Palmy, drzewa pomarańczowe, ławki i brązowy król na koniu pośrodku. Plaza Nueva to wielki, przestronny salon centrum Sewilli: miejsce, w którym miasto się zbiera, kiedy jest co świętować, i którędy przejeżdża tramwaj nawlekający stare miasto jak na nitkę. Nazwa – „Nowy Plac” – jest dosłowna: plac otwarto w XIX wieku na terenie gigantycznego klasztoru San Francisco, który zajmował cały ten kwartał i który zburzono, żeby dać trochę powietrza miastu, któremu go brakowało.
Klasztor, który zajmował ten kwartał
Casa Grande de San Francisco była przez stulecia największym klasztorem Sewilli, z kilkoma krużgankami, ogrodami, kościołem i wspólnotą liczącą setki zakonników. Zajmowała całą przestrzeń dzisiejszego placu i sporą część sąsiednich ulic, a jej fasada wychodziła na pobliski Plaza de San Francisco, przy którym stoi ratusz.
Kasaty dóbr kościelnych w XIX wieku opróżniły klasztor, pożar go uszkodził, a władze miasta postanowiły go zburzyć, żeby otworzyć przestrzeń publiczną. Była to jedna z tych operacji urbanistycznych, które dziś uznalibyśmy za skandal w dziedzinie dziedzictwa, a które wtedy przeżywano jako postęp: dokładnie to samo rozumowanie zmiotło mury miejskie i akwedukt Caños de Carmona.
Plac przez dziesięciolecia nie mógł się ułożyć. Zmieniał nazwę kilka razy, zależnie od panującego akurat ustroju – de la Infanta, de San Fernando, de la República – aż w końcu został przy najprostszej ze wszystkich. Obecny wygląd, z jasną nawierzchnią i szpalerami palm, zawdzięcza przebudowie z początku tego stulecia.
Ferdynand III, święty czterech języków
Pomnik konny pośrodku przedstawia Ferdynanda III, kastylijskiego króla, który zdobył Sewillę w 1248 roku i którego Kościół kanonizował w 1671 roku. Dla miasta nie jest to jeden z wielu królów: to św. Ferdynand, patron Sewilli, a jego ciało spoczywa w srebrnej urnie w kaplicy Capilla Real w katedrze, gdzie kilka razy w roku jest wystawiane.
Szczegół, dla którego warto się wybrać, jest na tym grobowcu, nie tutaj: epitafium wypisano w czterech językach – po łacinie, po kastylijsku, po arabsku i po hebrajsku. W samym środku XIII wieku grób zdobywcy przyznaje, że miasto tworzyli jednocześnie chrześcijanie, muzułmanie i Żydzi.
Pomnik pochodzi z 1924 roku, a na jego cokole widnieją postacie związane z podbojem. Wzniesiono go w tym samym zrywie, który dał Sewilli Plaza de España i sporą część jej dzisiejszego wizerunku: w latach przed Wystawą Iberoamerykańską z 1929 roku, kiedy miasto wymyśliło się na nowo od stóp do głów, na pokaz.
Nie do przegapienia
Klasztor, którego nie ma
Casa Grande de San Francisco zajmowała cały kwartał. XIX wiek wymienił ją na powietrze.
Święty Ferdynand na koniu
Król, który zdobył miasto w 1248 roku, kanonizowany w 1671 roku i od tamtej pory patron Sewilli.
Epitafium w czterech językach
Łacina, kastylijski, arabski i hebrajski na grobie zdobywcy, w katedrze.
Koniec linii tramwaju
Tutaj kończy bieg MetroCentro: najwygodniejszy punkt, żeby zacząć albo skończyć dzień.
Jak to wpasować w zwiedzanie Sewilli
To węzeł komunikacyjny starego miasta: tutaj kończy bieg tramwaj MetroCentro, który zjeżdża do Puerta de Jerez i San Bernardo, mijając Archivo General de Indias, a stąd rusza albo tędy przejeżdża spora część miejskich linii autobusowych.
To także wygodny punkt wyjścia. Z północno-wschodniego narożnika zaczyna się calle Sierpes, kościół La Magdalena jest pięć minut stąd, katedra siedem, a arena Maestranza osiem, w dół w stronę rzeki.
Uwaga na kalendarz: ten plac to zwykła scena świętowania sukcesów sportowych, bożonarodzeniowych koncertów i sporej części wielkich imprez miasta. Jeśli trafisz na którąś z nich, nie próbuj go przecinać; obejdź go ulicą calle Barcelona.
Najczęstsze pytania
Dlaczego Sewilla tak czci tego króla?
Bo dla nas to nie jest tylko król: to święty. Kościół kanonizował Ferdynanda III w 1671 roku, wieki po jego śmierci, i od tamtej pory jest św. Ferdynandem, patronem miasta. Jego ciało przechowuje się w katedrze, a mówi się, że przez długi czas zachowało się zdumiewająco nienaruszone, co podsycało jego sławę świętości. Co roku w maju wystawia się je, żebyśmy my, sewilczycy, mogli go zobaczyć. Ten jeździec z brązu, który króluje na placu, to nie ozdoba: to człowiek, do którego modli się miasto.
Czy jego grób ma w sobie coś wyjątkowego?
Tak, i mnie wydaje się najpiękniejszą lekcją całej Sewilli. Na jego nagrobku w katedrze epitafium jest napisane w czterech językach: po łacinie, po kastylijsku, po arabsku i po hebrajsku. To uznanie, że to miasto stworzyli jednocześnie chrześcijanie, muzułmanie i Żydzi, i że król o tym wiedział. Monarcha, który zdobył je orężem, chciał jednak, by pamiętano go w językach wszystkich jego mieszkańców. Niewiele kamieni mówi tak dużo tak niewieloma słowami.
