Het is de barokke massa die het centrum van Salamanca beheerst, met twee tweelingtorens die je vanuit de hele stad ziet, en het werd gebouwd als jezuïetencollege in opdracht van koningin Margaretha van Oostenrijk. Het werk begon in 1617 en sleepte zich meer dan anderhalve eeuw voort. Voor de bezoeker is de grootste trekpleister vandaag dat je die torens kunt beklimmen en over de hoogten kunt lopen.
Honderdvijftig jaar bouwen en drie soorten barok
De duur van de bouw verklaart het gebouw. Er werd in 1617 aan begonnen in een nog ingetogen barok, erfgenaam van het classicisme van El Escorial, en het werd in volle 18e eeuw voltooid met een gevel en torens in een barok die al losgebroken was, veel beweeglijker en rijker versierd.
Er werkten achtereenvolgens verschillende meesters aan, onder wie leden van de familie Churriguera, en die familiecontinuïteit geeft samenhang aan een geheel dat door verschillende generaties werd opgetrokken. De kerk heeft één zeer hoog schip met kapellen tussen de steunberen.
De kloostergang is het onderdeel dat het meest verrast: twee verdiepingen arcaden met gekoppelde zuilen en een monumentale stenen trap, alles op een aanzienlijke schaal. Hij werd pas in de 18e eeuw gebouwd en is een van de opmerkelijkste barokke patio's van Castilië.
Scala Coeli, de klim naar de torens
Het bezoek heet Scala Coeli en bestaat uit een klim via de binnentrappen tot op de hoogte van de torens en de koepels, langs de hoge tribunes van de kerk, waarna je uitkomt bij de klokkenverdiepingen. Het is het beste uitzicht over de oude binnenstad van Salamanca.
Van bovenaf overzie je het hele geheel: de Plaza Mayor met haar gesloten rechthoek, de twee kathedralen, de Casa de las Conchas recht tegenover en de gouden daken die zich uitstrekken tot aan de Tormes. In het licht van de zonsondergang doet de Villamayor-steen zijn werk.
De route gaat ook door de binnenkant van de koepel, waar je de bekroningen en het steenhouwwerk van dichtbij ziet, iets wat je van beneden niet kunt waarderen. Het zijn zo'n tweehonderd treden, verdeeld over trajecten met overlopen, en een gedeeltelijke lift maakt een deel van de route makkelijker.
Niet te missen
Anderhalve eeuw bouwen
Van 1617 tot ver in de 18e eeuw, dus het begint in ingetogen barok en eindigt in losgebroken barok.
Scala Coeli
De klim gaat langs de hoge tribunes, door de binnenkant van de koepel en naar de klokkenverdiepingen. Het beste uitzicht over de oude binnenstad.
De kloostergang uit de 18e eeuw
Twee verdiepingen arcaden met gekoppelde zuilen en een monumentale trap. Een van de opmerkelijkste barokke patio's van Castilië.
Het meest gefotografeerde kruispunt
Ertegenover staat de Casa de las Conchas: burgerlijke gotiek tegenover een barokke massa, op tien meter van elkaar.
Hoe het past in je bezoek aan Salamanca
Het staat aan de calle Compañía, recht tegenover de Casa de las Conchas, op drie minuten van de Plaza Mayor. Dat kruispunt, met de burgerlijke gotiek van het huis aan de ene kant en deze barokke massa aan de andere, is een van de meest gefotografeerde plekken van de stad.
Je kunt een kaartje kopen voor alleen de kerk en de kloostergang, of gecombineerd met de klim naar de torens. Als je maar één ding doet, loont de klim meer: het interieur is opmerkelijk, maar het uitzicht is onherhaalbaar.
Reken op een uur met de klim inbegrepen. En doe het bij zonsondergang als de openingstijden het toelaten, wanneer de hele stad goud kleurt en de twee kathedralen zich aftekenen tegen de lucht.
Veelgestelde vragen
Waarom werden de jezuïeten verdreven?
Het was een beslissing van Karel III, die in één klap de hele Sociëteit van Jezus uit Spanje en zijn gebieden in Amerika zette. Het waren de tijden van de Verlichting, met veel argwaan tegenover de enorme macht, de rijkdommen en de invloed die de orde had opgebouwd; ze werden zelfs, zonder duidelijk bewijs, beschuldigd achter de opstanden tegen de koning te zitten. In één nacht moesten ze alles achterlaten en in ballingschap vertrekken. Hun hele netwerk van colleges, dit inbegrepen, bleef in één klap leeg achter.
En heeft de koningin die het liet bouwen het nog gezien?
Lang niet, en daar zit het melancholische. Margaretha van Oostenrijk stierf in 1611, piepjong en door een bevalling, nog voordat het werk begon. Het was haar man die haar wens oppakte om hier een groot jezuïetencollege te stichten. Maar ook hij zag het niet af: Filips III overleed in 1621, met de torens nog in de kinderschoenen. Zoiets bouwen was het werk van verschillende generaties, en geen van de twee die het droomden zag het overeind staan.
