Ga midden op dit plein staan en draai langzaam rond: de Kathedraal en de Giralda aan de ene kant, de muur van het Real Alcázar aan de andere, het Archivo General de Indias recht tegenover je en het oude Hospital del Rey dat het geheel afsluit. De eerste drie vormen het geheel dat de Unesco in 1987 tot werelderfgoed uitriep, en ze staan zo dicht bij elkaar dat je ze in één blik ziet. Weinig steden ter wereld bundelen zoveel op tweehonderd meter. Het plein dankt zijn naam echter aan iets dat een stuk minder roemrijk is: een aardbeving.
De aardbeving die het plein zijn naam gaf
Op 1 november 1755 schudde de grote aardbeving van Lissabon het halve schiereiland door elkaar. In Sevilla renden de mensen midden in de mis de Kathedraal uit en verdrongen zich precies hier, op de enige open plek in de omgeving, in de verwachting dat de gewelven zouden instorten. De Kathedraal hield stand – met zware schade aan de Giralda – en de stad telde maar heel weinig doden.
De Sevillanen zagen het als een ingreep van de Maagd en het jaar daarop richtten ze het barokke monument op met een zuil en een beeld van Nuestra Señora de la Protección dat nog altijd het midden van het plein beheerst: dat is de Triunfo waaraan het plein zijn naam dankt. In de taal van die tijd was een triunfo precies dat, een gedenkmonument met een zuil.
Daartegenover staat nog een monument, dit keer uit de 20e eeuw, gewijd aan de Onbevlekte Ontvangenis, met vier figuren uit de Sevillaanse Gouden Eeuw aan de voet: onder hen Murillo, die tientallen Onbevlekte Ontvangenissen schilderde, en de beeldhouwer Martínez Montañés. Twee triunfos, twee eeuwen en twee manieren om devotie te begrijpen, die elkaar recht in de ogen kijken.
Waar je hier naar kijkt
Het stuk muur dat het plein aan de zuidkant afsluit, is Almohadisch, uit de 12e eeuw, en het is de buitenhuid van het Real Alcázar. Let op het metselwerk van stampleem en baksteen en op de hoek die de muur maakt: die is niet decoratief, het is echte verdediging, en hij staat nog altijd waar hij stond.
Het witte gebouw met bogen aan de oostkant is de Casa de la Provincia, het oude Hospital del Rey, nu een tentoonstellingsruimte van het provinciebestuur met gratis toegang. Het is weer zo'n plek waar mensen voorbijlopen met hun ogen op hun telefoon, en er zijn meestal heel behoorlijke tentoonstellingen van fotografie of hedendaagse kunst.
En dan is er het uitzicht. Vanaf de zuidwesthoek van het plein heb je bij zonsondergang de beste compositie van de Giralda, met de baksteen oranje oplichtend en zonder kabels of lantaarnpalen ertussen. Het is de foto die in de reisgidsen staat, en die wordt precies hiervandaan gemaakt.
Niet te missen
De Triunfo van 1756
De zuil met de Virgen de la Protección, opgericht uit dankbaarheid voor het overleven van de aardbeving van Lissabon.
De Almohadische muur
Stampleem en baksteen uit de 12e eeuw: de verdedigende huid van het Alcázar, nog altijd op zijn plek.
De Casa de la Provincia
Het oude Hospital del Rey, nu een tentoonstellingsruimte met gratis toegang. Bijna niemand steekt er zijn hoofd naar binnen.
De zuidwesthoek bij zonsondergang
De beste kadrering van de Giralda in de hele stad, zonder kabels of obstakels.
Hoe het past in je bezoek aan Sevilla
Dit plein is het logistieke knooppunt van het monumentenbezoek: de ingang van het Alcázar door de Puerta del León, de deur van het Archivo General de Indias en de toegang tot de Kathedraal liggen allemaal op minder dan een minuut lopen van elkaar.
Door de arco de la Judería, naast de muur, kom je rechtstreeks op de Patio de Banderas en van daar in de wijk Santa Cruz. In de andere richting, over de avenida de la Constitución naar beneden, ben je in vijf minuten bij de Puerta de Jerez en in tien bij de Torre del Oro.
Heb je gereserveerde kaartjes, dan reken je hier je tijden uit: tussen het verlaten van het Alcázar en het binnengaan van de Kathedraal zit drie minuten lopen, dus je hoeft geen lange gaten tussen de tijdsloten te laten.
Veelgestelde vragen
Waarom is er hier zoveel devotie voor de Onbevlekte Ontvangenis?
Omdat Sevilla de grote verdedigster van dat dogma was, eeuwen voordat de Kerk het officieel maakte. Begin zeventiende eeuw stortte de stad zich erop, bijna op voet van theologische oorlog, om te verdedigen dat de Maagd zonder zonde was ontvangen: er waren processies, liedjes op straat en zelfs een plechtige gelofte van de stad. Rome riep het pas in 1854 uit tot dogma, meer dan twee eeuwen later. Daarom schilderde Murillo zoveel Onbevlekte Ontvangenissen en daarom richtten de Sevillanen dit monument op: hier wonnen wij die strijd vóór ieder ander.
