Toledo · Wat te zien

Cuesta de Carlos V

Het is de helling die de Plaza de Zocodover verbindt met het hoogste deel van de stad, en halverwege moet je stoppen, niet van vermoeidheid maar omdat het uitzicht zich ineens opent: beneden de riviervlakte van de Taag, tegenover de cigarrales die tegen de heuvels van de andere oever op klimmen, en groen en oker die zich uitstrekken tot aan de horizon. Het is een van die plekken waar je Toledo begrijpt zonder dat iemand het uitlegt.

Een stad op een heuvel, omringd door water

Van hier zie je de sleutel tot alles. Toledo ligt boven op een granieten rots die bijna helemaal wordt omsloten door een krappe meander van de Taag, die de stad aan drie van de vier kanten omarmt. Alleen het noorden ligt open, en daar werd de stadsmuur gebouwd.

Dat maakt de stad tot een natuurlijke vesting die nauwelijks verdedigingswerken nodig heeft, en het verklaart waarom iedereen haar wilde: Romeinen, Visigoten – die er de hoofdstad van hun rijk van maakten –, moslims en Castilianen. De ligging alleen was meer waard dan welk leger ook.

Het verklaart ook het ongemak. Omdat er geen vlakke grond is, gaat elke straat omhoog of omlaag, en de hele oude binnenstad is op een helling gebouwd. Dat merken je benen, en het is goed om te weten bij het plannen: in Toledo bestaan horizontale wandelingen niet.

De cigarrales aan de overkant en het water dat vanzelf omhoogging

De landgoederen die je op de heuvels van de andere oever ziet, met hun moestuinen, cipressen en olijfbomen, heten cigarrales. Het waren de buitenhuizen van de Toledaanse families, waar ze de hitte en de volle stad ontvluchtten om onder de bomen te picknicken en te praten. De naam komt, zeggen ze, van de cicaden.

En langs deze zelfde hellingen ging het water van de Taag omhoog naar het Alcázar, dankzij een van de verbazingwekkendste mechanische vindingen van de Europese renaissance. Juanelo Turriano bouwde het tussen 1565 en 1569 en het overbrugde bijna honderd meter hoogteverschil met torens van scheppen die het water aan elkaar doorgaven, in elkaar gezet als een reusachtig uurwerk.

Mensen kwamen speciaal om het te zien werken. Het liep slecht af: de Kroon en de stad ruzieden jarenlang over wie het moest betalen, Turriano stierf berooid en het artificio raakte in verval tot het verdween. Er is niets van over, behalve de naam van een straat en deze helling.

Niet te missen

De meander van de Taag

De rivier omringt de stad aan drie van de vier kanten. Het is een natuurlijke vesting die nauwelijks een stadsmuur nodig heeft.

De cigarrales

De buitenhuizen op de heuvels aan de overkant, met moestuinen en cipressen, waar de Toledaanse families de hitte ontvluchtten.

Het artificio van Juanelo

Het bracht water honderd meter omhoog met torens van scheppen die in elkaar grepen als een uurwerk. Turriano stierf berooid en er is niets van over.

Niets is vlak

Omdat er geen horizontale grond is, gaat elke straat in Toledo omhoog of omlaag. Houd er rekening mee bij het plannen van je dag.

Hoe het in je bezoek aan Toledo past

Ze verbindt de Plaza de Zocodover met het plein van het Alcázar, dus je loopt haar uit noodzaak als je naar het hoogste punt van de stad gaat. Het is een korte maar serieuze helling, en bij warmte kun je haar beter vroeg of laat op de dag nemen.

Het uitkijkpunt dat zich halverwege de klim opent, is gratis en heeft geen openingstijden, en het is een van de beste plekken in de oude binnenstad voor het uitzicht op de rivier. Bij zonsondergang, met het lage licht over de riviervlakte, is het moment.

Vanaf het hoogste deel daal je in vijf minuten af naar de kathedraal en het Museo de Santa Cruz, dat naast Zocodover ligt. En wil je het klassieke panorama van heel Toledo, dan moet je naar de andere oever en de rondweg van de Valle op, al buiten de oude binnenstad.

Veelgestelde vragen

Wie maakte dat waterwerktuig?

Dezelfde Juanelo Turriano van de Houten Man (Hombre de Palo), zie hoe de stad draait. Hij bouwde het tussen 1565 en 1569 en overbrugde bijna honderd meter hoogteverschil met torens vol emmers die het water aan elkaar doorgaven, in elkaar passend als de onderdelen van een gigantisch uurwerk. Maar het liep slecht af: het stadsbestuur en de Kroon maakten ruzie over wie het onderhoud betaalde, Juanelo kreeg zijn eigen geld niet eens, en het wonder rotte weg en verdween. Genie boven, geld beneden. Het eeuwige verhaal.

Wat zijn de cigarrales aan de overkant?

Dat zijn de buitenhuizen verspreid over de heuvels van de andere oever, met hun moestuinen, cipressen en olijfbomen. De families van Toledo ontsnapten ernaartoe om aan de hitte en de benauwde stad te ontkomen, om te picknicken en te kletsen onder de bomen. De naam, zegt men, komt van de cicaden die ze 's zomers met muziek vullen. Er is er zelfs een boek aan gewijd: Tirso de Molina noemde een van zijn werken “Los cigarrales de Toledo”. Kijk naar die huisjes verspreid tussen het groen: het zijn eeuwen van siësta's en gezellige praatavonden.

Ontdek Toledo en luister in je eigen tempo

Cuesta de Carlos V maakt deel uit van onze tour De kathedraal en het keizerlijke Toledo.

Viavoy-app

Andere plekken in Toledo

Kerk van Santo Tomé

Moskee Cristo de la Luz

Klooster van San Juan de los Reyes

Museo de Santa Cruz

Plaza del Ayuntamiento

Synagoge El Tránsito