To jedyna katedra w Hiszpanii wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa sama, bez towarzystwa, w 1984 roku. I nie bez powodu: kamień jest rzeźbiony tak, jakby był koronką, a jej ażurowe iglice – puste w środku, przedziurawione, żeby przechodził przez nie wiatr – przywiózł z Europy Środkowej niemiecki mistrz w XV wieku.
Obieżyświat biskup i kastylijska wełna
Kamień węgielny położono 20 lipca 1221 roku, gdy królem był Ferdynand III, późniejszy św. Ferdynand, a biskupem niejaki Mauricio: człowiek obyty w świecie, który widział gotyckie katedry wznoszone wtedy we Francji i chciał mieć taką w Burgos.
Miasto było na to stać. Było wówczas stolicą Kastylii i bogaciło się na wełnie merynosów, którą wysyłano stąd do Flandrii siecią handlową, dzięki której kupcy z Burgos stali się zamożniejsi od wielu szlachciców.
Biskup Mauricio to materiał na powieść: Ferdynand III powierzył mu podróż w samo serce Niemiec, by sprowadził jego przyszłą żonę, Beatrycze Szwabską, wnuczkę cesarzy, i doprowadził ją cało i zdrowo do Kastylii. Z całych sił wspierał budowę tej świątyni i jest w niej pochowany.
To jedyna hiszpańska katedra, która trafiła na listę UNESCO sama. Pozostałe weszły na nią w towarzystwie: katedra w Santiago razem ze swoim starym miastem i Drogą św. Jakuba (Camino de Santiago), katedry w Toledo, Salamance czy Ávili w ramach historycznych zespołów swoich miast.
Puste w środku iglice Juana de Colonia
Dwóch wież fasady, zwieńczonych tymi ostrymi iglicami, które wyglądają jak igły do szycia, nie było w pierwotnym projekcie. Dodał je w połowie XV wieku niemiecki mistrz, Juan de Colonia – Hans z Kolonii – sprowadzony przez biskupa.
Przywiózł z Europy Środkowej ten sposób ażurowania kamienia, aż staje się podobny do szkła. Spójrz na nie pod światło: są puste w środku, przedziurawione, i na tym polega sztuczka. Gdyby były pełne, wiatr by je przewrócił; przepuszczając powietrze, wytrzymują.
Ród Colonia odciskał piętno na Burgos przez pokolenia: Juan, jego syn Simón i wnuk Francisco podpisali to, co najlepsze w katedrze, kaplicę Konetablów, pałac Casa del Cordón, retabulum kościoła San Nicolás i fasadę bramy Arco de Santa María.
I jest szczegół, o którym prawie nikt nie wie: przez wieki katedra była przyklejona do domów, wciśnięta między zaułki, i nie dało się jej zobaczyć tak jak dziś. To, co teraz wygląda na samotny pomnik, jest budowlą, która rosła przez trzysta lat, kaplica po kaplicy, a każdy styl deptał po piętach poprzedniemu.
Nie do przegapienia
Jedyna samodzielnie na liście UNESCO
Wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa w 1984 roku jako odrębny obiekt, nie w ramach zespołu.
Kamień węgielny 20 lipca 1221 roku
Za panowania Ferdynanda III, gdy biskupem był Mauricio, który widział gotyckie katedry Francji.
Iglice są puste w środku
Ażurowe, żeby wiatr przez nie przechodził i ich nie przewrócił. Dodał je Juan de Colonia w XV wieku.
Zapłaciła za nią wełna
Burgos było stolicą Kastylii i bogaciło się na merynosach, których wełnę eksportowało do Flandrii.
Jak to wpleść w zwiedzanie Burgos
Góruje nad Plaza de Santa María i Plaza del Rey San Fernando, w sercu starego miasta. To obowiązkowy punkt wyjścia każdej trasy po mieście.
Obejrzenie jej z zewnątrz i powolne obejście dookoła zajmie trzydzieści minut: ten ogrom rozumie się tylko z daleka, z głową odchyloną do tyłu. Zwiedzanie wnętrza, z kaplicą Konetablów, wieżą nad skrzyżowaniem naw, grobem El Cida, Papamoscas i Złotymi Schodami, trwa dobre dwie godziny.
Obok stoją kościół San Nicolás de Bari z najpiękniejszym kamiennym retabulum w Hiszpanii oraz calle Fernán González, którą Camino przechodzi przez miasto.
Najczęstsze pytania
Kim był biskup Mauricio?
Postacią jak z powieści. Król Ferdynand III powierzył mu delikatną misję: podróż w samo serce Niemiec, by sprowadził jego przyszłą żonę, Beatrycze Szwabską, wnuczkę cesarzy, i doprowadził ją cało i zdrowo do Kastylii na ślub. Mauricio całą duszą wspierał budowę tej świątyni, a kiedy umarł, pochowano go tutaj, w grobowcu pokrytym kolorowymi emaliami, sprowadzonym z warsztatu w Limoges, we Francji. To klejnot jedyny w Hiszpanii; poszukaj go w pobliżu ołtarza głównego, jeśli wejdziesz.
Dlaczego to jedyna hiszpańska katedra, która jest na tej liście sama?
Bo pozostałe wielkie katedry kraju trafiły na listę UNESCO inaczej: w towarzystwie. Katedra w Santiago jest tam razem ze swoim starym miastem i Drogą św. Jakuba (Camino de Santiago); katedry w Toledo, Salamance czy Ávili w ramach historycznych zespołów swoich miast. Tylko ta, w Burgos, zasłużyła na ten tytuł sama, bez podpierania się dzielnicą, która ją otacza. To uznanie dla wartości, która broni się sama, od pierwszego kamienia po ostatnią iglicę.
