Hallo! Ik ben Sanne, Salmantijnse van altijd, en ik neem je mee naar het Salamanca van de twee kathedralen en van de rivier de Tormes, rustig afdalend van de goudkleurige steen van de oude stad tot aan de waterkant.
Overzicht
We komen langs de dubbele kathedraal — de romaanse Oude en de gotische Nieuwe met haar verborgen astronaut —, langs de duivelsgrot, langs een tuin die aan de stadsmuur hangt, langs een paleis van glas en kleur, en langs de Romeinse brug waarover de stad al tweeduizend jaar de Tormes oversteekt. Beide kathedralen, de Nieuwe en de Oude, hebben hun eigen volledige audiogids, bij deze wandeling inbegrepen: bij hun deuren tik je en ga je naar binnen.
Onze wandeling begint bij de kerk van San Cristóbal, een rustig hoekje waar bijna niemand een voet zet. We gaan beginnen.
Route
- 1
Kerk van San Cristóbal
Leg je hand op dit graniet. Je staat voor de kerk van San Cristóbal, een van de oudste van de stad: ze wordt al genoemd in een document uit 1128 en werd midden in de twaalfde eeuw gebouwd, toen Salamanca net opnieuw bevolkt was en nog grensgebied was.
Kijk omhoog naar deze enorme gevel, van baksteen en steen, met die toren die boven de daken uitsteekt.
Praat even zachter, want deze plek verdient dat. Je staat voor wat er over is van de Cueva de Salamanca, achter de kathedralen, half verstopt op de helling. Kijk erin: nauwelijks een stenen boog en een gat dat in de aarde zakt, met die frisse, vochtige lucht die van beneden opstijgt.
Gooi nu je hoofd zo ver mogelijk achterover, want deze kolos past niet in je blik. Je staat voor de Nieuwe Kathedraal, een onmetelijke muur van Villamayor-steen, die gouden steen die bij zonsondergang honingkleurig wordt.
- 5
De astronaut van de Puerta de Ramos
Loop naar dit zijportaal toe, de Puerta de Ramos, en ga zoeken als in een spelletje. Tussen heiligen en stenen bladeren zit een astronaut, met pak en helm, zwevend midden in de gotische gevel.
- 6
El Mariquelo
Kijk nog eens naar de toren en onthoud dit verhaal. Nadat de aardbeving van 1755 hem bijna had doen instorten, begon een familie uit Salamanca elk jaar helemaal naar boven te klimmen om te danken dat hij nog overeind stond.
Let op de deur waardoor mensen omhoog gaan: het is de ingang van Ieronimus, het parcours dat je door de torens en over de terrassen leidt, letterlijk lopend over de gewelven van de twee kathedralen.
Vlak naast de grote schuilt de echte, de eerste: de Oude Kathedraal. Merk op hoe alles verandert, de steen meer versleten, de lijnen steviger. Ze werd gebouwd tussen de twaalfde en de dertiende eeuw, toen de stad herrees. Ze is romaans, solide, gemaakt om te blijven, gewijd aan Santa María de la Sede.
- 9
Torre del Gallo
Zoek met je blik, van binnen of van buiten, naar die bijzondere koepel boven de viering: de Torre del Gallo. Het is het beroemdste onderdeel van de oude kathedraal en zodra je hem ziet, begrijp je waarom.
- 10
Patio Chico
Stap naar dit teruggetrokken hoekje, klein zoals zijn naam zegt: de Patio Chico. Het is niet meer dan een pleintje dat tussen de muren is geperst, maar voor veel mensen uit Salamanca is het de beste plek van de hele stad, en zodra je je hoofd optilt begrijp je waarom.
- 11
La Celestina
Een weetje dat het waard is. La Celestina wordt gezien als een van de toppen van de Spaanse literatuur, bijna een roman voordat er romans bestonden, alleen na de Quijote.
Duw het hekje open en stap een andere wereld in: ineens cipressen, rozenstruiken, het gemurmel van een fontein en, achteraan, de rivier die zich tussen de bomen opent. Je staat in de Huerto de Calixto y Melibea, een tuin die boven de oude stadsmuur hangt, een van de romantischste hoekjes van Spanje. En zijn naam is geen toeval.
- 13
Casa Lis
Blijf staan voor deze gevel en je merkt dat er iets niet past, in positieve zin. Na al die gouden steen en al die eeuwen verschijnt er ineens een paleis van ijzer en gekleurd glas, uitkijkend over de muur boven de rivier.
- 14
Het glas-in-loodplafond van Casa Lis
Als je naar binnen gaat, vertrek dan niet zonder omhoog te kijken: de centrale binnenplaats is overdekt met een heel plafond van glas-in-lood, een kunstmatige hemel van gekleurd glas die de vloer rood, blauw en groen kleurt naargelang de zon beweegt.
- 15
De stadsmuur en de Puerta del Río
Kijk nu naar de muur waarop je loopt: het is de oude stadsmuur van Salamanca, de Cerca Vieja, de oudste, gebouwd om de hooggelegen stad te verdedigen die over de rivier uitkijkt. Hier beneden opende zich de Puerta del Río, die het ommuurde hart verbond met de voorde en de brug.
Aan de voet van de brug, neergezet alsof hij de ingang bewaakt, staat een stenen dier dat door de eeuwen is uitgesleten. Loop erheen en raak zijn rug aan: het is de verraco, een stier of een varken van graniet, en het is veruit het oudste beeldhouwwerk van Salamanca.
Zet je voet op deze stenen platen en blijf halverwege de brug staan. Beneden stroomt de Tormes, en je loopt over tweeduizend jaar geschiedenis. De Puente Romano van Salamanca stamt uit de tijd van het Rijk, gebouwd tussen de tijden van Augustus en Vespasianus, toen dit een halte was aan een grote Romeinse weg.
- 18
De overstroming van 1626
Een spelletje terwijl je oversteekt: buk je en kijk naar de bogen. De Romeinse zijn halfrond, perfect, gemaakt met reusachtige blokken die bijna zonder mortel in elkaar passen, in staat om twintig eeuwen hoogwater te weerstaan. De herbouwde zijn smaller en van kleine steentjes, en vallen met het blote oog op.
- 19
La Vía de la Plata
Nog een curiositeit van deze Romeinse weg. Hoewel ze Vía de la Plata heet, heeft ze niets te maken met het edelmetaal: de naam komt waarschijnlijk van het Arabische balat, dat bestrate weg betekent.
- 20
La Pachamama
Als je eenmaal aan de oever staat en jezelf wilt belonen: hier heb je een plek met een van de beste uitzichten van de stad. La Pachamama is een bar-restaurant vlak bij het water, aan de Paseo del Progreso, tussen de twee bruggen, met een terras vanwaar heel Salamanca in de Tormes weerspiegeld wordt.
- 21
De Tormes en het silhouet van de stad
Ga met je gezicht naar het water staan en geef jezelf dit plaatje cadeau, want het is degene die bijna iedereen als herinnering meeneemt.
- 22
Puente Enrique Estevan
Hier heb je hem van dichtbij: de Puente Enrique Estevan, de ijzeren brug, kind van een andere tijd. Hij werd gebouwd op de grens tussen de negentiende en de twintigste eeuw, toen de stad niet meer in haar oude binnenstad paste en een brede, stevige doorgang nodig had voor de karren, de trams en later de auto's.
