Een enorme, langgerekte rechthoek, met bomen, terrassen, kinderen op de fiets en muziek die op elk uur uit de bars komt. Vandaag is de Alameda het bohemienhart van Sevilla, de meest gemengde en meest wakkere buurt van de stad. Haar geschiedenis is echter een van de langste die er bestaan: ze werd in 1574 aangelegd en geldt als de oudste bewaarde openbare tuin en bomenlaan van Spanje, en een van de oudste van Europa. Vier en een halve eeuw mensen die onder dezelfde bomen wandelen.
Van stinkende lagune tot wandelpromenade
Dit was een dode arm van de Guadalquivir: een lagune die bij elk hoogwater onderliep, in de zomer rotte en een haard van ziekten was aan de noordrand van de stad. In 1574 liet de asistente Francisco Zapata, graaf van Barajas en de gouverneur van de stad namens de kroon, haar droogleggen, de grond egaliseren en populieren – álamos – in rijen planten. Vandaar de naam.
Het was voor die tijd een uiterst moderne stedenbouwkundige ingreep: een openbare ruimte met bomen en fonteinen, bedoeld om te wandelen en niet voor handel of eredienst. Niets vergelijkbaars bestond toen in Spanje, en daarom heeft de titel van oudste bewaarde openbare tuin van het land een echte grond.
De twee Romeinse zuilen aan de zuidkant zijn echt en ouder dan dit alles: ze komen van een Romeinse tempel in de calle Mármoles, een kilometer hiervandaan, waar er nog drie overeind staan. Erbovenop werden de beelden geplaatst van Hercules – de mythische stichter van de stad – en van Julius Caesar, die de stad haar muren gaf. De twee zuilen aan de noordkant, met leeuwen, zijn veel later, uit de 18e eeuw.
Een heel wat ruiger verleden
De Alameda was niet altijd toonbaar. In de 19e en 20e eeuw had ze een heel slechte naam: louche kroegen, prostitutie en een verval waardoor gezinnen haar generaties lang 's avonds meden. Die ruige buurt leefde bovendien naast een veemarkt en het meest marginale milieu van de stad.
De ingrijpende herinrichting halverwege de jaren tweeduizend veranderde alles: de Alameda werd autovrij, de bomen werden opnieuw geplant, de fonteinen herbouwd en er kwamen nieuwe bewoners. Vandaag is het de meest diverse buurt van Sevilla, met een gevestigde lhbti-scene, alternatieve zaken, livemuziek en gezinnen met kinderen die om negen uur 's avonds dezelfde ruimte delen.
De transformatie is niet pijnloos verlopen – de huren zijn gestegen en een deel van de oude bewoners is vertrokken – en die spanning merk je in de gesprekken in de buurt. Maar als openbare ruimte werkt het: het is waarschijnlijk de plek in Sevilla waar de meeste verschillende soorten mensen op hetzelfde uur samenkomen.
Niet te missen
1574
De oudste bewaarde openbare tuin en bomenlaan van Spanje, en een van de eerste van Europa.
De Romeinse zuilen
Echt, overgebracht van een tempel in de calle Mármoles, met Hercules en Julius Caesar erbovenop.
De lagune eronder
Vóór 1574 was dit een dode arm van de rivier die elke zomer rotte.
De meest gemengde buurt
Een lhbti-scene, livemuziek, oude kroegen en gezinnen met kinderen die hetzelfde trottoir delen.
Hoe het past in je bezoek aan Sevilla
Het is de beste plek in het centrum om te lunchen of te dineren zonder in het toeristencircuit te belanden: de terrassen van de Alameda en de straten eromheen – Amor de Dios, Calatrava, Feria – bundelen marktkeuken, ouderwetse kroegen en nieuwe zaken, tegen merkbaar lagere prijzen dan in Santa Cruz.
Het ligt op vijf minuten van de Plaza del Pumarejo, op tien van de Iglesia de San Luis de los Franceses en op vijftien minuten lopen van Las Setas en het winkelcentrum. Naar het westen ben je in tien minuten bij de rivier en de brug van La Barqueta.
Het beste plan is eenvoudig: kom bij zonsondergang, drink rustig iets op een terras en blijf. De Alameda bezoek je niet, die neem je in bezit. En als je in augustus komt, houd er rekening mee dat de hitte tot tien uur 's avonds blijft drukken: ook hier gaat men laat uit.
Veelgestelde vragen
Wat was hier vóór de promenade?
Water en modder, geloof me. Dit was een dode arm van de Guadalquivir, een moerassige lagune die onderliep en stonk elke keer dat de rivier steeg. Toen ze eindelijk werd gesaneerd, was het de asistente van de stad, de graaf van Barajas, die die modderpoel droogliet, bomen in rijen plantte en er een promenade van maakte. Dat wil zeggen: deze prachtige tuin is uit een moeras geboren. De volgende keer dat je de bomen na de regen ziet weerspiegelen in de natte grond, weet je wat eronder zat.
Was dit altijd al zo'n levendige, bohemienachtige plek?
Levendig wel, maar niet altijd presentabel. Lange tijd, vooral in de negentiende en twintigste eeuw, had de Alameda een heel slechte naam: het was een buurt van louche kroegen, van mensen aan de rand van de samenleving en van prostitutie, een plek die gezinnen 's avonds meden. Ze was behoorlijk verloederd tot ze, toen de eenentwintigste eeuw al was aangebroken, grondig werd gerenoveerd. De bohemienwereld van nu heeft, zie je wel, een stuk gemener verleden dan je zou denken.
