Hallo! Ik ben Daan, Salmantijn van altijd, en ik neem je mee naar de wijk van mijn stad waar ik het meest van hou: die van de universiteit.
Overzicht
We komen langs de beroemdste platereske gevel van Spanje — dat in steen gehouwen kantwerk —, langs de Escuelas Mayores en Menores, langs het Anaya-paleis en langs de binnenhoven waar half Europa kwam leren, allemaal uitgehakt uit dezelfde goudkleurige Villamayor-steen. De universiteit van Salamanca heeft bovendien haar eigen volledige audiogids — collegezalen, kloostergang, aula, bibliotheek en de Hemel van Salamanca —, bij deze wandeling inbegrepen: bij haar deuren tik je en ga je naar binnen.
Onze wandeling begint hier, op de Patio de Escuelas. We gaan beginnen.
Route
Je staat in de Patio de Escuelas, dit teruggetrokken hoekje dat ruikt naar koude ochtend en natte steen. Let op de kleur van de muren: het is Villamayor-steen, een zachte zandsteen die de middagzon honingkleurig maakt.
- 2
De kikker van de gevel
En nu het spel. Ergens op deze gevel zit een klein kikkertje uitgehouwen, neergezet op een schedel. De overlevering zegt dat wie hem zonder hulp vindt, zijn studiejaar haalt, of zelfs binnen het jaar trouwt. Ik geef je een hint: zoek hem op de pijler rechts, tussen de schedels bovenaan.
- 3
Het medaillon van de Katholieke Koningen
In het midden van het onderste gedeelte, in een medaillon, zijn Isabella en Ferdinand, de Katholieke Koningen, te zien, die elkaar in profiel aankijken en dezelfde scepter vasthouden. Eromheen loopt een Griekse inscriptie die het verbond tussen kroon en kennis samenvat: “De Koningen aan de Universiteit, de Universiteit aan de Koningen”.
- 4
Standbeeld van Fray Luis de León
Midden op de binnenplaats, in brons en met de augustijner pij, staat Fray Luis de León, die naar de gevel kijkt alsof hij zijn leerlingen in de gaten houdt. Het standbeeld is uit de negentiende eeuw, maar het personage is puur Gouden Eeuw: dichter, theoloog, een van de grote leermeesters van dit huis.
Ga er recht tegenover staan en til je gezicht op. Wat je voor je hebt is geen muur: het is een tapijt van steen. Deze gevel werd rond 1529 gehouwen en is voor velen eenvoudigweg het meesterwerk van het Spaanse plateresk.
Je staat voor de oudste universiteit van Spanje en een van de oudste ter wereld die nog overeind staat en in bedrijf is.
- 7
Huismuseum Unamuno
Tegen de zijkant van de Escuelas Mayores aan staat een sober stenen huis: het was de woning van de rector, en nu is het het Huismuseum Unamuno.
Je staat in een intiemer gebied, dat van de Escuelas Menores. De naam bedriegt: “menores” betekent niet dat ze er weinig toe deden, maar dat hier de voorbereidende studies werden gevolgd, de grammatica en de vrije kunsten, de trede die je moest nemen voordat je de grote faculteiten theologie of rechten binnenging.
- 9
Binnenplaats van de Escuelas Menores
De Patio de las Escuelas Menores verdient een rustige blik. Kijk naar zijn bogen: ze zijn niet halfrond, maar hebben een golvende, gemengdlijnige vorm, die lobben en grillige bochten tekent op granieten zuilen. Het is laatgotiek die flirt met het plateresk.
- 10
Taberna de Libreros
Hier, in de Calle Libreros, in de schaduw van de Universiteit, vind je de Taberna de Libreros, op nummer 24. Het is een stap omhoog: eigentijdse keuken, tot in detail verzorgde producten en een charmante eetzaal, van chef Alberto Hernández, erkend door de Michelingids.
- 11
De vítores
Kijk naar de muren rondom: je ziet grote roodachtige letters, bijna onleesbaar, die “VÍTOR” zeggen. Elk daarvan vierde een student die net gepromoveerd was. Ze werden geschilderd met een mengsel van oker en, zo zegt de overlevering, bloed van de stier die tijdens het feest van de nieuwe doctor werd gelopen.
- 12
Kerk van San Sebastián
Voor je staat een kerk met een gebogen, sierlijke gevel, die van San Sebastián. Alberto de Churriguera bouwde haar tussen 1730 en 1739, dezelfde architect die toen de werken aan de kathedraal leidde en zijn barokke stempel over de hele stad achterliet.
Kijk omhoog naar deze gevel: geen geborduurde steen, hier regeren de rechte lijn, de zuilen en het evenwicht. Het is het Palacio de Anaya, nu de Faculteit Filologie, en zijn geschiedenis gaat veel verder terug dan het lijkt.
- 14
De Stallen
Ga zeker even kijken bij Las Caballerizas, de cafetaria van de Faculteit Filologie, verstopt onder het paleis, met de ingang in de Calle Tostado.
- 15
Hospedería de Anaya
Naast het Palacio de Anaya staat de oude Hospedería de Anaya, werk van Joaquín Churriguera rond 1715. Hier logeerden de studenten met een beurs, zij die geen fortuin hadden maar wel verstand, onderhouden door de stichting zodat ze konden studeren. Nu maakt het deel uit van de faculteit.
- 16
Plaza de Anaya
Je staat op de Plaza de Anaya, een van de rustigste hoekjes van de universiteitswijk. Ga in de schaduw staan van de enorme magnolia die erover waakt, een gigantische boom die hier al bijna twee eeuwen staat en in de zomer de lucht parfumeert met zijn witte bloemen zo groot als een bord.
