Ogromna rozeta, a pod nią barokowy portal wyrzeźbiony w XVII wieku, czysta kamienna koronka. Ale to, co trzeba zobaczyć, jest z tyłu: krużganek bazyliki Sant Francesc należy do najpiękniejszych nad Morzem Śródziemnym – z najsmuklejszymi kolumnami ustawionymi parami, arkadami o łukach wielolistnych, drzewkami pomarańczowymi i ciszą jak z innej planety.
Sto lat na samo zamknięcie sklepień
Budowę wielkiego franciszkańskiego kościoła miasta rozpoczęto w 1281 roku, zaledwie pięćdziesiąt lat po podboju, a samo zamknięcie sklepień zajęło blisko sto lat. Całe pokolenia kamieniarzy rodziły się i umierały, nie widząc ukończonego dzieła – w architekturze średniowiecznej to norma, a dziś trudno to sobie wyobrazić.
Fasada, którą widzisz, jest znacznie późniejsza: barokowa, z XVII wieku, dzieło mistrza Francesca Herrery, i celowo kontrastuje z gotycką surowością reszty. To samo zjawisko, co w połowie Hiszpanii, gdzie XVII i XVIII wiek ubrały średniowieczne fasady w barok.
Już w 1881 roku uznano ją za pomnik narodowy, jako jeden z pierwszych zabytków na wyspie, w pierwszej fali ochrony hiszpańskiego dziedzictwa. Temu wczesnemu uznaniu zawdzięcza to, że przetrwała w całości.
Krużganek i ten, kto spoczywa w środku
Krużganek jest gotycki: najsmuklejsze kolumny zgrupowane parami, arkady o łukach wielolistnych jak koronka, drzewka pomarańczowe i studnia pośrodku. W hałaśliwym mieście pełnym turystów wejście tutaj to natychmiastowa zmiana akustycznej temperatury.
W podwyższonej kaplicy świątyni spoczywa Ramon Llull, najbardziej uniwersalny z Majorkańczyków: filozof, mistyk i jeden z najoryginalniejszych umysłów średniowiecza, zmarły około 1316 roku. Wymyślił maszyny do rozumowania z obracającymi się tarczami, które wielu uważa za dalekiego przodka informatyki.
I pisał po katalońsku, co w jego czasach było rewolucją. Gdy cała filozofia europejska powstawała po łacinie, on postanowił rozumować w języku ulicy, żeby każdy mógł go zrozumieć. Pisał też po łacinie i po arabsku, który dobrze znał, a przy okazji stał się ojcem katalońskiej prozy literackiej.
Zespół przeżył mroczny okres: po sekularyzacji dóbr kościelnych w 1835 roku zakonnicy odeszli, budynki przejęło państwo, a pomieszczenia klasztorne służyły jako magazyn, a nawet więzienie, zanim wróciło tu życie religijne i powstała szkoła.
Nie do przegapienia
Sto lat na sklepienia
Budowę zaczęto w 1281 roku; pokolenia kamieniarzy umierały, nie widząc ukończonego dzieła.
Krużganek
Kolumny parami, arkady o łukach wielolistnych, drzewka pomarańczowe i studnia. Jeden z najpiękniejszych nad Morzem Śródziemnym.
Tu spoczywa Ramon Llull
Filozof i mistyk zmarły około 1316 roku. Wymyślił maszyny do rozumowania z obracającymi się tarczami.
Pisał po katalońsku
Gdy filozofię europejską uprawiano po łacinie, on rozumował w języku ulicy. A także po arabsku.
Jak to wpleść w zwiedzanie Palmy
Bazylika stoi przy placu Sant Francesc, w sercu starego miasta, pięć minut od kościoła Santa Eulalia i Plaza de Cort. Na placu stoi też pomnik Junípera Serry, majorkańskiego zakonnika, który założył misje w Kalifornii.
Bilet obejmuje kościół i krużganek, a po katedrze to najbardziej opłacalna wizyta na starym mieście. Zarezerwuj czterdzieści minut i większość z nich poświęć krużgankowi.
Niedaleko jest klasztor Santa Clara, gdzie zakonnice sprzedają słodycze przez torno, obrotowe okienko w murze, a o krok dalej Ca'n Joan de s'Aigo, historyczna lodziarnia i pijalnia horchaty w Palmie. Jedno i drugie dobrze łączy się w jednym spacerze.
Najczęstsze pytania
A gdybym ci powiedziała, że byli tu kiedyś więźniowie?
Po sekularyzacji dóbr kościelnych w 1835 roku zakonnicy musieli odejść, a zespół przeszedł w ręce państwa; przez jakiś czas jego pomieszczenia służyły za magazyn, a nawet za więzienie, zanim wróciło tu życie religijne i powstała szkoła. Trudno to sobie wyobrazić, patrząc na dzisiejszy spokój.
Kto jest tu pochowany?
W podwyższonej kaplicy spoczywa Ramon Llull, najbardziej uniwersalny z Majorkańczyków: filozof, mistyk i jeden z najgenialniejszych umysłów średniowiecza, zmarły około 1316 roku. Wymyślił maszyny do myślenia z obracającymi się tarczami, które wielu uważa za dalekiego dziadka informatyki. Jego grobowiec, z leżącą postacią, wisi wysoko na ścianie.
W jakim języku pisał Llull?
Po katalońsku, i to była rewolucja. Kiedy cała europejska filozofia pisała się po łacinie, on postanowił rozumować w języku ulicy, żeby zrozumiał go każdy. Pisał też po łacinie i po arabsku, który znał świetnie, a po drodze stał się ojcem katalońskiej prozy literackiej.
