Barcelona · Co zobaczyć

La Pedrera

Kamienna fasada falująca od góry do dołu, bez jednego prostego narożnika, z balkonami z poskręcanego żelaza jak wodorosty wyrwane z dna morza. Oficjalnie to Casa Milà, ostatnie świeckie dzieło Antoniego Gaudíego, zbudowane między 1906 a 1912 rokiem. Ale nikt tak jej nie nazywa: dla wszystkich to La Pedrera, „kamieniołom”, szyderczy przydomek nadany przez ówczesnych mieszkańców Barcelony, którym wydała się brzydką skałą postawioną przy ich najelegantszej alei. Dziś stoją w kolejce, żeby wejść do środka.

Budynek bez ścian nośnych

Nowatorstwo nie tkwi w fasadzie, tylko za nią. La Pedrera nie ma ścian nośnych: cały budynek opiera się na konstrukcji z filarów i belek, a kamienna fasada wisi na niej jak skóra, niczego nie dźwigając. To znaczy, że ściany wewnętrzne można było dowolnie przesuwać.

To wolny plan, zasada, która zdefiniuje architekturę XX wieku, zastosowany w 1906 roku przez architekta, którego wciąż uważa się za ekscentrycznego dekoratora. Gaudí nie doszedł do niego z mody: doszedł, bo obliczał konstrukcje jak nikt inny i chciał mieć zakrzywione fasady, których nie dało się rozwiązać ścianami nośnymi.

Dodał też rampę, po której samochody zjeżdżały do jednego z pierwszych podziemnych parkingów w mieście, w czasach, gdy samochodów prawie nie było. Zaplanował również zwieńczenie budynku grupą rzeźbiarską z figurą Matki Bożej Różańcowej, z której właściciel zrezygnował po Tragicznym Tygodniu w 1909 roku, gdy w całej Barcelonie płonęły kościoły. Gaudí był bliski porzucenia budowy.

Taras wojowników

Taras na dachu to powód, dla którego płaci się za bilet. Kominy i wyloty wentylacyjne potraktowano jak rzeźby: torsy w hełmach, poskręcane formy, powierzchnie pokryte trencadís (mozaiką z tłuczonej ceramiki) i odłamkami butelek po cavie. Nazywa się je wojownikami i mówi się, że George Lucas wzorował się na nich, projektując hełmy żołnierzy Imperium, choć to raczej miejska legenda niż udokumentowana historia.

Trasa prowadzi też przez strych pod dachem: dwieście siedemdziesiąt ceglanych łuków łańcuchowych tworzy przestrzeń przypominającą żebra wieloryba. Mieści się tu Espai Gaudí, z makietami i objaśnieniami jego metody konstrukcyjnej, łącznie z makietą funikularną ze sznurków i obciążników.

A Pis de la Pedrera, mieszkanie odtworzone z meblami z epoki, pokazuje, jak w 1910 roku żyła w tych falujących ścianach mieszczańska rodzina. Wszystkie trzy poziomy – mieszkanie, strych i taras – obejmuje ten sam bilet.

Nie do przegapienia

Taras wojowników

Kominy zamienione w rzeźby w hełmach, obłożone trencadís i szkłem z butelek po cavie.

Ani jednej ściany nośnej

Wolny plan w 1906 roku. Fasada wisi na konstrukcji jak skóra: ściany wewnętrzne dawało się przesuwać.

270 łuków na strychu

Ceglane żebra wieloryba, dziś siedziba Espai Gaudí i jego makiet.

Garaż z 1906 roku

Rampa, po której samochody zjeżdżały do piwnicy, gdy prawie nikt nie miał samochodu.

Jak to wpasować w zwiedzanie Barcelony

Stoi przy Passeig de Gràcia, pięć minut pieszo od Illa de la Discòrdia – gdzie skupiają się Casa Batlló, Casa Amatller i Casa Lleó Morera – i dziesięć od Palau Baró de Quadras, w górę w stronę Diagonal.

Warto wiedzieć, że istnieje zwiedzanie nocne, z oświetlonym tarasem i projekcją na kominach. Kosztuje więcej niż dzienne i szybciej się wyprzedaje, ale taras nocą, z rozświetlonym wokół Eixample, dzielnicą o szachownicowym układzie ulic, to zupełnie inne przeżycie.

Jeśli zamierzasz zobaczyć tylko jeden dom Gaudíego przy Passeig de Gràcia i wahasz się między tym a Casa Batlló: Casa Batlló robi większe wrażenie wnętrzem i kolorową fasadą; La Pedrera wygrywa konstrukcją, strychem i tarasem. Jeśli ciekawi cię, jak to wszystko się trzyma, wybierz ten. Jeśli ciekawi cię kolor, tamten.

Najczęstsze pytania

Z czego dokładnie się śmiano?

Ze wszystkiego, i bez litości. Ówczesna prasa satyryczna uwzięła się na nią: rysowano ją jako hangar dla sterowców, jako niedokończony tort, jako kryjówkę olbrzymiego węża. Przez lata robiono sobie z niej żarty. Krążył nawet docinek, że panie nie znajdą prostych zasłon do tak pofalowanych okien. To, że te same drwiny zamieniły się w podziw, wydaje mi się najlepszą zemstą Gaudíego.

Czy to prawda, że na szczycie miała stać Matka Boża?

Tak, i to gorzka historia. Gaudí, człowiek bardzo religijny, zaplanował zwieńczenie budynku wielką grupą rzeźbiarską z figurą Matki Bożej Różańcowej. Ale w 1909 roku wybuchł Tragiczny Tydzień, rewolta, w której w całym mieście płonęły kościoły i klasztory, a przestraszony właściciel kategorycznie odmówił umieszczenia tak widocznego symbolu religijnego. Gaudí tak się tym zmartwił, że o mało nie porzucił budowy. Z tamtego marzenia została tylko złota inskrypcja na gzymsie.

Czy to prawda, że mogły tu wjeżdżać samochody?

Prawda, choć wtedy prawie nikt ich nie miał. Gaudí pomyślał Casa Milà jako coś rewolucyjnego także w środku: zaprojektował rampę, po której samochody mogły wjechać i zjechać na jeden z pierwszych podziemnych parkingów w mieście. Wyobraź sobie: planować garaż, kiedy na ulicach wciąż królowały powozy konne. Garaż pomyślany dla przyszłości, która jeszcze nie wyjrzała na ulicę.

Odkryj Barcelona i słuchaj we własnym tempie

Zwiedzaj z lokalnymi przewodnikami, we własnym tempie i offline.

Aplikacja Viavoy

Inne miejsca w Barcelona

MACBA i Plaça dels Àngels

Mercat de la Barceloneta

Mercat de Santa Caterina

Mirador de Colom

Muzeum Picassa

Palau Baró de Quadras