„Cort” znaczy dwór, trybunał, i nie jest to ozdobna nazwa: od chrześcijańskiego podboju w 1229 roku z tego placu rządzi się wyspą. Tu zbierał się samorząd miejski Królestwa Majorki, tu herold odczytywał na głos obwieszczenia i tu ogłaszano królów. I tu stał też pręgierz.
Gdzie rządzono i gdzie karano
Na tym placu zbierała się Universitat, samorząd miejski Królestwa Majorki, i tu podpisywano przywileje, które dawały miastu prawa. To miejsce, w którym władza stawała się publiczna, w czasach, gdy rządzenie polegało w dużej mierze na tym, żeby było widać, że się rządzi.
Ale plac władzy był też placem kary. Na tej samej ziemi stał pręgierz i przez wieki wykonywano tu publiczne egzekucje, żeby wszyscy wyciągnęli z nich naukę. Ludzie przychodzili popatrzeć jak do teatru, a ta podwójna rola – administracja i odstraszanie – to norma na głównych placach Europy.
Jest szczegół, którego prawie nikt nie zauważa: na jednym z murów placu zaznaczona była „cana”, urzędowy pręt mierniczy Palmy. Jeśli kupiłeś tkaninę i podejrzewałeś, że cię oszukano, przychodziłeś tutaj, mierzyłeś ją według znaku na murze i składałeś skargę. Sprawiedliwość zaczynała się od centymetra.
Oliwka i okap
Pośrodku placu rośnie tysiącletnie drzewo oliwne, przywiezione z Pollença i posadzone tu w XX wieku, które stało się jednym z nieoficjalnych symboli miasta. To domyślne miejsce spotkań i najczęściej fotografowany obiekt na placu po ratuszu.
Pałace, które zamykają plac, są z kamienia z Santanyí, jasnego piaskowca z południowego wschodu wyspy, który o zmierzchu robi się niemal różowy. Obok marès z katedry to drugi kamień, który wyznacza kolor Palmy.
Budynek ratusza góruje nad placem z ogromnym rzeźbionym drewnianym okapem z XVII wieku, który wysuwa się prawie trzy metry nad ulicę. Kiedy pada, rozumiesz, do czego służy: chroni fasadę jak parasol.
Cały zespół pomyślano tak, żeby robił wrażenie, żebyś wchodząc na plac, wiedział, kto rządzi. To wciąż działa: to przestrzeń o największej gęstości symboli na starym mieście.
Nie do przegapienia
Cort znaczy trybunał
Tu rządzono Królestwem Majorki i odczytywano obwieszczenia. I tu stał pręgierz.
Cana na murze
Urzędowy pręt mierniczy był zaznaczony na ścianie: jeśli oszukano cię na tkaninie, przychodziłeś to sprawdzić.
Tysiącletnie drzewo oliwne
Przywiezione z Pollença w XX wieku. To domyślne miejsce spotkań w mieście.
Okap ratusza
Rzeźbione drewno z XVII wieku wysunięte trzy metry nad ulicę. Kiedy pada, rozumiesz, do czego służy.
Jak to wpleść w zwiedzanie Palmy
To administracyjne centrum starego miasta i obowiązkowe skrzyżowanie: stąd wychodzą ulice w stronę kościoła Santa Eulalia, na trasę dziedzińców przy calle Morei i w stronę Paseo del Born.
Ratusz można zwiedzać w środku w ograniczonych godzinach i warto, jeśli trafisz: w sieni przechowuje się gegants, olbrzymy z tektury i drewna, które wychodzą tańczyć podczas świąt, oraz S'Àliga, orła prowadzącego procesję Bożego Ciała.
20 stycznia plac pachnie dymem: Palma obchodzi Sant Sebastià, święto swojego patrona od 1523 roku, a miasto wypełniają ogniska, sardynki i miejscowe kiełbaski z rusztu oraz koncerty do świtu. To najlepsze święto roku w mieście.
Najczęstsze pytania
Dlaczego w styczniu ten plac pachnie dymem?
Bo 20 stycznia Palma świętuje Sant Sebastià, swojego patrona, a miasto wypełnia się ogniskami, sardynkami i kiełbaskami butifarró z grilla oraz koncertami do białego rana. Jest patronem od 1523 roku: opowiadają, że przybycie jego relikwii zbiegło się z końcem zarazy, a miasto było mu za to wdzięczne na zawsze.
