Duży, surowy budynek, który dominuje nad jedną ze stron Plaza de Santa María la Real, to dom arcybiskupa Pampeluny. Wzniesiono go między 1732 a 1736 rokiem, kiedy miasto chciało przyodziać się w elegancki barok, ale bez krzykliwości, i stoi ściana w ścianę z katedrą. To nie przypadek.
Godność przed przepychem
Zobacz, jak to rozgrywa: mury z gołego kamienia, równo rozmieszczone okna, wielki portal z herbem biskupstwa i ta bardzo nawarryjska powściągliwość, która przedkłada godność nad ostentacyjny przepych.
To barok, ale barok surowy i bardzo typowy dla północy półwyspu, daleki od dekoracyjnej wybujałości, która triumfowała wtedy na południu. Ta powściągliwość to świadomy wybór estetyczny, a nie brak środków.
A przylega do katedry z oczywistego powodu: kto rządził w sprawach duchowych, chciał być blisko tego, co najświętsze, a bliskość fizyczna była też bliskością władzy.
Bo Kościół na tej ziemi nie zajmował się tylko modlitwą: miał ziemie, dochody i ogromną władzę, a ten pałac był jego centrum dowodzenia. Tutaj decydowano o nominacjach, rozstrzygano spory i zamawiano dzieła sztuki w najlepszych warsztatach.
Tysiąc lat diecezji
Diecezja Pampeluny sięga bardzo daleko wstecz: pierwszym biskupem udokumentowanym z imienia jest Liliolus, który podpisał akta III synodu w Toledo w 589 roku.
Kiedy wznoszono ten pałac, w XVIII wieku, instytucja, która go zamówiła, miała już za sobą ponad tysiąc lat. To właśnie ta ciągłość nadaje sens surowości budynku: nie trzeba było niczego udowadniać.
Pampeluna została arcybiskupstwem dopiero w 1956 roku, kiedy papież Pius XII podniósł ją do rangi metropolii. Innymi słowy: przez pierwsze dwa wieki istnienia budynku mieszkał tu biskup, a nie arcybiskup.
Nadal jest siedzibą arcybiskupstwa, więc to budynek żywy i używany, a nie muzealny eksponat. Ogląda się go z zewnątrz, a z samego placu najlepiej widać jego równowagę.
Nie do przegapienia
Zbudowany między 1732 a 1736 rokiem
Barok surowy i bardzo północny, który przedkłada godność nad ostentacyjny przepych.
Ściana w ścianę z katedrą
Kto rządził w sprawach duchowych, chciał być blisko tego, co najświętsze. To nie przypadek.
Diecezja pochodzi z VI wieku
Pierwszy udokumentowany biskup, Liliolus, podpisał akta III synodu w Toledo w 589 roku.
Arcybiskupstwo dopiero od 1956 roku
Wcześniej była to diecezja z biskupem. Do rangi arcybiskupstwa podniósł ją papież Pius XII.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Pampeluny
Stoi na Plaza de Santa María la Real, obok katedry, w północno-wschodnim krańcu starego miasta.
Postój trwa dziesięć minut: to czynna siedziba i nie można jej zwiedzać. Ogląda się fasadę z placu i idzie dalej.
Stąd wychodzi się prosto na mury i do punktu widokowego El rincón del Caballo Blanco, najlepszego w mieście.
Najczęstsze pytania
Od kiedy Pampeluna ma arcybiskupa, a nie tylko biskupa?
Od 1956 roku. Do tego roku Pampeluna była diecezją z biskupem i to papież Pius XII podniósł ją do rangi metropolii. Innymi słowy: przez pierwsze dwa wieki istnienia budynku mieszkał tu biskup, a nie arcybiskup.
A od kiedy istnieje diecezja?
Od bardzo dawna: pierwszym biskupem Pampeluny udokumentowanym z imienia i nazwiska jest Liliolus, który podpisał akta III synodu w Toledo w 589 roku. Kiedy wznoszono ten pałac, instytucja, która go zamówiła, miała już za sobą ponad tysiąc lat.
