Ogromny, wydłużony prostokąt z drzewami, ogródkami kawiarnianymi, dziećmi na rowerach i muzyką płynącą z barów o każdej porze. Dziś Alameda to centrum bohemy Sewilli, najbardziej różnorodna i najbardziej rozbudzona część miasta. Jej historia należy jednak do najdłuższych, jakie istnieją: powstała w 1574 roku i uważa się ją za najstarszy zachowany ogród publiczny i aleję spacerową w Hiszpanii oraz za jeden z najstarszych w Europie. Cztery i pół wieku ludzi spacerujących pod tymi samymi drzewami.
Od cuchnącej laguny do alei spacerowej
Było tu martwe ramię rzeki Guadalquivir: laguna, która wzbierała przy każdym przyborze wody, latem gniła i była siedliskiem chorób na północnym skraju miasta. W 1574 roku asistente Francisco Zapata, hrabia Barajas, królewski namiestnik miasta, kazał ją osuszyć, wyrównać teren i posadzić w rzędach topole – po hiszpańsku álamos. Stąd nazwa.
Jak na swoje czasy była to niezwykle nowoczesna inwestycja urbanistyczna: przestrzeń publiczna z drzewami i fontannami, pomyślana do spacerów, a nie do handlu ani do modlitwy. Nic podobnego nie istniało wtedy w Hiszpanii i dlatego tytuł najstarszego zachowanego ogrodu publicznego w kraju ma realne podstawy.
Dwie rzymskie kolumny na południowym końcu są autentyczne i starsze od tego wszystkiego: pochodzą z rzymskiej świątyni przy calle Mármoles, kilometr stąd, gdzie wciąż stoją trzy kolejne kolumny. Na ich szczycie ustawiono posągi Herkulesa – mitycznego założyciela miasta – i Juliusza Cezara, który dał mu mury. Dwie kolumny na północnym końcu, z lwami, są dużo późniejsze, z XVIII wieku.
Przeszłość dużo bardziej łobuzerska
Alameda nie zawsze była reprezentacyjna. W XIX i XX wieku miała bardzo złą sławę: podłe tawerny, prostytucja i upadek, przez który rodziny przez pokolenia omijały ją nocą. Ta niebezpieczna okolica sąsiadowała w dodatku z targiem bydła i z najbardziej marginalnym środowiskiem miasta.
Gruntowna przebudowa w połowie lat dwutysięcznych zmieniła wszystko: zamknięto ją dla samochodów, posadzono drzewa na nowo, odbudowano fontanny i wprowadzili się nowi mieszkańcy. Dziś to najbardziej różnorodna dzielnica Sewilli, z ugruntowaną sceną LGBTI, alternatywnymi lokalami, muzyką na żywo i rodzinami z dziećmi, które o dziewiątej wieczorem dzielą tę samą przestrzeń.
Ta przemiana nie była bezbolesna – czynsze poszły w górę, a część dawnych mieszkańców się wyprowadziła – i to napięcie słychać w rozmowach w dzielnicy. Ale jako przestrzeń publiczna to działa: to chyba miejsce w Sewilli, gdzie o tej samej porze spotyka się najwięcej różnych ludzi.
Nie do przegapienia
1574
Najstarszy zachowany ogród publiczny i aleja spacerowa w Hiszpanii, jeden z pierwszych w Europie.
Rzymskie kolumny
Autentyczne, przeniesione ze świątyni przy calle Mármoles, z Herkulesem i Juliuszem Cezarem na szczycie.
Laguna pod spodem
Przed 1574 rokiem było tu martwe ramię rzeki, które gniło każdego lata.
Najbardziej różnorodna dzielnica
Scena LGBTI, muzyka na żywo, stare tawerny i rodziny z dziećmi na tym samym chodniku.
Jak to wpasować w zwiedzanie Sewilli
To najlepsze miejsce w centrum na obiad albo kolację bez wpadania w turystyczny obieg: ogródki na Alamedzie i okoliczne ulice – Amor de Dios, Calatrava, Feria – skupiają kuchnię opartą na produktach z targu, tradycyjne tawerny i nowe lokale, w cenach wyraźnie niższych niż w Santa Cruz.
Masz stąd pięć minut do Plaza del Pumarejo, dziesięć do kościoła San Luis de los Franceses i piętnaście pieszo do Las Setas i handlowego centrum. Na zachód w dziesięć minut dojdziesz do rzeki i mostu Barqueta.
Najlepszy plan jest prosty: przyjść o zmierzchu, spokojnie czegoś się napić w ogródku i zostać. Alamedy się nie zwiedza, Alamedę się zajmuje. A jeśli przyjedziesz w sierpniu, pamiętaj, że do dziesiątej wieczorem upał wciąż doskwiera: tu też wychodzi się późno.
Najczęstsze pytania
Co było tu przed promenadą?
Woda i błoto, uwierz mi. To było martwe ramię rzeki Guadalquivir, bagnista laguna, która zalewała się i cuchnęła za każdym razem, gdy rzeka wzbierała. Kiedy w końcu postanowiono to uzdrowić, to namiestnik miasta, hrabia Barajas, osuszył to grzęzawisko, posadził drzewa w rzędach i zamienił je w promenadę. Czyli ten tak piękny ogród narodził się z bagna. Następnym razem, gdy zobaczysz drzewa odbijające się w mokrej ziemi po deszczu, już wiesz, co było pod spodem.
Czy zawsze było to miejsce tak gwarne i pełne bohemy?
Gwarne owszem, ale nie zawsze reprezentacyjne. Przez długi czas, zwłaszcza w dziewiętnastym i dwudziestym wieku, Alameda miała bardzo złą sławę: była strefą podłych tawern, ludzi z marginesu i prostytucji, miejscem, którego rodziny unikały nocą. Była mocno zaniedbana, dopóki gruntownie jej nie przebudowano, już dobrze w dwudziestym pierwszym wieku. Dzisiejsza bohema ma, jak widzisz, dużo bardziej łajdacką przeszłość, niż się wydaje.
