Barokowy budynek o dużej skali na południowym skraju starego miasta, ze stonowaną fasadą ze złotego kamienia i wewnętrznym dziedzińcem wysokiej klasy. Założył go zakon Calatrava, żeby kształcić swoich rycerzy i zakonników, a dziś należy do Uniwersytetu w Salamance, który urządził w nim ośrodek naukowy i akademik.
Kolegium zakonu rycerskiego
Zakony rycerskie zrodzone z rekonkwisty – Calatrava, Santiago, Alcántara, Montesa – nie były tylko formacjami zbrojnymi: były instytucjami z ogromnym majątkiem, własną jurysdykcją i potrzebą kształcenia kadr. Założenie kolegium na najlepszym uniwersytecie królestwa było na to sposobem.
To kolegium powstało w XVI wieku, choć obecny budynek jest dużo późniejszą rekonstrukcją, już z XVIII wieku, wzniesioną po ruinie poprzedniego. Budową kierował Alberto de Churriguera, ten sam architekt co w przypadku Plaza Mayor, i to autorstwo widać w powściągliwości proporcji.
Fasada jest jak na tamte czasy stonowana niemal do surowości, z portalem jako jedynym opracowanym elementem i wielkimi gładkimi płaszczyznami po bokach. To późny barok kastylijski, bardzo daleki od dekoracyjnego baroku, który zwykle przywodzi na myśl to słowo.
Dziedziniec i to, co pod nim
Wewnętrzny dziedziniec to najlepsza część: dwie kondygnacje arkad na filarach, o szerokich proporcjach, i monumentalne schody. Ponieważ to dziś działający budynek uniwersytecki, w godzinach zajęć można na niego dyskretnie wejść, o czym wie bardzo mało osób.
W podziemiach zespołu udokumentowano pozostałości wcześniejszej Salamanki, w tym średniowieczne struktury i część dawnego układu ulic. Cała ta południowa część starego miasta leży na nakładających się na siebie warstwach historii, bo to tu miasto wychodziło ku murom i rzece.
Budynek stoi obok Cueva de Salamanca, co od stuleci podsyca mylenie obu miejsc i przypisało kolegium legendy, które w rzeczywistości należą do sąsiedniej krypty.
Nie do przegapienia
Założył go zakon rycerski
Zakon Calatrava musiał kształcić swoje kadry, a najlepszy uniwersytet królestwa był do tego oczywistym miejscem.
Budową kierował Churriguera
Alberto de Churriguera, ten sam architekt co w przypadku Plaza Mayor. Widać to w powściągliwości proporcji.
Surowy barok
Wielkie gładkie płaszczyzny i portal jako jedyny opracowany element. Daleko od dekoracyjnego baroku, który podsuwa to słowo.
Dziedziniec można zobaczyć
To działający budynek uniwersytecki: na dziedziniec wchodzi się w godzinach zajęć, dyskretnie, i prawie nikt o tym nie wie.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Salamanki
Stoi na południowym skraju starego miasta, pięć minut od obu katedr, na drodze w dół ku Huerto de Calixto y Melibea i rzymskiemu mostowi. To odcinek z bardzo małym ruchem, dużo spokojniejszy niż oś uniwersytecka.
Zwiedzanie wnętrza jest ograniczone, bo budynek normalnie działa: zobaczyć można dziedziniec w godzinach zajęć. Zawsze opłaca się natomiast obejrzeć go z zewnątrz, razem z zespołem, który tworzy z Cueva i z resztkami murów dookoła.
To dziesięciominutowy przystanek na trasie w dół, nad rzekę. I dobrze przypomina o czymś, o czym łatwo zapomnieć: że stare miasto Salamanki pełne jest kolegiów, tak zwanych colegios mayores, i że to te budynki, a nie wydziały, były prawdziwym ośrodkiem władzy uniwersyteckiej.
Najczęstsze pytania
Kim byli rycerze z Calatravy?
Byli pierwszym zakonem rycerskim zrodzonym w Hiszpanii, gdzieś w 1158 roku. Historia zaczyna się od twierdzy, Calatravy, na ziemiach dzisiejszego Ciudad Real: templariusze nie czuli się na siłach bronić jej przed Almohadami, a kilku mnichów cysterskich zaproponowało, że zrobią to sami, z mieczem w jednej ręce i habitem w drugiej. Tak powstał zakon, który stał się niezwykle potężny. Stulecia później, już w czasach pokoju, założyli tu to kolegium, żeby ich ludzie studiowali na uniwersytecie.
