Mały plac, nad którym króluje coś, co wygląda dosłownie jak gigantyczny betonowy parasol rozpięty na jednej smukłej nodze. To nie żart: to perła inżynierii, postawiona około 1930 roku w bardzo konkretnym i bardzo wzruszającym celu – żeby dać schronienie mleczarkom.
Betonowa płyta na jednej nodze
Postawił go inżynier Ildefonso Sánchez del Río, człowiek, który wyprzedzał swoje czasy i jak mało kto w Hiszpanii panował nad żelbetem.
Kiedy sprzedaż mleka przeniosła się tutaj, tamte kobiety potrzebowały dachu, żeby sprzedawać osłonięte przed deszczem, a Sánchez del Río rozwiązał ich problem tą cieniutką betonową powłoką w kształcie parasola.
Pomyśl, jakie to było śmiałe: tak cienka płyta betonu rozpościerająca się w powietrzu na jednej podporze, w latach, gdy prawie nikt na świecie tak nie budował. Konstrukcje powłokowe upowszechniły się dopiero dziesiątki lat później.
Sánchez del Río pochodził z Oviedo i miał obsesję na punkcie wyciskania z betonu rzeczy niemożliwych: opatentował systemy sprężania i stawiał cieniutkie przekrycia, kiedy w Hiszpanii prawie nikt się na to nie odważał. Ten parasol jest jego wizytówką, ale zostawił sklepienia i zbiorniki w całej Asturii.
Rozebrano go, a miastu go brakowało
Widok mleczarek sprzedających pod parasolem był przez dziesięciolecia typowym i bardzo lubianym obrazkiem Oviedo i należy do wizualnej pamięci kilku pokoleń.
Oryginał rozebrano w latach siedemdziesiątych, kiedy nikt już tu nie sprzedawał mleka, a konstrukcję uznano za zbędną. To zwykła historia dziedzictwa przemysłowego i inżynieryjnego XX wieku: ginie, bo nikt nie postrzega go jako dziedzictwa.
Ale miastu tak go brakowało, że w 2013 roku odzyskało replikę w tym samym miejscu. To nie to samo, co zachować oryginał, ale przestrzeni miejskiej wraca element, który ją określał.
Stań dokładnie pod spodem i spójrz w górę: tylko tak docenisz finezję tego wynalazku i – minimalną – grubość płyty.
Nie do przegapienia
Betonowy parasol z 1930 roku
Dzieło inżyniera z Oviedo, Ildefonsa Sáncheza del Río, który miał obsesję na punkcie wyciskania z materiału wszystkiego.
Powstał dla mleczarek
Potrzebowały dachu, żeby sprzedawać osłonięte przed deszczem, kiedy handel przeniósł się tutaj.
Niezwykle śmiały jak na swoje czasy
Cieniutka płyta na jednej podporze, kiedy prawie nikt na świecie tak nie budował.
Rozebrany i odzyskany
Zniknął w latach siedemdziesiątych, a miastu tak go brakowało, że w 2013 roku postawiło replikę.
Jak wpleść go w zwiedzanie Oviedo
Leży na starym mieście, dwie minuty od Plaza de Trascorrales i o krok od calle Gascona, ulicy barów z cydrem.
Postój zajmie pięć albo dziesięć minut. Wstęp wolny, o każdej porze.
Połącz to miejsce z placem Trascorrales, gdzie stoi Mleczarka z brązu: te dwa place opowiadają razem całą historię zajęcia, które zniknęło w ciągu jednego pokolenia.
Najczęstsze pytania
Kim był Sánchez del Río?
Inżynierem z Oviedo, który miał obsesję na punkcie wyciskania z betonu niemożliwego: opatentował systemy betonu sprężonego i stawiał cieniutkie przekrycia, kiedy w Hiszpanii prawie nikt się na to nie odważał. Ten parasol to jego wizytówka, ale zostawił sklepienia i zbiorniki w całej Asturii.
