Wielki prostokąt podcieni z fasadami wszystkimi jednakowymi, w ciepłej ochrze, i z kawiarniami pod łukami. Dziś to czysty, przyjazny gwar: rzemieślnicy, uliczni muzycy, ludzie na słońcu. Trudno uwierzyć, co było wcześniej w tym miejscu: Casa Negra, siedziba trybunału Inkwizycji na Majorce.
Na ruinach trybunału
Inkwizycja kupiła tu budynek w 1588 roku, z trzema kondygnacjami, dziedzińcem i ogrodem, i z niego przez ponad dwa stulecia kontrolowała życie miasta. Na Majorce jej działalność miała skutek społeczny, który trwał przez pokolenia: prześladowanie potomków nawróconych Żydów, czyli xuetes.
Ich sambenitos – szaty z imieniem i nazwiskiem każdego skazanego – wisiały na widoku publicznym w kościele Santo Domingo aż do XIX wieku. Z tamtych list wzięła się garstka nazwisk, które przez wieki naznaczały xuetes, ze społecznym piętnem, które przetrwało samą instytucję.
Kiedy Inkwizycję zniesiono, lud splądrował budynek i spalił dużą część jej archiwum spraw. 9 czerwca 1823 roku zaczęła się rozbiórka, a na ruinach postanowiono otworzyć plac dla ludzi.
Stulecie na budowę placu
Godne uwagi jest to, ile to trwało. Najpierw, w 1834 roku, powstał targ rybny; pierwsze pełne skrzydło ukończono w 1838 roku, a prace ciągnęły się daleko w głąb XX wieku, z tymi jednakowymi fasadami o trzech i czterech kondygnacjach.
Dlatego, choć plac wygląda na zbudowany za jednym zamachem, w rzeczywistości to cierpliwa praca kilku pokoleń, które przez prawie sto lat szanowały jeden projekt. Taka ciągłość zamysłu jest rzadsza, niż się wydaje.
A pod spodem kryje się drugi plac: w połowie XX wieku wykopano tu podziemny targ i parking. Ten sam kamień, dwa nałożone na siebie światy.
W efekcie powstała przestrzeń, która spełnia dokładnie tę funkcję, do której ją pomyślano. Miejsce, które było symbolem ucisku, potrzebowało pokoleń, żeby stać się radosnym salonem, jakim jest dziś, i właśnie o tej całkowitej przemianie warto pomyśleć, przechodząc przez nie.
Nie do przegapienia
Tu była Inkwizycja
Casa Negra, siedziba trybunału na Majorce od 1588 roku. Lud ją splądrował, a w 1823 roku została zburzona.
Sambenitos i xuetes
Szaty skazanych wisiały w kościele Santo Domingo aż do XIX wieku. Z tych list wzięło się piętno.
Prawie sto lat budowy
Zaczęła się w 1834 roku i ciągnęła aż do XX wieku. Wygląda na jedną całość, a to kilka pokoleń.
Pod spodem jest drugi plac
W połowie XX wieku wykopano tu podziemny targ i parking.
Jak to wpleść w zwiedzanie Palmy
Leży w geometrycznym środku starego miasta, między La Rambla, Teatro Principal a calle Colom, przy której stoi Can Forteza Rey. Przechodzi się przez nią nieuchronnie, poruszając się po centrum.
Są tu stragany z rękodziełem, portreciści i muzycy, a pod podcieniami sporo lokali, choć z cenami turystycznego placu. Żeby zjeść lepiej, warto skręcić w boczne uliczki.
Stąd schodzą ulice w stronę Paseo del Born, kościoła Santa Eulalia i starego miasta z patiami. To najlepszy punkt odniesienia do orientacji w Palmie.
Najczęstsze pytania
A co się stało ze skazanymi przez Inkwizycję?
Ich sambenitos, szaty z imieniem i nazwiskiem każdego skazanego, wisiały na widoku publicznym w kościele Santo Domingo aż do XIX wieku. Z tamtych list wzięła się garstka nazwisk, które przez pokolenia piętnowały xuetes, potomków nawróconych Żydów z Majorki. Plac jest wesoły; pamięć już nie tak bardzo.
Co jest pod tym placem?
Ciekawostka, o której prawie nikt nie wie: w połowie XX wieku wykopano tu pod spodem podziemny targ i parking, cały drugi, ukryty plac. Na górze życie: stragany z rękodziełem, portreciści, ktoś grający na akordeonie, zapach kawy. Ten sam kamień, dwa światy, jeden nad drugim.
