Hallo! Ik ben Daan, en ik ben de komende twee uur je stem door Toledo: het keizerlijke Toledo, dat van de grootste kathedraal van Spanje en van het Alcázar dat vanaf de hoogte over alles waakt.
Overzicht
We komen langs de plaza de Zocodover, de primaatskathedraal, het Alcázar, de steegjes waar Don Quichot werd «geschreven» en de uitzichtpunten over de Taag, en we eindigen met iets zoets, want in deze stad is marsepein een serieuze zaak. We gaan zonder haast en stoppen waar het de moeite waard is.
En iets belangrijks: de primaatskathedraal en het Alcázar hebben binnen hun eigen audiogids, en die heb ik bij deze wandeling inbegrepen gelaten: bij hun deuren tik je en ga je naar binnen. Onze wandeling begint op de plaza de Zocodover, al duizend jaar het hart van Toledo.
We gaan beginnen.
Route
- 1
Plaza de Zocodover
Blijf even staan en luister: dat gemurmel van mensen, de duiven die opvliegen, iemand die op het terras een koffie bestelt. Dit is Zocodover, al duizend jaar het centrum van Toledo, en het vak is hier niet veranderd: de mensen blijven komen om elkaar te zien, om te winkelen, om expres tijd te verdoen.
- 2
Calle del Comercio
Ga deze straat in en voel hoe het ritme verandert: hier is leven, etalages, mensen die komen en gaan, het vrolijke lawaai van de handel. Het is de Calle del Comercio, die de inwoners van Toledo liefdevol de Calle Ancha noemen, de Brede Straat, al is ze niet bepaald breed.
- 3
Plaza Mayor
Loop naar deze open ruimte en voel hoe de lucht verandert: na de drukte van de winkels kun je ineens ademen. Je bent op de Plaza Mayor, nog een van de longen van het Toledo van altijd. Kijk om je heen: huizen met balkons, hier en daar een terras, mensen die oversteken met tassen van de markt.
- 4
El Rey Toledano
Hier, op de Plaza Mayor, vlak aan de voet van de kathedraal, ligt El Rey Toledano, een huis met eerlijke Toledaanse keuken.
- 5
El Hombre de Palo
Blijf staan en kijk om je heen, want in deze buurt liep volgens de legende de Hombre de Palo rond. Men zegt dat in de zestiende eeuw een houten automaat in de vorm van een monnik door de straat ging om aalmoezen te vragen, en dat hij zijn hoofd boog om te bedanken als je hem een munt toewierp.
Til je hoofd op. Laat je blik langs die steen omhoog gaan tot je nek pijn doet, en toch zul je haar niet helemaal overzien. Je staat voor de Kathedraal Primada van Spanje, de zetel van het belangrijkste aartsbisdom van het land en een van de grootste gotische kathedralen die er bestaan.
Je bent in de kathedraal. Laat je ogen wennen aan dit koele halfduister, ruik de was en de oude steen, hoor hoe je eigen voetstappen tot aan het plafond galmen.
- 8
De Monstrans van Arfe en Sacramentsdag
Als je de schatkamer in gaat, zoek dan dit: de Monstrans van Arfe, een gotische tempel in miniatuur van zilver en goud, van meer dan drie meter hoog, met honderden beeldjes en duizenden vastgeschroefde onderdelen. Kardinaal Cisneros gaf er rond 1515 opdracht voor aan de edelsmid Enrique de Arfe.
Draai je om en bekijk de kathedraal hier rustig, want dit is een van de weinige pleinen waar je wat afstand kunt nemen. Je staat op de Plaza del Ayuntamiento, en om je heen is alle macht geconcentreerd die over Toledo heeft geheerst.
- 10
Posada de la Hermandad
Kijk naar deze gevel met zijn stenen wapenschilden, die gekruiste pijlen. Strijk met je hand over de latei als je zin hebt, want dit gebouw bewaart een huivering.
Ga deze smalle steegjes in, waar jij en je schaduw net passen, en laat je stem even zakken, want de plek vraagt erom. Je loopt over wat de Alcaná was, de grote markt van de Joodse kooplieden van het middeleeuwse Toledo, een doolhof van winkeltjes waar van alles werd gekocht en verkocht.
Stap het licht in en kijk omhoog: daar staat het, vierkant, massief, met zijn vier torens op de hoeken, alles beheersend vanaf het hoogste punt van de stad. Het Alcázar. Sluit even je ogen en bedenk hoe vaak dit gebouw weer is herrezen.
- 13
Het beleg van het Alcázar
Kijk naar die muren en bedenk dit: in de zomer van 1936, toen de Burgeroorlog uitbrak, verschanste een groep zich hier binnen en hield zeventig dagen belegering vol onder kolonel Moscardó. Bommen, vuur, honger. Daaruit kwamen de ruïnes voort die later weer werden opgebouwd.
Blijf hier even staan en haal adem, want de helling heeft dat verdiend. Leun over de balustrade en laat het uitzicht open gaan: daar beneden ligt de vlakte van de Taag, aan de overkant de cigarrales, de landgoederen op de andere oever, het groen en het oker die zich uitstrekken tot waar het oog reikt.
- 15
Cuesta de los Capuchinos
Kom nog een paar stappen verder en draai je om. Kijk omhoog: daar heb je het Alcázar weer, afgetekend tegen de lucht, dat de cirkel van onze wandeling sluit. Vanaf hier zie je het groeien, massief, eeuwig, de stad bewakend zoals het al tweeduizend jaar doet.
- 16
Arco de la Sangre
Loop naar deze boog en strijk met je hand over de steen als je wilt: hij is koud en afgesleten, betreden door miljoenen voeten. Kijk omhoog voordat je er doorheen gaat. Dit was een van de stadspoorten toen Toledo islamitisch was, die de citadel boven verbond met het commerciële hart.
Kijk omhoog naar deze gevel voordat je naar binnen gaat, want dit is er een die iedereen doet stilstaan. Kijk hoeveel detail: figuren, wapenschilden, bladeren en schelpen tot de laatste centimeter in de steen gehouwen, alsof het kant is in plaats van graniet.
- 18
Confitería Santo Tomé
Midden op de Plaza de Zocodover vind je Santo Tomé, de banketbakkerij die hier al sinds 1856 marsepein maakt, al meer dan anderhalve eeuw Toledo zoeter maakt.
