Dwanaście metrów kamienia z rozpostartymi ramionami wieńczy Monte Urgull od 1950 roku. Wyjątkowa jest nie sama figura, lecz jej cokół: nie stoi na byle postumencie, tylko na murach zamku La Mota, którego rdzeń sięga XII wieku. To, co najnowsze na szczycie, spoczywa na ośmiu stuleciach fortyfikacji, a stąd cała zatoka rozciąga się jak mapa.
Góra, która przez osiemset lat była koszarami
Urgull to nie park, który stał się twierdzą: to twierdza, która stała się parkiem, i widać to na każdym kroku. Po drodze na górę mijasz baterie dział, budki wartownicze, prochownie i schodkowe mury z różnych epok, od średniowiecznego zamku po umocnienia artyleryjskie z XVII i XVIII wieku.
Powodem jest położenie. Góra zamyka zatokę od wschodu i panuje jednocześnie nad portem, ujściem rzeki Urumea i całym wybrzeżem, co przez stulecia czyniło z San Sebastián twierdzę pierwszej rangi. Miasto rosło stłoczone u jej stóp właśnie dlatego, że nie mogło wyjść poza mury.
Wewnątrz zamku działa Casa de la Historia, bezpłatne centrum dla zwiedzających, które opowiada o wojskowej przeszłości miasta, w tym o oblężeniu i pożarze z 1813 roku, kiedy wojska angielsko-portugalskie, wyzwalające twierdzę, w końcu ją splądrowały i niemal doszczętnie spaliły.
Co widać z góry
Panorama obejmuje całą zatokę: łuk La Concha, wyspę Santa Clara pośrodku, od zachodu zamykające ją Monte Igueldo, a gdy się obrócisz, ujście rzeki, Kursaal i plażę Zurriola. Jednym obrotem ogarniasz całe miasto.
W dole doskonale widać układ Starej Części, z regularną siatką ulic, i ten szczegół ma swoje wyjaśnienie: po pożarze z 1813 roku dzielnicę odbudowano od zera na planie ortogonalnym, zupełnie innym niż dawny średniowieczny labirynt. Pożar przetrwała tylko jedna ulica.
Jest też szczegół posągu, na który prawie nikt nie zwraca uwagi. Serce nie patrzy na morze, co byłoby oczywiste w mieście żeglarzy: patrzy w stronę miasta. Po tylu oblężeniach i po tamtym pożarze figurę ustawiono tak, by je obejmowała, a nie broniła.
Nie do przegapienia
Na murach zamku La Mota
Posąg stoi na murach twierdzy, której rdzeń pochodzi z XII wieku. Osiem stuleci pod stopami.
Serce patrzy na miasto
Nie na morze, co byłoby oczywiste. Figurę ustawiono tak, by obejmowała miasto po tylu oblężeniach i pożarach.
Siatka ulic Starej Części
Z góry widać, że dzielnica ma układ ortogonalny: odbudowano ją od zera po pożarze z 1813 roku.
Casa de la Historia
Bezpłatne centrum dla zwiedzających w zamku, poświęcone wojskowej przeszłości miasta i oblężeniu z 1813 roku.
Jak to wpleść w zwiedzanie San Sebastián
Na górę wchodzi się pieszo ze Starej Części kilkoma ścieżkami; najkrótsza zaczyna się za Muzeum San Telmo i prowadzi przez jakieś dwadzieścia minut łagodnym, zacienionym podejściem. Można też wejść od strony portu albo z Paseo Nuevo, promenady, która okrąża górę od strony morza.
Najrozsądniej zacząć na Plaza de la Constitución, przejść przez Starą Część, wejść na górę i zejść drugą stroną w kierunku portu albo centrum kongresowego Kursaal. Ta pętla zajmuje dobrą połowę przedpołudnia i najpełniej pokazuje stare miasto.
Wstęp na górę jest wolny i bezpłatny, do Casa de la Historia również. Latem park zamyka się późno, a zachód słońca z punktu widokowego nad zatoką to jedna z najlepszych chwil dnia w tym mieście.
Najczęstsze pytania
Kto wyrzeźbił tę ogromną figurę?
Podpisał ją rzeźbiarz Federico Coullaut-Valera, ze znanego rodu twórców rzeźby sakralnej, a powstawała kamień po kamieniu na szczycie góry w połowie ubiegłego wieku. Wiele osób, widząc ją z daleka z rozpostartymi ramionami, od razu myśli o Chrystusie z Rio de Janeiro; ta jest oczywiście mniejsza, ale gest i miejsce, panujące nad całą zatoką, nadają jej podobny charakter. Z pół miasta widać ją na tle nieba i jest już częścią sylwetki Donostii.
