Kościół z prostego, masywnego kamienia, z zewnątrz prawie bez ozdób, tak surowy, że trudno uwierzyć w to, co kryje w środku: najważniejszy w Europie zespół przedromańskiego malarstwa ściennego. To jedna z najstarszych budowli, które wciąż stoją w Hiszpanii, z początku IX wieku.
Santullano, największy z przedromańskich kościołów
Wzniósł go Alfons II Czysty, król, który uczynił Oviedo stolicą swojego królestwa, a zaprojektował jego zaufany architekt, Tioda. Stoi na łąkach, poza dawnymi murami, przy drodze, która prowadziła w górę do pałaców na wzgórzu.
W Oviedo nazywa się go Santullano, bo po asturyjsku San Julián skraca się do Santullanu. W rzeczywistości jest poświęcony dwojgu męczennikom, Julianowi i jego żonie Bazylisie, parze, która od dawna występuje razem w kalendarzu świętych.
Spośród wszystkich zachowanych kościołów asturyjskiego stylu przedromańskiego ten jest największy i ma najbardziej ambitny plan. Alfons II nie postawił tu kaplicy pałacowej, lecz świątynię, która miała robić wrażenie na każdym, kto przybywał do nowej stolicy królestwa.
Ma trzy nawy, krzyże wysadzane klejnotami i tajną komorę ukrytą nad skrzyżowaniem naw – wyniesione pomieszczenie bez widocznego wejścia, o którego przeznaczenie wciąż toczy się spór.
Freski bez ani jednej postaci ludzkiej
Skarb jest na ścianach: niezwykle rzadkie architektury malowane al fresco, z budynkami, draperiami i motywami geometrycznymi, i ani jednej postaci ludzkiej w całym zespole.
Ten brak czyni je wyjątkowymi i od dziesięcioleci podsyca dyskusję. Proponowano wpływ anikonizmu, dziedzictwo rzymskiego malarstwa iluzjonistycznych architektur albo świadomą decyzję teologiczną. Zgody nie ma.
Bezsporne są natomiast skala i stan zachowania: to najważniejszy w Europie zespół przedromańskiego malarstwa ściennego i powód, dla którego Santullano jest na Liście Światowego Dziedzictwa od 1998 roku.
Kontrast między skrajnie surowym zewnętrzem a całkowicie pomalowanym wnętrzem to jedno z najbardziej zaskakujących doświadczeń, jakie daje hiszpańska sztuka średniowieczna.
Nie do przegapienia
Z początku IX wieku
Wzniósł go Alfons II ze swoim architektem Tiodą. To jedna z najstarszych stojących budowli w Hiszpanii.
Największy kościół asturyjskiego stylu przedromańskiego
Świątynia, która miała robić wrażenie na przybyszach do nowej stolicy, a nie kaplica pałacowa.
Freski bez postaci ludzkich
Malowane architektury, draperie i geometria. Najważniejszy przedromański zespół malowideł ściennych w Europie.
Na Liście Światowego Dziedzictwa od 1998 roku
W ramach przedromańskiego zespołu zabytków Oviedo wpisanego przez UNESCO.
Jak wpleść go w zwiedzanie Oviedo
Leży nieco na uboczu starego miasta, jakieś dwadzieścia minut pieszo od katedry albo kilka minut autobusem.
Zwiedzanie trwa około czterdziestu pięciu minut, z przewodnikiem i w bardzo ograniczonych godzinach: koniecznie sprawdź je wcześniej, bo kościół nie jest otwarty bez przerwy.
Drugą przedromańską pamiątką w mieście jest fontanna Foncalada, z IX wieku, która wciąż daje wodę. A na górze Naranco, na obrzeżach, stoją Santa María del Naranco i San Miguel de Lillo.
Najczęstsze pytania
Dlaczego w Oviedo mówi się na niego Santullano?
Bo po asturyjsku San Julián skraca się do Santullanu i od ciągłego powtarzania nazwa została taka w ustach wszystkich. Kościół jest w rzeczywistości poświęcony dwojgu męczennikom, Julianowi i jego żonie Bazylisie, parze, która od dawna występuje razem w kalendarzu świętych.
Czy wiesz, że to największy ze wszystkich?
Tak: spośród wszystkich kościołów asturyjskiego przedromanizmu, które przetrwały do naszych czasów, ten jest największy i ma też najbardziej ambitny plan. Alfons II nie wzniósł tu kaplicy pałacowej, lecz świątynię pomyślaną tak, by zrobić wrażenie na każdym, kto przybywał do nowej stolicy królestwa.
