To najstarsze miejsce w Palmie, do którego można wejść: hammam z X-XII wieku, jeden z nielicznych wciąż stojących budynków muzułmańskiej Madiny Majurki (Madina Mayurqa). Niewielka kwadratowa sala z kopułą, dwanaście kolumn i dwadzieścia pięć świetlików w kształcie gwiazd, przez które wpadało światło i uchodziła para. Z całego świata została ta jedna izba.
Dwanaście kolumn i żadna taka sama
Przyjrzyj się kapitelom: nie ma dwóch jednakowych. Powód jest taki, że budowniczy łaźni wykorzystał ponownie elementy jeszcze starsze, pochodzące z rzymskich i bizantyjskich budowli, które już tu stały. Te kamienie widziały przemijanie trzech cywilizacji, nie ruszając się z miejsca.
Zachowana sala to caldarium, czyli sala gorąca. Podłogę ogrzewano od spodu powietrzem z pieca – na tej samej zasadzie co rzymskie hypokaustum – a gwiaździste świetliki w sklepieniu regulowały dopływ światła i ujście pary. Efekt w sali pełnej wilgoci musiał być niezwykły.
Łaźnia nie służyła tylko higienie. Była miejscem spotkań, interesów i rozmów: tu spędzało się czas, dobijało targu i wymieniało nowiny z dzielnicy. Hammam działał w mieście islamskim mniej więcej tak jak kawiarnia w europejskim.
Ogród wokół ruiny
Zwiedza się dziś salę i ogród z palmami i drzewkami pomarańczowymi, który był sadem szlacheckiego domu. Temu ogrodowi budynek zawdzięcza przetrwanie: znalazł się w obrębie prywatnej posiadłości i nikt go nie zburzył, tak jak w innych miastach klasztor ocalił termy.
Lepiej przyjść z umiarkowanymi oczekiwaniami. To nie jest kompletny zespół łaźni jak w Gironie czy Rondzie, tylko jedna mała sala, a zwiedzanie trwa piętnaście minut. Jej wartość to wiek i rzadkość, nie rozmiar.
Mimo to są to jedyne drzwi, które wciąż prowadzą do Palmy sprzed 1229 roku. Wszystko inne, co widać w mieście – katedra, La Lonja, dziedzińce – powstało po podboju i w dużej mierze zbudowano to na tym, co było wcześniej.
Reszta muzułmańskiego miasta przetrwała tylko w układzie ulic. Wąskie, łamane uliczki dzielnicy Portella wokół łaźni trzymają się planu mauretańskiego i czuć to, gdy się nimi idzie.
Nie do przegapienia
Najstarsze miejsce w Palmie
Hammam z X-XII wieku, jedna z nielicznych stojących pozostałości Madiny Majurki.
Kapitele z odzysku
Żaden nie jest taki sam: pochodzą z wcześniejszych budowli rzymskich i bizantyjskich. Trzy cywilizacje w jednej sali.
Dwadzieścia pięć gwiazd
Świetliki w sklepieniu regulowały dopływ światła i ujście pary. Żeby je zobaczyć, potrzeba słońca.
To jedna sala
To nie jest kompletny zespół łaźni. Piętnaście minut zwiedzania: wartość tkwi w rzadkości, nie w rozmiarze.
Jak to wpleść w zwiedzanie Palmy
Łaźnie stoją w dzielnicy Portella, pięć minut od katedry, w najstarszej i najspokojniejszej części starego miasta. Zwiedzanie jest krótkie i tanie, idealnie pasuje między katedrę a spacer po Dalt Murada.
Niedaleko są Muzeum Majorki i Muzeum Diecezjalne, oba z mauretańskimi zbiorami, które uzupełniają to, czego tu można się tylko domyślać. Jeśli temat cię ciekawi, to właśnie takie połączenie ma sens.
Przyjdź, gdy słońce stoi wysoko: gwiaździste świetliki są powodem wizyty i zależą wyłącznie od światła wpadającego przez sklepienie.
Najczęstsze pytania
Czy mężczyźni i kobiety kąpali się razem?
Nie. Hammam działał na zmiany: jedne dni albo godziny dla mężczyzn, inne dla kobiet. Dla nich było to jedno z niewielu własnych wyjść w tygodniu i tam zawierało się przyjaźnie, kojarzyło śluby i opowiadało całe życie dzielnicy.
