Pół kilometra wody okalającej Plaza de España, cztery mosty z azulejos, które ją przecinają, i dwie wieże o wysokości siedemdziesięciu czterech metrów zamykające jej krańce. Mieszkańcy Sewilli nazywają ten kanał „la ría” (estuarium), a od 1929 roku można po nim pływać łódką wiosłową, tak jak robili to goście Wystawy. To ta część placu, którą najwięcej osób fotografuje i najmniej osób rozumie: każdy z tych mostów coś znaczy, a wieże o mało co nie powstały.
Cztery mosty, cztery królestwa
Mosty nad kanałem poświęcono czterem średniowiecznym królestwom chrześcijańskim, które połączyły się, tworząc Hiszpanię: Kastylii, León, Aragonii i Nawarze. Każdy ma swoją nazwę, swój herb i inną dekorację ceramiczną, z balustradami pokrytymi azulejos malowanymi ręcznie w warsztatach Triany.
Brakuje Granady i to nie przeoczenie: Granada była ostatnim muzułmańskim królestwem na półwyspie i nie weszła w skład kraju przez unię dynastyczną, lecz przez podbój, w 1492 roku. Swojego mostu nie ma też Portugalia, która była połączona z hiszpańską Koroną między 1580 a 1640 rokiem, a potem się oddzieliła. Program ikonograficzny bardzo świadomie dobiera, kogo uwzględnia.
Przejście z jednego mostu na drugi to dosłownie przejście z jednego królestwa do drugiego. Zwróć przy tym uwagę na ceramikę balustrad: kolory są te same, których używa się na całym placu – kobaltowy błękit, żółć, zieleń i ta czerwień, która dobrze wychodzi z pieca tylko czasem.
Wieże, których nikt nie chciał, i łódki, które wciąż pływają
Dwie wieże, północna i południowa, wznoszą się na siedemdziesiąt cztery metry i są najwyższymi budowlami Sewilli po Giraldzie. Aníbal González włączył je do projektu wbrew opinii tych, którzy uważali je za nieproporcjonalne i zbyt dominujące jak na plac. Uparł się i dziś to właśnie one są sylwetką, po której rozpoznaje się cały zespół z każdego miejsca w parku.
W Sewilli obowiązuje niepisana zasada, która tłumaczy ten spór: przez stulecia żaden budynek w mieście nie miał konkurować wysokością z wieżą katedry. Wieże Plaza de España celowo pozostają niższe. Dziś mieszczą się w nich urzędy i nie można ich zwiedzać.
Łódki wiosłowe działają od prawie stu lat i to najlepiej wydane pieniądze na całym placu: pół godziny, jedno wiosło na osobę i półkole oglądane z poziomu wody, czyli z perspektywy, dla której González to wszystko zaprojektował. Jeśli jesteś z dziećmi, nie ma tu o czym dyskutować.
Nie do przegapienia
Cztery mosty
Kastylia, León, Aragonia i Nawarra. Granada i Portugalia nie mają swojego: ten brak jest celowy.
Siedemdziesiąt cztery metry
Najwyższe wieże Sewilli po Giraldzie i celowo od niej niższe.
Łódki z 1929 roku
Prawie sto lat wiosłowania po tym samym kanale. Perspektywa, dla której zaprojektowano plac.
Poranne odbicie
Przy gładkiej wodzie galeria podwaja się w kanale. W południe tego odbicia już nie ma.
Jak to wpasować w zwiedzanie Sewilli
Kanał okala Plaza de España i jest częścią tego samego zwiedzania: dochodzi się do niego pieszo od każdego wejścia, a za samo popatrzenie nic się nie płaci. Łódki wypożycza się na przystani na północnym krańcu.
Połącz to z 48 ławkami prowincji, które są tuż za kanałem, u podstawy półkola, i z wejściem do parku María Luisa, który zaczyna się po drugiej stronie alei.
Wskazówka co do pory: po południu łódki się zapełniają i stoi się w kolejce. Z samego rana nie ma nikogo, woda jest gładka, a odbicie galerii w kanale to najlepsze zdjęcie, jakie można tu zrobić. W południe, przy wzburzonej wodzie, tego odbicia nie ma.
Najczęstsze pytania
A dlaczego brakuje Granady?
Bo cztery mosty przedstawiają średniowieczne królestwa chrześcijańskie, a Granada nim nie była: była ostatnim muzułmańskim królestwem na półwyspie i nie dołączyła do Hiszpanii przez unię, tylko przez podbój, w 1492 roku. Przyszła za późno, żeby mieć własny most. Nie ma go też Portugalia, która przez sześćdziesiąt lat dzieliła nawet koronę z Hiszpanią, zanim poszła własną drogą. Więc w tym, czego brakuje na tych mostach, mieści się prawie tyle historii, co w tym, co widać.
