Dziś pijesz kawę tam, gdzie kiedyś grało się o życie; Sewilla ma takie warstwy pod obrusem.
Co znaczy NO8DO, które widać w całej Sewilli?
Ten emblemat, NO, motek wełny i DO, zobaczysz w całym mieście, także na tym budynku. Czyta się go „No madeja do”, to gra słów, która brzmi jak „No me ha dejado”, czyli „nie opuściła mnie”. Mówi się, że nadał go król Alfons X Mądry: kiedy jego syn Sancho podniósł przeciw niemu bunt, Sewilla pozostała mu wierna. To herb miasta i w gruncie rzeczy deklaracja lojalności.
