Gros: dzielnica, którą polecają mieszkańcy San Sebastián
Po drugiej stronie rzeki, z plażą, na której są fale, dwiema szklanymi skałami Monea i najlepszymi barami z pintxos bez tłoku Starej Części. Co tu jest i dlaczego warto przejść przez most.
Przejście przez Urumeę zajmuje pięć minut i zmienia całe miasto. Gros nie ma zabytków historycznych ani starego miasta: ma plażę z falami, budynek Monea, siatkę spokojnych ulic i takie zagęszczenie dobrych barów, że miejscowi wolą je od tych w starym mieście. To dzielnica, w której widać, jak żyje San Sebastián, kiedy nie pozuje.
Szlak pintxos w Gros, wokół Plaza de Cataluña i ulic Zabaleta i Bergara, trzyma ten sam poziom co w Starej Części, ale z miejscową publicznością, nieco lepszymi cenami i miejscem, żeby się swobodnie poruszać.
Dwie skały Monea
Budynek, który odmienił ujście rzeki.
U ujścia rzeki, tam gdzie plaża styka się z miastem, stoją dwa nachylone szklane graniastosłupy centrum kongresowego Kursaal. Zaprojektował je Rafael Moneo, a otwarto je w 1999 roku, na działce, która przez dziesięciolecia stała pusta po rozbiórce dawnego kasyna.
Moneo nazwał je skałami wyrzuconymi na brzeg i celowo rozdzielił dwie bryły, zamiast budować jedną: to przejście między nimi zostawia otwartą relację wzrokową między morzem a tkanką miasta, którą każdy duży budynek w tym miejscu by przeciął.
Fasada jest z giętego, półprzezroczystego szkła w podwójnej powłoce, pomyślanego tak, by filtrowało północne światło bez ostrych odblasków. Dlatego budynek zmienia kolor w ciągu dnia – rano perłowoszary, po południu bursztynowy – a o zmroku rozświetla się od środka i zamienia w dwie ogromne latarnie nad piaskiem.
Nazwa pochodzi od dawnego Gran Kursaal, kasyna z epoki Belle Époque z ruletką i salą balową, które straciło rację bytu, gdy dyktatura Primo de Rivery zakazała hazardu w 1924 roku. Kursaal to słowo niemieckie i znaczy „sala kuracyjna”, z czasów, gdy kąpiel w morzu była zabiegiem leczniczym.
Siedziba Festiwalu Filmowego w San Sebastián, który co września zamienia budynek w centrum miasta. Są zwiedzania z przewodnikiem o wyznaczonych godzinach; poza tym wchodzi się z biletem na wydarzenie. Najlepsze ujęcie zrobisz o zmroku z mostu Zurriola.
Osiemset metrów piasku smaganego przez otwarte morze, bez zatoki, która by go osłaniała. To sanktuarium surfingu w San Sebastián, ze szkołami przy samej promenadzie i ruchem przez cały rok. Obecną plażę trzeba było odtworzyć z pomocą falochronu po dziesięcioleciach sztormów.
Gros wyrósł na początku XX wieku jako nowa dzielnica po drugiej stronie rzeki, z regularnymi kwartałami i budynkami mieszkalnymi, i nie ma żadnego wielkiego zabytku. Właśnie ten brak czyni go ciekawym: to zwykła tkanka miejska, z osiedlowymi sklepami, targiem i dziećmi bawiącymi się na placach.
Osią życia towarzyskiego jest Plaza de Cataluña i ulice, które od niej odchodzą. Tam jest szlak pintxos, który poleca prawie każdy, kto tu mieszka, z barami na bardzo wysokim poziomie, znacznie mniejszym tłokiem turystów niż w Starej Części i do tego nieco niższymi cenami.
Jest tu też własna tradycja kulturalna: Gros przez dziesięciolecia był w mieście dzielnicą kina i jazzu, z historycznymi salami i bliskim związkiem z dwoma wielkimi festiwalami, filmowym we wrześniu i jazzowym w lipcu.
A że jest płaski i zwarty, obejdziesz go cały w pół godziny. Plaża leży na jego skraju, więc możesz zejść na piasek, wejść na górę na drinka i wrócić bez żadnej prawdziwej podróży.
Koniec plaży i góra
Na wschodnim krańcu, tam gdzie kończy się piasek, a zaczynają klify, jest cypel Sagüés z Gołębicą Pokoju Néstora Basterretxei rysującą się na tle nieba. Ustawiono ją w 1980 roku, jednym z najcięższych lat terroryzmu, i nie była ozdobą, lecz publicznym zajęciem stanowiska.
