Een bronzen dame midden op het plein, in een jurk van eind 19e eeuw en met haar blik verloren in de richting van de kathedraal. Het is Ana Ozores, de hoofdpersoon van La Regenta, de roman die Clarín tussen 1884 en 1885 publiceerde en die velen beschouwen als de beste Spaanse roman van de 19e eeuw na de Don Quichot.
Vetusta, of hoe je je eigen stad blootlegt
Leopoldo Alas “Clarín” was hoogleraar aan de Universiteit van Oviedo, en in zijn boek portretteerde hij deze stad onder een valse naam – hij noemde haar Vetusta – en legde hij haar genadeloos bloot: haar eerzuchtige priesters, haar nietsnuttende jongeheren, haar geroddel, haar hypocrisie.
Ana, de Regenta, is een gevoelige en eenzame vrouw, getrouwd met een oudere man, gevangen tussen haar biechtvader en haar verleider, en verpletterd door een stad die haar voortdurend in de gaten houdt. De roman is een meedogenloze studie van de sociale verstikking in de provincie.
Toen het boek verscheen, was Oviedo geschokt: velen herkenden zichzelf en vonden dat helemaal niet leuk. Decennialang bleef het half in een hoek liggen, met weinig edities en flink wat plaatselijk ongemak.
Pas in de tweede helft van de 20e eeuw gaf de kritiek het de plaats die het vandaag heeft. Het duurde bijna honderd jaar voordat de stad het niet meer als een belediging las en het als een monument begon te lezen.
Op dezelfde plavuizen als de fictie
Mauro Álvarez maakte het beeld in 1997, en het werd met opzet hier geplaatst, op de Plaza de Alfonso II, op dezelfde plavuizen waarover Ana in de roman wandelde, voor de kathedraal die het hele verhaal beheerst.
Die plek is niet decoratief: de roman begint juist in de toren van de kathedraal, met de magistral don Fermín de Pas, de kanunnik-predikant, die met een verrekijker over de stad uitkijkt, als iemand die een kudde bewaakt.
Clarín beschreef die toren als “romantisch gedicht van steen, tere hymne van zoete lijnen van stomme en eeuwige schoonheid”. Weinig torens hebben zo'n literaire liefdesbrief.
Mensen fotograferen haar en raken haar hand aan als ze voorbijkomen, zozeer dat het brons van haar jurk is afgesleten. Het is een van de geliefdste beelden van een stad die er meer dan honderd in de openlucht heeft.
Niet te missen
Ana Ozores, la Regenta
Hoofdpersoon van de roman die Clarín tussen 1884 en 1885 publiceerde, sinds 1997 in brons.
Oviedo heet Vetusta
Clarín portretteerde de stad onder een valse naam en legde haar bloot: haar priesters, haar jongeheren, haar hypocrisie.
De stad voelde zich beledigd
Velen herkenden zichzelf. Het duurde bijna honderd jaar voordat de roman als monument werd gelezen en niet als belediging.
Op de plavuizen van de fictie
Geplaatst voor de kathedraal, waar Ana in de roman wandelde.
Hoe het past in je bezoek aan Oviedo
Het staat op de Plaza de Alfonso II el Casto, voor de kathedraal, in het precieze middelpunt van de oude binnenstad.
De stop duurt vijf minuten. Het is openbare ruimte en op elk uur toegankelijk.
Het hoort bij de route langs de beelden in de openlucht van Oviedo, samen met Woody Allen, Mafalda en het brutale Culis Monumentalibus. De stad heeft er meer dan honderd.
Veelgestelde vragen
Was het vanaf het begin een succes?
Allerminst. Tientallen jaren lag La Regenta half in de verdrukking, met weinig edities en een zeker plaatselijk ongemak, en pas in de tweede helft van de twintigste eeuw plaatste de kritiek haar waar ze nu staat. Het duurde bijna honderd jaar voordat haar stad ophield haar als een belediging te lezen en haar als een monument begon te lezen.
