Het is rond. Een volmaakte cirkel van goudkleurige steen met drie torens tegen de ring aan en, iets apart, een vierde die hoger is. Het werd tussen 1300 en 1311 gebouwd en is een van de heel weinige kastelen met een ronde plattegrond in heel Europa, en het oudste ervan. In Spanje is er simpelweg geen tweede.
Waarom een cirkel
Jacobus II van Mallorca liet het bouwen en een bouwmeester die Pere Salvà heette ontwierp het, op het moment dat het eiland een onafhankelijk koninkrijk was en de koning een residentie wilde die daarbij paste. Het verbazingwekkende is de datum: meer dan zevenhonderd jaar geleden besloot iemand dat een kasteel, in plaats van een vierkante plattegrond met torens op de hoeken, een gesloten ring moest zijn.
Het was geen esthetische gril. Een cirkel heeft geen dode hoeken, dus vanaf de torens bestrijk je elke handbreedte muur zonder blinde vlekken, en van bovenaf houd je de baai in alle driehonderdzestig graden in het oog. Het is een doordachte verdedigingsoplossing, geen excentriciteit.
En het was paleis én vesting. De koning leefde hier in luxe – er is een ronde binnenplaats met twee verdiepingen arcaden, staatsievertrekken en een kapel – in de wetenschap dat het geheel een beleg kon doorstaan als het misliep. Elegantie en spierkracht in dezelfde steen.
Van koninklijke residentie tot staatsgevangenis
De naam komt van het oud-Catalaanse bell veer: mooi uitzicht, goed kijken. Het werd niet naar een heilige of een edelman genoemd, maar naar wat je van hieruit ziet. Zevenhonderd jaar geleden noemde men deze plek al, letterlijk, die met het mooie uitzicht.
Toen het zijn functie als residentie verloor, werd het een gevangenis, en een harde. De beroemdste gevangene was Gaspar Melchor de Jovellanos, een van de grote denkers van de Spaanse Verlichting, die hier tussen 1802 en 1808 om politieke redenen opgesloten zat, zonder dat er in al die jaren een proces of vonnis kwam.
Vóór Bellver had hij vastgezeten in het kartuizerklooster van Valldemossa, hetzelfde waar decennia later Chopin en George Sand zouden logeren. Vanuit deze ramen, kijkend naar dezelfde zee, schreef hij over het eiland en zijn geschiedenis.
Vandaag huisvesten de muren het Museum voor de Geschiedenis van de Stad Palma en de collectie klassieke beeldhouwkunst die kardinaal Antoni Despuig in de 18e eeuw bijeenbracht: Romeins marmer dat een verlichte Mallorcaan uit Italië meebracht en dat hier boven belandde, omringd door middeleeuwse steen.
Niet te missen
Ronde plattegrond, en uit 1300
Een van de heel weinige ronde kastelen van Europa en het oudste. In Spanje is er geen tweede.
De cirkel is defensief
Geen dode hoeken: je bestrijkt elke handbreedte muur en houdt de baai in alle 360 graden in het oog.
Bellver = mooi uitzicht
Van het oud-Catalaanse bell veer. Zeven eeuwen geleden noemde men het al zo, om wat je van hieruit ziet.
Hier zat Jovellanos opgesloten
Tussen 1802 en 1808, zonder proces of vonnis. Hij schreef over het eiland, kijkend door deze ramen.
Hoe het past in je bezoek aan Palma
Het staat boven op een beboste heuvel op zo'n drie kilometer van het centrum, dus te voet kom je er niet makkelijk: er rijdt een stadsbus tot bijna aan de poort, en je kunt ook met de auto of de taxi naar boven. Reken op een halve dag inclusief de verplaatsing.
Het uitzicht vanaf het bovenste terras is het mooiste panorama over Palma en de baai, met de kathedraal beneden afgetekend en de hele haven in zicht. Alleen daarvoor is de klim al de moeite waard.
Eromheen ligt het bos van Bellver, een openbaar dennenbos met paden dat de grote groene long van de stad is. En als je de helling afdaalt, kom je in El Terreno en op de Plaza Gomila, de oude wijk van het Mallorcaanse nachtleven.
Veelgestelde vragen
Wist je dat er in het kasteel een museum zit?
Al tientallen jaren herbergen deze muren het stadsgeschiedenismuseum van Palma, en daarmee de collectie klassieke beeldhouwkunst die kardinaal Antoni Despuig in de 18e eeuw bijeenbracht. Romeins marmer uit Italië meegebracht door een verlichte Mallorcaan, dat hier boven terechtkwam, omringd door middeleeuwse steen.
Waar komt de naam Bellver vandaan?
Van het oude Catalaans “bell veer”, wat gewoonweg mooi uitzicht betekent, mooi kijken. Ze noemden het niet naar een heilige of een edelman, maar naar wat je van hieruit ziet. Bedenk maar: zevenhonderd jaar geleden noemden ze deze plek al, letterlijk, die van het mooie uitzicht. Moeilijk tegen in te gaan.
Wist je dat dit koningspaleis een gevangenis werd?
En wel een zware. De beroemdste gevangene was Gaspar Melchor de Jovellanos, een van de grote denkers van de Spaanse Verlichting, hier opgesloten tussen 1802 en 1808 wegens politieke rellen. Vanuit deze ramen, kijkend naar diezelfde zee, schreef hij over het eiland en zijn geschiedenis. Jaren later, in 1817, werd generaal Luis Lacy tussen deze muren gefusilleerd.
Wist je dat ze hem eerst in een kartuizerklooster hadden opgesloten?
Vóór Bellver zat hij vast in het kartuizerklooster van Valldemossa, hetzelfde waar jaren later Chopin en George Sand zouden logeren. Vandaar brachten ze hem hierheen, en al die jaren was er nooit een proces of vonnis.