Stąd zaczyna się podejście na Monte Ulía, trzecią z gór otaczających miasto i najmniej odwiedzaną. Nie widać z niej zatoki, tylko otwarte wybrzeże: klify, morze i ścieżki, które w około dwie godziny prowadzą do Pasai, jednym z najpiękniejszych odcinków Camino del Norte, nadmorskiej drogi do Santiago.
Ta strona dzielnicy jest najmniej uczęszczana i najlepiej widać tu prawdziwe Morze Kantabryjskie. Przy wzburzonym morzu fale rozbijają się o skały tuż pod rzeźbą, a miejsce całkowicie zmienia charakter.
Powrót do centrum to pięć minut przez most Zurriola, z Kursaalem rozświetlającym się po lewej, jeśli trafisz na właściwą godzinę. To chyba najlepsze zakończenie popołudnia, jakie oferuje miasto.
Siedem metrów białej sylwetki ze stali pokrytej poliestrem, dzieło Néstora Basterretxei, który poza rzeźbą zajmował się malarstwem i filmem: w 1968 roku współreżyserował „Ama Lur”, czyli „Matkę Ziemię”, film sfinansowany ze zbiórki publicznej w samym środku frankizmu. Rzeźbę kilka razy przenoszono.
Dziesięć minut od Gros, dawna fabryka tytoniu zamieniona w centrum kultury, z mediateką i biblioteką z wolnym wstępem oraz bezpłatnym tarasem widokowym na ostatnim piętrze. Obok park Cristina Enea, najlepszy w mieście, ze swobodnie spacerującymi pawiami.
Przestrzeń, miejscową publiczność i nieco lepsze ceny przy tym samym poziomie barów. Nie ma zabytków historycznych ani starego miasta, ale ma plażę z falami, budynek Monea i zwykłą tkankę miejską, w której widać, jak żyje miasto. Właśnie to poleca prawie każdy, kto tu mieszka.
Czy warto nocować w Gros?
Jak najbardziej. Jest pięć minut pieszo od Starej Części przez most, taniej niż w centrum, dużo spokojniej nocą, a plaża leży na skraju dzielnicy. Jeśli szukasz odpoczynku i nie przeszkadza ci kilka razy dziennie przechodzić przez most, to najlepszy stosunek jakości do ceny w mieście.
Co to jest Kursaal?
Centrum kongresowe i audytorium miasta, dwa nachylone szklane graniastosłupy, które Rafael Moneo nazwał skałami wyrzuconymi na brzeg i które otwarto w 1999 roku. To siedziba Festiwalu Filmowego w San Sebastián. Nazwa pochodzi od dawnego kasyna z epoki Belle Époque, które zajmowało działkę, dopóki w 1924 roku nie zakazano hazardu.
Czy Kursaal można zwiedzić w środku?
Są zwiedzania budynku z przewodnikiem o wyznaczonych godzinach, które warto sprawdzić na oficjalnej stronie. Poza tym wejdziesz, idąc na koncert, kongres albo seans. Taras i otoczenie są dostępne bez ograniczeń, a najlepsze ujęcie budynku zrobisz z zewnątrz, o zmroku, z mostu.
Czy Zurriola to dobra plaża do kąpieli?
Do spokojnego pływania – nie bardzo: leży poza osłoniętą zatoką i przyjmuje fale prosto z Morza Kantabryjskiego, a prąd bywa silny. Do surfowania to najlepsza plaża w mieście, ze szkołami przy samej promenadzie i ruchem przez cały rok. Jeśli szukasz spokojnej wody, plaże La Concha i Ondarreta są dziesięć minut stąd.
Co jest za końcem plaży?
Cypel Sagüés z Gołębicą Pokoju Basterretxei i początek podejścia na Monte Ulía, najmniej odwiedzaną z trzech gór miasta. Stamtąd rusza nadmorska ścieżka do Pasai, około dwóch godzin po nierównym terenie, z widokiem na Morze Kantabryjskie przez całą drogę.
Informacje praktyczne
GdzieNa wschód od rzeki Urumea, 5 minut od Starej Części przez most Zurriola.
Ile czasuPół popołudnia z plażą i rundą po barach z pintxos.
JedzeniePlaza de Cataluña oraz ulice Zabaleta i Bergara. Wysoki poziom i miejscowa publiczność.
PlażaZurriola, z falami i szkołami surfingu. Zanim wejdziesz do wody, sprawdź flagi.
NoclegDobra alternatywa dla centrum: taniej, spokojniej i 5 minut od starego miasta.
W pobliżuTabakalera i park Cristina Enea, 10 minut w stronę dzielnicy Egia.
Na mapie
🎧 Z Viavoy
Spaceruj po San Sebastián i słuchaj we własnym tempie
Pobierz Viavoy i zwiedzaj San Sebastián offline, kiedy chcesz.
od 2,99 €· płatność jednorazowa
City Pass · 9,99 €3 dni, wszystkie trasy w San Sebastián