Są ulice, które streszczają całą dzielnicę, a calle de Argumosa streszcza Lavapiés. Szeroki chodnik, ogromne platany, które w sierpniu tworzą zielony dach, ogródki rozsiane od jednej strony ulicy do drugiej, a naprzeciwko mur dawnego Hospital General, dziś Muzeum Reina Sofía. Mieszkańcy dzielnicy nazywają ją czule „el Ave María”, od sąsiedniej ulicy, z którą tworzy jeden ekosystem wermutu i rozmów. To jedno z tych miejsc, gdzie Madryt siada, by bez cienia wyrzutów sumienia przepuścić popołudnie.
Ulica nazwana na cześć chirurga
Ulica zawdzięcza nazwę Diegowi de Argumosie, chirurgowi z XIX wieku, którego nazywa się „ojcem hiszpańskiej chirurgii”. Był pionierem sali operacyjnej w czasach, gdy operacja przypominała raczej rzeźnię, i od podstaw unowocześnił nauczanie medycyny w Hiszpanii. Lokalizacja nie jest przypadkowa: ulica przylega do dawnego Hospital General w Madrycie, gdzie praktykował i uczył.
Ten szpital, wzniesiony z inicjatywy Karola III w XVIII wieku i dokończony przez architekta Francesca Sabatiniego, stał się jednym z największych w Europie, choć zbudowano tylko część pierwotnego, znacznie bardziej monumentalnego projektu. Działał jako szpital do lat sześćdziesiątych XX wieku. Pomyśl o tym przez chwilę, popijając wermut: tam, gdzie dziś wisi „Guernica”, przez prawie dwa stulecia stały łóżka, działały sale operacyjne i leżeli chorzy.
Reszta ulicy to Lavapiés w czystej postaci: czynszowe kamienice z końca XIX i początku XX wieku, balkony pełne roślin, małe sklepy i mieszanka ludzi niepodobna do żadnej innej dzielnicy centrum. Argumosa od dziesięcioleci uchodzi za miejsce cyganerii; przewinęli się tędy poeci, malarze bez grosza przy duszy i wieczni studenci, którzy płacili za piwo wierszami.
Co robić na calle de Argumosa
Plan jest prosty i nie da się go ulepszyć: usiąść. Ulica ma jedno z największych zagęszczeń ogródków w centrum Madrytu, z cenami jak na dzielnicę – małe piwo z tapą poniżej 4 euro, wermut z kranu od 2,50 do 4 euro – i cieniem, który latem jest na wagę złota. Najlepsze chwile to niedzielny wermut w południe i wiosenne popołudnia, kiedy nie ma ani jednego wolnego krzesła.
Platany to część sedna sprawy. Są ogromne, rosną w szpalerze po obu stronach i tworzą mikroklimat, który w lipcu i sierpniu obniża temperaturę o kilka stopni, gdy w Madrycie bez trudu bywa ponad 35 ºC. To jedna z nielicznych ulic w centrum, gdzie w pełni lata można siedzieć na zewnątrz o czwartej po południu.
Jeśli przychodzisz coś zjeść, wybór sięga od tradycyjnego madryckiego baru z dawnych lat po kuchnie świata, z których słynie Lavapiés: senegalską, bangladeską, ekwadorską, marokańską. Zjesz bardzo dobrze za 12-18 euro od osoby, sporo mniej, niż to samo kosztowałoby dziesięć minut stąd, w turystycznym centrum.
Nie do przegapienia
Platany
Zielony dach, który w sierpniu ratuje życie i sprawia, że to najlepszy naturalny ogródek w centrum.
Mur Muzeum Reina Sofía
Naprzeciwko masz dawny Hospital General, w swoim czasie jeden z największych szpitali w Europie, dziś muzeum sztuki XX wieku.
Niedzielny wermut
Przedobiedni wermut w południe to tutejsza instytucja: przyjdź przed pierwszą, jeśli chcesz dostać stolik.
Kuchnie świata
Senegalska, bangladeska, ekwadorska: jedzenie tutaj kosztuje połowę tego, co dziesięć minut stąd, w turystycznym centrum.
Jak to wpleść w spacer po Lavapiés
Argumosa leży na naturalnej osi spaceru po dzielnicy. Schodząc od Cine Doré – secesyjnej perły Filmoteca Española, hiszpańskiego archiwum filmowego, przy północnej bramie Lavapiés – dojdziesz tu w trzy minuty; idąc dalej na zachód, dotrzesz do Plaza de Lavapiés, serca dzielnicy, a stamtąd wszystko opada w stronę Mercado de San Fernando i La Tabacalera. To dwudziestominutowy spacer w dół, który można rozciągnąć na całe popołudnie.
Wskazówka co do godzin: ulica ożywa od 12:30 na przedobiedni wermut i od 20:00 na wieczór. Między piątą a siódmą po południu jest spokojnie i dla niektórych właśnie wtedy jest tu najprzyjemniej. A jeśli wybierasz się w weekend z grupą, nie licz na wolny stolik: tu przychodzi się wcześnie albo czeka na stojąco.
Trasa Viavoy „Wielokulturowy Lavapiés” prowadzi tą ulicą i przez całą dzielnicę, a lokalny przewodnik opowiada historie corralas, robotnic z fabryki tytoniu i osiemdziesięciu narodowości, które żyją obok siebie na kilku kwartałach. Masz ją pobraną w telefonie i przechodzisz we własnym tempie, zatrzymując się w ogródku, który ci się spodoba.
Najczęstsze pytania
Kim był ten Argumosa, od którego ulica wzięła nazwę?
Diego de Argumosa, chirurg z dziewiętnastego wieku, którego nazywa się „ojcem hiszpańskiej chirurgii”. Był pionierem sali operacyjnej w czasach, gdy operacja była niemal rzeźnią, i od góry do dołu unowocześnił nauczanie medycyny. To całkiem logiczne, że dostał tę ulicę, bo przylega do dawnego Hospital General. Więc kiedy popijasz wermut w cieniu, chodzisz ulicą lekarza, który tuż obok uratował mnóstwo ludzkich istnień.
A czym był ten ogromny budynek Reina Sofía?
Hospital General w Madrycie, w swoim czasie jeden z największych szpitali w Europie. Zainicjował go Karol III w osiemnastym wieku, a dokończył architekt Sabatini, ale uwaga: pierwotny projekt był dużo bardziej kolosalny i zbudowano tylko część tego, o czym marzono. Działał jako szpital do lat sześćdziesiątych dwudziestego wieku. Pomyśl o tym przez chwilę: tam, gdzie dziś wisi „Guernica”, przez prawie dwa stulecia były łóżka, sale operacyjne i chorzy.
