To najstarszy z wielkich kościołów parafialnych Palmy i ma osobliwość, która czyni go wyjątkowym w mieście: prawie wszystkie gotyckie kościoły Majorki mają jedną nawę, ogromne kamienne pudło. Ten nie. Santa Eulalia ma trzy nawy, ze środkową wystrzeloną w górę.
Trzy nawy tam, gdzie powinna być jedna
Majorkański gotyk wypracował własny, łatwo rozpoznawalny model: jedna bardzo szeroka nawa, bez naw bocznych, z kaplicami otwartymi między przyporami. To rozwiązanie oszczędne, a przestrzennie imponujące, i powtarza się niemal na całej wyspie.
Kościół Santa Eulalia od niego odbiega, bo powstał, zanim ten model się utrwalił. Wzniesiono go po podboju z 1229 roku w miejscu dawnego meczetu, w czasach, gdy wzorce wciąż przychodziły prosto z Katalonii i z gotyku kontynentalnego.
Efektem jest wysokie, surowe wnętrze, z nawą środkową znacznie wyższą od bocznych, które daje zupełnie inne wrażenie niż pozostałe kościoły Majorki. Warto wejść choćby po to, żeby porównać.
Przysięga i rana
W 1276 roku w tych murach Jaume II zaprzysiągł przywileje i został uznany królem niezależnego Królestwa Majorki. Przez kilka dziesięcioleci wyspa była osobnym królestwem, z własnym królem, monetą i dworem, a ten status przypieczętowano przysięgą w tym kościele.
Ale kościół kryje też ranę. Plac przed nim był w średniowieczu sceną nacisków na miejską społeczność żydowską, a w chwilach przemocy wielu Żydów zmuszono do przymusowego chrztu, niektórych właśnie tutaj. Ten kamień widział koronacje, ale i przymus.
Wezwanie ma swoje wyjaśnienie: św. Eulalia jest patronką Barcelony, i to nie przypadek. Duża część osadników, którzy zasiedlili miasto po 1229 roku, przybyła z Katalonii i przywiozła w bagażu swoje kulty, razem z językiem.
Odejdź kilka metrów i spójrz na krawędź dachu: między rynnami wychylają się rzygacze wyrzeźbione w kształcie smoków, harpii i niemożliwych bestii. Miały odprowadzać wodę z dala od muru, ale średniowieczni kamieniarze korzystali z okazji, by przemycić tam, na górę, cały bestiariusz.
Nie do przegapienia
Trzy nawy, nie jedna
Rzadkość na Majorce, gdzie miejscowy gotyk buduje kościoły jednonawowe. Jest starszy niż ten model.
Tu zaprzysiężono królestwo
W 1276 roku w tych murach Jaume II został uznany królem niezależnego Królestwa Majorki.
Widział też przymus
Plac był sceną nacisków na społeczność żydowską i przymusowych chrztów.
Święta z Barcelony
Osadnicy, którzy zasiedlili Palmę po 1229 roku, przybyli z Katalonii i przywieźli swoje kulty.
Jak to wpleść w zwiedzanie Palmy
Stoi przy Plaça de Santa Eulàlia, między Plaza de Cort a bazyliką Sant Francesc, w sercu starego miasta. Mijasz go przy każdej trasie po okolicy.
Wstęp do kościoła jest wolny poza godzinami nabożeństw, a zwiedzanie trwa krótko, jakieś dwadzieścia minut. To jeden z niewielu dużych kościołów Palmy, które nie pobierają opłat.
Bardzo blisko jest Ca'n Joan de s'Aigo, historyczna pijalnia horchaty i lodziarnia miasta, działająca od XVIII wieku. To obowiązkowy przystanek na tym odcinku spaceru.
Najczęstsze pytania
Dlaczego święta z Barcelony w samym środku Majorki?
Św. Eulalia to patronka Barcelony, i to nie przypadek: spora część osadników, którzy zasiedlili miasto po 1229 roku, przybyła z Katalonii i przywiozła w bagażu swoje nabożeństwa, razem z językiem. Święci też emigrują.
Zerkniesz na skraj dachu?
Odejdź kilka metrów i podnieś wzrok: między rynnami wychylają się rzygacze wyrzeźbione w kształcie smoków, harpii i niemożliwych bestii. To nie kaprys, wypluwały deszczówkę z dala od muru, ale średniowieczni kamieniarze korzystali z okazji, żeby przemycić tam w górze cały koszmarny bestiariusz, tam, gdzie prawie nikt nie patrzy. To sekretne zoo miasta.
