Nad ochrowymi dachami dzielnicy unosi się fala kolorów, która nie pasuje do niczego wokół: trzysta dwadzieścia pięć tysięcy sześciokątnych płytek ceramicznych w sześćdziesięciu siedmiu odcieniach, układających się w owoce i warzywa widziane z nieba. To dach Mercat de Santa Caterina, najstarszego krytego targu Barcelony, wymyślonego na nowo między 1997 a 2005 rokiem przez Enrica Mirallesa i Benedettę Tagliabue. A pod stoiskami kryje się średniowieczny klasztor, który miasto spaliło w 1835 roku.
Klasztor, który spłonął w jedną noc
Stał tu dominikański klasztor Santa Caterina, jeden z najpotężniejszych w średniowiecznej Barcelonie, z jednonawowym gotyckim kościołem o pokaźnych rozmiarach. W lipcu 1835 roku, w noc antyklerykalnej furii, mieszkańcy Barcelony podpalili pół tuzina klasztorów w mieście i ten był jednym z nich.
Na pustej parceli wzniesiono w 1848 roku pierwszy kryty targ Barcelony, który odziedziczył nazwę klasztoru. Ten budynek, już z XIX wieku, dotrwał do końca XX wieku w dość kiepskim stanie, a w 1997 roku rozpisano konkurs na jego gruntowną przebudowę.
Podczas wykopów odsłonięto fundamenty klasztoru, a także pozostałości wcześniejszej osady. Postanowiono zachować je na widoku wewnątrz samego targu: wchodzisz kupić rybę, a kończysz, spacerując obok gotyckich murów. Część tych pozostałości można też zobaczyć w niewielkiej przestrzeni muzealnej w środku.
Dach, którego autor nie zobaczył ukończonego
Falisty dach to mozaika naśladująca martwą naturę z owoców i warzyw widzianą z góry: nie jest abstrakcyjną dekoracją, lecz reklamą tego, co sprzedaje się pod nim. Opiera się na konstrukcji z drewna klejonego i stali, która wygina się niemal bez podpór wewnętrznych i zostawia przestrzeń targu wolną.
Enric Miralles zmarł w 2000 roku, w wieku czterdziestu pięciu lat, na guza mózgu, gdy prace były w połowie. Dokończyła je jego wspólniczka i partnerka życiowa, Benedetta Tagliabue, a targ otwarto w 2005 roku. Ten dach jest dosłownie dziełem pośmiertnym, ukończonym inną ręką.
Żeby go zobaczyć, trzeba wejść wyżej: z ulicy go nie widać. Najlepsze miejsca to tarasy i wyższe piętra okolicznych budynków, a widać go też, gdy idziesz Via Laietana. Od środka widać za to drewnianą konstrukcję, która również zasługuje na chwilę z zadartą głową.
Nie do przegapienia
325 000 ceramicznych sześciokątów
Sześćdziesiąt siedem kolorów układa się w martwą naturę widzianą z nieba. Żeby ją zobaczyć, trzeba gdzieś wejść wyżej.
Klasztor pod stoiskami
Gotycki, dominikański, spalony w 1835 roku. Jego fundamenty zachowano na widoku wewnątrz targu.
Dzieło pośmiertne
Miralles zmarł w 2000 roku, gdy prace były w połowie. Dokończyła je Benedetta Tagliabue.
Prawdziwy targ
Tu robią zakupy mieszkańcy. Bary są dobre i kosztują o połowę mniej niż na targu Boquería.
Jak wpleść go w zwiedzanie Barcelony
Stoi przy Via Laietana, na granicy dzielnic Born i Sant Pere, pięć minut od katedry i kolejne pięć od Carrer de Montcada i Museu Picasso.
To prawdziwy targ, a nie dekoracja: większość stoisk sprzedaje mieszkańcom dzielnicy, a rano jest pełno ludzi robiących zakupy. Są tu bary, w których je się bardzo dobrze i po cenach, które nie mają nic wspólnego z cenami na targu Boquería, dwadzieścia minut dalej.
Przyjdź rano w dzień powszedni. W soboty jest tu tłum, a w niedziele targ jest zamknięty, jak prawie wszystkie targi w mieście. A jeśli porównujesz: Boquería jest bardziej efektowna i dużo bardziej turystyczna; Santa Caterina to miejsce, gdzie ludzie robią zakupy.
Najczęstsze pytania
Czy architekt zobaczył ukończony dach?
Otóż nie, i jest w tym coś poruszającego. Enric Miralles zmarł w 2000 roku, w wieku zaledwie czterdziestu pięciu lat, na guza mózgu, gdy budowa nie była jeszcze skończona. To jego partnerka i wspólniczka, Benedetta Tagliabue, ją dokończyła i otworzyła dla dzielnicy. Ta fala koloru unosząca się nad dachami jest więc po części dziełem pośmiertnym: ostatnim, co wymyślił jeden z najbłyskotliwszych architektów, jakich wydało to miasto.
Co się stało z tamtym klasztorem?
Nie upadł ot tak: spalono go. W 1835 roku, w szczycie fali antyklerykalnej, mieszkańcy Barcelony podpalili w jedną noc pół tuzina klasztorów, a klasztor Santa Caterina, dominikański i niezwykle potężny, był jednym z tych, które spłonęły. Na pustej działce zbudowano potem targ, który odziedziczył jego nazwę. Dlatego kupując tutaj, wciąż wymawiasz nazwę klasztoru zakonników, którzy zniknęli prawie dwa stulecia temu.
