Seville · Co zobaczyć

Szpital Venerables

Hospital de los Venerables

Z zewnątrz to czerwona cegła, surowość i dzwonnica ścienna odcinająca się od nieba: fasada, która niczego nie obiecuje. W środku kryje się jeden z najpełniejszych barokowych zespołów Sewilli i najlepsze miejsce w mieście, by zrozumieć, czym był sewilski XVII wiek, gdy było to najbogatsze miasto Europy, a malarze pracowali na akord. Założono go w 1675 roku jako dom dla starych i ubogich księży – to oni są „venerables”, czcigodnymi z nazwy – a dziś mieści Centro Velázquez.

Dom dla starych księży

Pomysłodawcą był Justino de Neve, kanonik katedry, człowiek zamożny i jeden z wielkich mecenasów swoich czasów. Budowę prowadzili Juan Domínguez i przede wszystkim Leonardo de Figueroa, głowa rodu, który ukształtował sewilski barok: nietynkowana cegła, azulejos, gips i bardzo lokalny sposób robienia architektury z tanich materiałów i z ogromnym kunsztem.

Najbardziej pomysłowy jest centralny dziedziniec. Jest obniżony, z fontanną na dnie czegoś w rodzaju schodkowej misy, i nie jest to kaprys: zbiera i gromadzi deszczówkę, co nie jest drobiazgiem w mieście, które przez pół roku nie widzi chmury. Kształt dziedzińca to dosłownie system hydrauliczny.

Instytucja działała jako dom księży jeszcze długo w XX wieku. Od 1991 roku zarządza nią Fundación Focus, która odrestaurowała zespół i otworzyła go jako przestrzeń kulturalną, i dlatego można dziś wejść do budynku pomyślanego tak, by nikogo nie przyjmować.

Co zobaczyć w środku

Najbardziej spektakularny jest kościół. Sklepienia namalowali Juan de Valdés Leal i jego syn Lucas Valdés, a zakrystia to popis barokowego iluzjonizmu: kopuła namalowana w perspektywie, która zdaje się unosić sufit o kilka metrów. Stań w dokładnie zaznaczonym punkcie na posadzce, żeby zobaczyć, jak działa; z każdego innego miejsca efekt się rozpada.

Centro Velázquez zajmuje sale na piętrze i gromadzi dzieła sewilskiego malarza i jego kręgu. Obraz, który fundacja kupiła w 2007 roku i o którym mówił cały świat, to jego „Santa Rufina”: garncarka z Triany, która została świętą patronką miasta, namalowana przez jeszcze młodego Velázqueza. Oglądanie jej tutaj, pięćset metrów od miejsca, gdzie się urodził, ma swój urok.

Brakuje natomiast tego, co powinno być sercem domu: „Inmaculada de los Venerables”, czyli Niepokalanego Poczęcia, które Murillo namalował na zamówienie Justina de Neve dla tego właśnie budynku. Marszałek Soult wywiózł je jako łup w czasie okupacji francuskiej i dziś wisi w Muzeum Prado. Sala, w której się znajdowało, wciąż tu jest, z pustym miejscem.

Nie do przegapienia

Obniżony dziedziniec

Z fontanną na dnie schodkowej misy. To nie estetyka: to zbieranie deszczówki.

Zakrystia Valdésa Leala

Kopuła namalowana w perspektywie, która działa tylko z dokładnego punktu zaznaczonego na posadzce.

„Santa Rufina” Velázqueza

Garncarka z Triany, która została świętą, namalowana przez młodego Velázqueza, pięćset metrów od domu malarza.

Puste miejsce po „Inmaculadzie”

Murillo namalował ją dla tego domu. Soult ją wywiózł i dziś jest w Prado; ściana wciąż tu jest.

Jak to wpasować w zwiedzanie Sewilli

Stoi w samym sercu dzielnicy Santa Cruz, minutę od Plaza de Doña Elvira i pięć od katedry. To zwiedzanie wnętrza, które najlepiej uzupełnia spacer po dzielnicy, i zwykle jest tu pusto, nawet gdy uliczki na zewnątrz pękają w szwach.

Jeśli interesuje cię Valdés Leal, obowiązkowym ciągiem dalszym jest Hospital de la Santa Caridad, dziesięć minut stąd, gdzie wiszą jego dwa wielkie płótna o śmierci i marności. Dwa barokowe szpitale obejrzane tego samego dnia opowiadają tę samą historię z dwóch przeciwnych temperamentów.

Zarezerwuj dobrą godzinę. I nie pomijaj monumentalnych schodów ani drugiego dziedzińca: większość wchodzi, ogląda kościół i wychodzi, tracąc akurat tę część, która tłumaczy, jak żył tu ksiądz na emeryturze w 1700 roku.

Najczęstsze pytania

Czy to ma coś wspólnego z Murillem?

I to dużo. Kanonik, który był motorem budowy, był wielkim przyjacielem i protektorem Murilla i zamówił u malarza kilka płócien do tego właśnie domu. Najsłynniejsze to Niepokalane Poczęcie, które dziś nazywa się „de los Venerables”. Mówię „dziś” ze smutkiem, bo podczas okupacji francuskiej marszałek Soult wywiózł je i inne obrazy jako łup; to Niepokalane Poczęcie trafiło do Muzeum Prado, gdzie jest do dziś. Tutaj zostały puste miejsce i historia.

A jakiego Velázqueza można zobaczyć w środku?

Centro Velázquez kryje klejnoty najbardziej uniwersalnego z sewilczyków. Najgłośniejszy to jego „Santa Rufina”, święta garncarka z Sewilli, którą fundacja opiekująca się domem kupiła w 2007 roku za kwotę rekordową dla hiszpańskiego obrazu. Oglądanie jej tutaj, w mieście, gdzie Velázquez się urodził i nauczył malować, przyprawia o gęsią skórkę. To jedna z tych rzeczy, które same w sobie usprawiedliwiają przejście przez te surowe ceglane drzwi.

Kto namalował sklepienie?

Juan de Valdés Leal, jeden z wielkich sewilskiego baroku, słynny z upodobania do dramatyzmu, a nawet makabry. Jego są, w pobliskim Hospital de la Caridad, te dwa przerażające obrazy o śmierci i marności, które zapierają dech. Tutaj, razem z synem Lucasem, wypełnił sklepienia kolorem. Był odwrotnością Murilla: tam, gdzie jeden dawał słodycz i dzieci ulicy, drugi dawał kości i prawdę.

Odkryj Seville i słuchaj we własnym tempie

Zwiedzaj z lokalnymi przewodnikami, we własnym tempie i offline.

Aplikacja Viavoy

Inne miejsca w Seville

Kolegiata Salvador

Kościół Magdalena

Kościół San Luis de los Franceses

Kościół Santa Ana

Dawna Królewska Fabryka Tytoniu

Fontanna Lwów