Wat je ziet is een brokstuk van een reus die nooit heeft bestaan. Eind 16e eeuw was Valladolid hoofdstad van de monarchie en wilde het de grootste kathedraal van de christenheid. Juan de Herrera ontwierp haar, de architect van El Escorial. En vandaag is ze nauwelijks voor veertig procent gebouwd.
De kathedraal die half af bleef
Rond 1582 tekende Herrera een kolossale kerk met sobere lijnen, in die kale stijl die Herreriaans heet en die decennialang de officiële Spaanse architectuur bepaalde. Filips II verhief haar in 1595 tot kathedraal.
Maar het hof vertrok naar Madrid, het geld verdampte en de bouw lag stil. Wat er staat is een fractie van het ontwerp, en daarom geeft de kathedraal van Valladolid altijd dat gevoel van een onderbroken gebouw.
Filips II zette zich om een eenvoudige reden voor deze stad in: hij werd hier geboren, in 1527, in het Palacio de Pimentel. Ook al bracht hij later de hoofdstad naar Madrid en bracht hij zijn halve leven door in El Escorial, hij wilde zijn geboortestad een spoor nalaten dat zijn status waardig was.
De rijker versierde gevel die je bovenaan ziet, werd in de 18e eeuw toegevoegd door Alberto Churriguera, uit een architectendynastie die zo invloedrijk was dat ze haar achternaam aan een hele stijl gaf: de churriguereske stijl, de rijkst versierde vorm van de Spaanse barok.
De toren die instortte
Er is nog een tegenslag in dit verhaal: de oorspronkelijke toren die Herrera had ontworpen, stortte in 1841 met donderend geraas in. Die je vandaag ziet is een latere reconstructie, van eind 19e eeuw en daarna, en daarom vloekt hij met de rest.
Binnen wachten de drie beuken van Herrera onder hun grote gewelf, het hoofdretabel van Juan de Juni – een van de grote beeldhouwers van de Spaanse renaissance – en het koor met zijn koorgestoelte en zijn orgel.
In de oude gotische collegiale kerk, die tegen het geheel aan is gebouwd, zit het kathedraalmuseum, met grafkapellen en, heel veelzeggend, de maquette van de gedroomde kathedraal: de enige manier om een idee te krijgen van de schaal die ze zou hebben gehad.
En je kunt de toren op en naar het uitkijkpunt, met de hele stad aan je voeten. Het is een van de mooiste uitzichten van Valladolid.
Niet te missen
Juan de Herrera ontwierp haar
De architect van El Escorial, rond 1582, als de grootste kerk van de christenheid.
Ze staat op veertig procent
Het hof vertrok naar Madrid, het geld verdampte en de bouw lag stil.
De toren stortte in 1841 in
De oorspronkelijke van Herrera. De huidige is een latere reconstructie, en vloekt.
Filips II werd in deze stad geboren
In 1527, en daarom wilde hij haar een spoor nalaten dat zijn status waardig was. Later bracht hij de hoofdstad naar Madrid.
Hoe het in je bezoek aan Valladolid past
Ze ligt op vijf minuten van de Plaza Mayor, naast de universiteit en Santa María la Antigua.
Het bezoek duurt ruim een uur met het museum en de toren. Er is betaalde toegang tegen een bescheiden prijs; kijk de openingstijden na, want die zijn afgestemd op de diensten.
Ze is het waard om samen te zien met de kerk San Pablo, die meer indruk maakt dan de kathedraal juist omdat die wel werd afgemaakt, en hoe.
Veelgestelde vragen
Wat is er met de toren gebeurd?
Een tragedie van het soort dat een stad tekent. De oorspronkelijke toren, die Herrera had ontworpen, stortte in 1841 met donderend geraas in, een instorting die Valladolid met een bekneld hart achterliet. Die je nu ziet is een latere reconstructie, vanaf eind 19e eeuw, en daarom doet hij een beetje vreemd aan naast de rest. Hij wordt bekroond met een groot beeld van het Heilig Hart, geplaatst in de jaren twintig van de vorige eeuw, dat vanaf het hoogste punt over de stad waakt.
Wie waren die Churriguera's van de gevel?
Een dynastie van architecten en retabelmakers die zo invloedrijk was dat een hele stijl hun naam kreeg: het “churrigueresco”, die vorm van de Spaanse barok die tot in de laatste hoek is overladen, met gedraaide zuilen en stenen bladwerk. Alberto, die hier werkte, was een van de meest ingetogen van de familie; van hem is ook de prachtige Plaza Mayor van Salamanca. Op de strenge kaalheid van Herrera kwam een Churriguera een beetje feest zetten. Twee werelden op één gevel.
Waarom zette Filips II zich zo in voor deze stad?
Omdat het zijn wieg was, niets meer en niets minder. Filips II werd hier geboren, in Valladolid, in 1527, in een paleis in het centrum dat nog bewaard is. Ook al verplaatste hij later de hoofdstad naar Madrid en bracht hij de helft van zijn leven door in El Escorial, dit was de stad waar hij het levenslicht zag, en hij wilde er een spoor achterlaten dat bij hem paste: de grootst denkbare kathedraal. Het lot speelde hem een nare streek en de droom bleef half af, maar het gebaar zegt veel over de genegenheid van een koning voor de plek waar hij zijn ogen opende.
