Valencia · Wat te zien

Kathedraal van Valencia

Catedral de Valencia

Onder deze plek liggen tweeduizend jaar heilige plaatsen op elkaar gestapeld: een Romeinse tempel die volgens de overlevering aan Diana was gewijd, daarboven een grote moskee en daarboven de gotische kathedraal die je vandaag bezoekt. Jacobus I wijdde de moskee in op de dag van de verovering zelf, in 1238, en de kathedraal verrees daarna steen voor steen. Binnen staat de agaten beker die de katholieke Kerk erkent als de Heilige Kelk, en op het plafond van het priesterkoor de eerste renaissancefresco's die in Spanje werden geschilderd.

Drie portalen, drie eeuwen

De kathedraal heeft drie portalen en elk hoort bij een ander moment, dus wie er buiten omheen loopt, krijgt een spoedcursus architectuurgeschiedenis. De Puerta del Palau is romaans, uit de 13e eeuw, de oudste, met haar archivolten en kraagstenen. De Puerta de los Apóstoles is gotisch, uit de 14e eeuw, met haar roosvenster, en voor dit portaal zetelt de Waterrechtbank.

En het hoofdportaal, de Puerta de los Hierros, is barok: het werd begin 18e eeuw ontworpen door de Duitser Konrad Rudolf, en de holle gevel, die de schaduw vangt, is een van de weinige echt barokke gevels van Valencia. De naam komt van het ijzeren hek dat het portaal vroeger omringde.

Het interieur is Levantijnse gotiek, soberder en horizontaler dan de gotiek van het noorden, met de achthoekige vieringtoren als belangrijkste stuk: een lantaarn van opengewerkte steen waardoor het licht loodrecht op de viering valt, zonder gekleurd glas, met doorschijnend albast. Het loont om eronder te gaan staan en een hele tijd omhoog te kijken.

De Kelk en de Musicerende Engelen

De Kapel van de Heilige Kelk is ondergebracht in de oude kapittelzaal, een gotische ruimte uit de 14e eeuw met een stergewelf. De beker die er vereerd wordt, is van agaat, en archeologen dateren hem tussen de 4e eeuw v.Chr. en de 1e eeuw, uit een werkplaats in het Nabije Oosten. De voet en de oren zijn middeleeuws en later toegevoegd. Het is de enige beker die het Vaticaan officieel erkent als mogelijke Heilige Kelk, en verschillende pausen hebben er de mis mee opgedragen.

Boven het hoofdaltaar zijn de Musicerende Engelen te zien, een fresco dat eind 15e eeuw werd geschilderd door de Italianen Paolo da San Leocadio en Francesco Pagano: twaalf engelen die instrumenten bespelen, beschouwd als het eerste renaissanceschilderij dat in Spanje werd gemaakt. Ze gingen meer dan driehonderd jaar schuil achter een barok gewelf en werden in 2004 herontdekt, vrijwel ongeschonden.

Dat is het detail om te onthouden: ze zijn juist gered doordat iemand ze afdekte. Het gewelf dat er in de 17e eeuw overheen werd gebouwd, schermde ze af van rook, van licht en van restauraties, en toen het werd afgebroken, kwamen ze tevoorschijn in hun oorspronkelijke kleuren.

Niet te missen

De Heilige Kelk

Agaten beker, gedateerd tussen de 4e eeuw v.Chr. en de 1e eeuw. De enige die het Vaticaan erkent als mogelijke Graal.

De Musicerende Engelen

Het eerste renaissanceschilderij van Spanje, drie eeuwen lang afgedekt door een barok gewelf en in 2004 herontdekt.

De albasten vieringtoren

Loodrecht licht, gefilterd door doorschijnende steen in plaats van gekleurd glas. Ga eronder staan en kijk omhoog.

De Waterrechtbank

Donderdag rond het middaguur bij de Puerta de los Apóstoles. Mondelinge rechtspraak sinds de Moorse tijd, gratis en op straat.

Hoe het in je bezoek aan Valencia past

De kathedraal sluit de Plaza de la Virgen af, naast de Basílica de la Virgen de los Desamparados, en haar toren, de Miguelete, beklim je via een aparte deur vanaf de straat. Spaar je krachten voor de tweehonderdzeven treden.

Op donderdag rond het middaguur komt naast de Puerta de los Apóstoles de Waterrechtbank van de vlakte van Valencia bijeen: acht syndici, gekozen door de irrigatieboeren, die mondeling en in het Valenciaans de irrigatiegeschillen van de huerta, de tuinbouwvlakte rond de stad, beslechten. De rechtbank bestaat sinds de Moorse tijd, is immaterieel erfgoed van de mensheid en je kunt er gratis bij zijn. Het duurt een paar minuten en het is een van de bijzonderste dingen die je in Spanje kunt zien.

Vanaf hier liggen de Mercado Central en de Lonja op zeven minuten lopen, en de Torres de Serranos op tien, naar het noorden door het Barrio del Carmen.

Veelgestelde vragen

Zou die kelk echt de authentieke Graal kunnen zijn?

Kijk, ik ben voorzichtig met dit soort dingen, maar het gegeven is serieus: de agaten beker die daarbinnen wordt vereerd, wordt door archeologen gedateerd tussen de 4e en de 1e eeuw voor Christus en ze plaatsen hem in een werkplaats in het Nabije Oosten, de streek waar het zou moeten. Dat bewijst niets, natuurlijk. Maar ik zal je wel zeggen dat twee pausen, Johannes Paulus II in 1982 en Benedictus XVI in 2006, hier zelf de mis met hem opdroegen. Voor de Kerk is het geen gewone beker.

En zijn die Musicerende Engelen aan het plafond zo belangrijk?

Enorm, en we zijn ze bijna kwijtgeraakt. Ze werden geschilderd door twee Italianen, Paolo da San Leocadio en Francesco Pagano, aan het eind van de 15e eeuw, en worden beschouwd als de eerste renaissanceschildering die Spanje binnenkwam. Het ongelooflijke is dat ze midden in de barok met een gewelf werden afgedekt en verborgen bleven, vergeten, meer dan driehonderd jaar. Ze werden pas in 2004 herontdekt en gerestaureerd. Bedenk dat ze al die tijd daarboven hebben gezeten, verstopt.

Ontdek Valencia en luister in je eigen tempo

Kathedraal van Valencia maakt deel uit van onze tour De Kathedraal, de Miguelete en de Plaza de la Virgen.

Viavoy-app

Andere plekken in Valencia

Centre del Carme Cultura Contemporània

El Miguelete

Kerk van Santos Juanes

Kerk van San Martín Obispo

IVAM Institut Valencià d'Art Modern

L'Oceanogràfic