Palma · Wat te zien

Consolat de Mar

Een voornaam gebouw met een galerij van vijf verlaagde bogen die uitkijkt over de zee, bedoeld voor precies dat: de haven in de gaten houden en op de schepen wachten. Maar het belangrijkste is niet de steen, het is wat er binnen gebeurde. Hier zetelde een rechtbank voor zeehandel, en die deed dat al sinds 1306.

Handelsrecht van zevenhonderd jaar geleden

In 1306 gaf koning Jacobus II toestemming voor een rechtbank die de geschillen tussen kooplieden en zeelieden moest beslechten: wie een schipbreuk betaalde, wie een vrachtcontract niet nakwam, van wie een verloren lading was. In 1344 vernieuwde Pere el Cerimoniós haar naar het model dat Valencia in 1283 had ingevoerd.

Met andere woorden: zevenhonderd jaar geleden had Palma een eigen maritiem handelsrecht, met een gespecialiseerde rechtspraak. Voor die tijd was dat uiterst modern, en hier ontstonden handelsregels die in een groot deel van de Middellandse Zee werden toegepast.

Het interessantste is wie er rechtsprak: geen beroepsrechters, maar kooplieden die door hun eigen collega's waren gekozen, mensen die het vak van binnenuit kenden en wisten wat het kostte om een lading te verliezen. Zaken werden snel en mondeling afgehandeld, zonder advocaten en zonder papierwerk. Gildenrecht, bedoeld om de handel niet stil te laten vallen.

De Porxo del Mar, en een verborgen plafond

De galerij met bogen aan het water heet de Porxo del Mar, en het is het herkenbaarste deel van het gebouw. De functie was praktisch: vandaar zag je de zeilen aankomen en hield je het verkeer in de haven in de gaten, die toen veel dichterbij lag dan nu.

Het paleis dat je ziet is uit de 17e eeuw, toen de instelling al driehonderd jaar vonnissen velde vanuit andere gebouwen. Het huis kwam dus heel laat in een verhaal dat al sinds de middeleeuwen liep, en dat verklaart het verschil tussen de stijl van het gebouw en de ouderdom van zijn functie.

Binnen is een spectaculair cassetteplafond in mudéjarstijl bewaard gebleven, afkomstig uit een oud burgerlijk gebouw in de stad. Het is een van die stukken die niemand ziet, omdat je je hoofd moet optillen en omdat de toegang beperkt is.

Het gebouw ging niet met pensioen: sinds 1983 zetelt hier het presidium van de Govern de les Illes Balears, de Balearische regering, en tussen deze muren kwam het eerste parlement van de eilanden bijeen. Van het geld van de zee naar de politieke macht, op dezelfde hoek.

Niet te missen

Een rechtbank sinds 1306

Een eigen maritieme handelsrechtspraak: schipbreuken, vrachtcontracten, verloren ladingen. Uiterst modern voor die tijd.

Kooplieden spraken recht

Geen beroepsrechters, maar collega's uit het vak. Snelle, mondelinge uitspraken, zonder advocaten en zonder papierwerk.

De Porxo del Mar

Een galerij van vijf bogen boven het water, om de zeilen te zien aankomen en de haven in de gaten te houden.

Het huis kwam 300 jaar te laat

Het paleis is uit de 17e eeuw; de instelling sprak toen al drie eeuwen recht vanuit andere gebouwen.

Hoe het past in je bezoek aan Palma

Het staat vlak naast de Lonja, aan het zeefront, bij de Passeig de Sagrera. Je ziet ze allebei bij dezelfde stop, en samen vertellen ze het hele verhaal van de middeleeuwse Mallorcaanse handel: waar de deals werden gesloten en waar de geschillen werden beslecht.

Omdat het een regeringsgebouw is, kun je het interieur niet vrij bezoeken. Het gaat open op open dagen en voor geboekte bezoeken, dus meestal bekijk je het van buiten, vanaf de promenade.

Dat uitzicht van buiten, met de Porxo del Mar recht voor je en het water erachter, is een van de mooiste plaatjes van het zeefront. In het middaglicht gaat de marès gloeien, net als alle steen van Palma.

Veelgestelde vragen

Wist je dat het gerecht veel ouder is dan zijn eigen huis?

Het paleis dat je ziet werd gebouwd in de 17e eeuw, toen de instelling al driehonderd jaar vonnissen uitsprak vanuit andere zetels. Het huis kwam dus heel laat in een geschiedenis die al sinds de middeleeuwen aan de gang was.

En wie oordeelde hier binnen, een beroepsrechter?

Nee: er oordeelden kooplieden, gekozen door hun eigen collega's, mensen die het vak van binnenuit kenden en wisten wat het kostte een lading te verliezen. Het ging snel en mondeling, met de formule “sabuda la veritat i seguida la bona fe”, zonder advocaten en eindeloos papierwerk. Gerechtigheid van het gilde, bedoeld opdat de schepen niet hoefden te wachten.

Ontdek Palma en luister in je eigen tempo

Consolat de Mar maakt deel uit van onze tour El Born, de Lonja en het modernistische Palma.

Viavoy-app

Andere plekken in Palma

Klooster van Santa Clara

Kasteel van Bellver

Es Jonquet

Aan zee, Passeig de Sagrera

Gran Hotel

Kerk van La Inmaculada Concepción