Po tylu złotych kamieniach budynek z żelaza i kolorowego szkła oparty o mury miejskie i wychylony nad rzekę. Kazał go zbudować przemysłowiec Miguel de Lis na początku XX wieku jako rezydencję, w pełni epoki secesji, a dziś mieści się w nim Muzeum Secesji i Art Déco. Jego południowa fasada, cała ściana witraży, to najbardziej odmienna rzecz, jaką ma Salamanka.
Secesja oparta o średniowieczne mury
Kluczem jest położenie: budynek wzniesiono na odcinku murów, wykorzystując spadek terenu w stronę Tormes, tak że od strony starego miasta ma dwie kondygnacje, a od strony rzeki pięć. To ta asymetria pozwoliła stworzyć wielką przeszkloną fasadę.
Fundatorem był Miguel de Lis, przemysłowiec z branży garbarskiej, który wzbogacił się na handlu, i to pochodzenie ma znaczenie: secesja w Hiszpanii była niemal zawsze sprawą nowego mieszczaństwa przemysłowego, a nie starej szlachty. Zamówić taki dom w klerykalnej i uniwersyteckiej Salamance 1905 roku to była deklaracja.
Konstrukcja jest żelazna, z dużymi otworami, a całą południową fasadę wypełniają kolorowe witraże osadzone w metalowej stolarce. O zachodzie, kiedy słońce wpada od strony rzeki, wnętrze wypełnia się kolorowym światłem, i ten efekt to najlepszy powód, żeby dobrze wyliczyć porę wizyty.
Kolekcja i nowość w godzinach otwarcia
Muzeum gromadzi sztukę dekoracyjną z ostatnich trzech dekad XIX wieku i pierwszej połowy XX: szkło Lalique’a i Gallé, brązy i wyroby z kości słoniowej w stylu art déco, biżuterię, meble, wachlarze i kolekcję francuskich lalek porcelanowych, jedną z najlepszych w Europie, która niejednego zbija z tropu.
To kolekcja rzemiosła artystycznego, nie malarstwa ani wielkiej rzeźby, i taki jest jej charakter: przedmioty codziennego użytku, domowy luksus i wzornictwo przemysłowe z bardzo konkretnego okresu. Jest świetnie urządzona, a obejście jej zajmuje godzinę i kwadrans.
W niektórych okresach budynek otwiera się także nocą, i to najlepszy sposób, żeby go zobaczyć: z witrażami podświetlonymi od środka efekt z zewnątrz, kiedy podchodzisz od strony rzeki, jest zupełnie inny niż za dnia.
Nie do przegapienia
Dwie kondygnacje u góry, pięć u dołu
Opiera się o mury, wykorzystując spadek terenu w stronę Tormes. Ta asymetria pozwoliła stworzyć wielką przeszkloną fasadę.
Cała ściana witraży
Południową fasadę wypełnia kolorowe szkło w metalowej stolarce. O zachodzie wnętrze wypełnia się kolorowym światłem.
Sztuka dekoracyjna, nie malarstwo
Szkło Lalique’a i Gallé, brązy art déco, biżuteria i kolekcja lalek porcelanowych, jedna z najlepszych w Europie.
Lepiej nocą
W niektórych okresach otwiera się nocą, a z witrażami podświetlonymi od środka efekt jest zupełnie inny.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Salamanki
Stoi na południowym skraju starego miasta, na murach, pięć minut od katedr i dwie od Huerto de Calixto y Melibea. Leży na naturalnej drodze w dół, ku rzymskiemu mostowi i rzece.
Świetnie sprawdza się jako kontrapunkt: po przedpołudniu wśród stylu platereskowego i baroku budynek z 1905 roku z kolorowym szkłem odświeża spojrzenie. I to jedno z nielicznych muzeów w mieście, które nie zajmuje się historią ani sztuką religijną.
Kawiarnia ma taras nad rzeką, jedno z najlepszych miejsc na przerwę na starym mieście, i można do niej wejść bez wchodzenia do muzeum. Na kolekcję licz godzinę i kwadrans, pół godziny, jeśli interesuje cię tylko budynek.
Najczęstsze pytania
Czy ten pałac zawsze był taki piękny?
Ani trochę. Po śmierci Miguela de Lis dom przechodził z rąk do rąk i skończył na wpół opuszczony, w ruinie, z rozbitymi witrażami i żelazem zżartym przez rdzę. Tak było przez dziesięciolecia, i był czas, kiedy myślano nawet o jego zburzeniu. Całe szczęście, że postanowiono go ocalić i odrestaurować. Kiedy zobaczysz, jak lśni w słońcu, pomyśl, że był o krok od zniknięcia na zawsze.
