Die koepel die in de zon glanst alsof hij van goud is, is de handtekening van Cádiz op elke foto, en het is geen goud: het zijn gele geglazuurde dakpannen. De kathedraal van het Heilig Kruis, de Nieuwe Kathedraal, werd in 1722 begonnen en pas in 1838 voltooid, honderdzestien jaar waarin de mode veranderde. Daarom begint ze onderaan barok en eindigt ze bovenaan neoclassicistisch, en die verandering lees je af door je blik omhoog te laten gaan.
De kathedraal die Amerika betaalde
De reden van haar bestaan is economisch. In 1717 verhuisde de Casa de Contratación van Sevilla naar Cádiz, en daarmee het monopolie op de handel met Amerika. De stad werd de grote haven voor Spaans-Amerika en stroomde vol geld, en een kathedraal die bij die rijkdom paste werd een kwestie van prestige.
Ze werd voor een groot deel gefinancierd door de kooplieden die op Spaans-Amerika handelden, via belastingen op de goederen die door de haven binnenkwamen. Toen de handel met Amerika terugliep, na de onafhankelijkheid van de koloniën in de 19e eeuw, vertraagden de werkzaamheden en moest het gebouw worden afgewerkt met bescheidener oplossingen dan gepland.
Dat economische op en neer verklaart de mengeling van stijlen. Vicente Acero begon in 1722 aan het werk met een ambitieus ontwerp en liet het uiteindelijk varen; na hem kwamen meer dan een eeuw lang andere bouwmeesters, en elk van hen bouwde in de taal van zijn tijd. Het resultaat is een gebouw dat verandert naarmate je blik omhooggaat.
De crypte onder zeeniveau
Onder de kerk ligt een crypte die vrijwel op het niveau van het water is uitgegraven, met een stenen gewelf dat zo goed is ontworpen dat een fluistering vlak bij de muur naar het andere uiteinde reist en daar duidelijk te horen is. De gidsen demonstreren het ter plekke en het werkt altijd: het is een akoestisch verschijnsel, geen legende.
Daar rusten twee beroemde inwoners van Cádiz: de componist Manuel de Falla en de schrijver José María Pemán. De crypte is koud, vochtig en volkomen sober, en het contrast met het lichte interieur erboven hoort bij het bezoek.
Het andere wat je moet doen, is de klim naar de Torre de Poniente, de klokkentoren, die je via een hellingbaan in plaats van een trap bestijgt en die daardoor toegankelijker is dan gebruikelijk. Van bovenaf zie je de hele stad uitgestrekt over het water liggen, met de daktarrassen, de uitkijktorens en de Atlantische Oceaan die alles omringt.
Niet te missen
De koepel is niet van goud
Het zijn gele geglazuurde dakpannen. Het vocht van de zee is zijn grote vijand en dwingt tot voortdurende restauratie.
Honderdzestien jaar bouwen
Ze begint onderaan barok en eindigt bovenaan neoclassicistisch. De stijlwisseling lees je af door je blik langs de gevel omhoog te laten gaan.
De fluisterende crypte
Uitgegraven op zeeniveau, met een gewelf dat een fluistering van het ene uiteinde naar het andere draagt. Daar ligt Manuel de Falla begraven.
De toren via een hellingbaan
De klim naar de Torre de Poniente heeft geen trappen, wat hem veel toegankelijker maakt dan bijna elke andere klokkentoren.
Hoe het past in je bezoek aan Cádiz
Ze staat in de oude binnenstad, tussen de wijk El Pópulo en La Viña, op tien minuten lopen van de Plaza de España en op vijf van het Romeinse theater. Het is het geografische middelpunt van de hele oude binnenstad en het punt van waaruit je elke route opbouwt.
Het toegangskaartje omvat de crypte en meestal ook de toren, maar het is verstandig dat na te gaan. Reken op een uur voor het interieur, de crypte en de klim, die niet zwaar is omdat hij via een hellingbaan gaat.
Een detail dat je van buitenaf ziet en dat veel vertelt: de steen wordt opgevreten door het zilte vocht. De zeelucht tast het metselwerk onophoudelijk aan en dwingt tot voortdurende restauraties, zelfs zo dat er netten moesten worden gespannen tegen vallende brokstukken. Dat is de prijs van een plek op honderd meter van de Atlantische Oceaan.
Veelgestelde vragen
Wie tekende de eerste plannen van de kathedraal?
De architect Vicente Acero, die in 1722 met het werk begon met een ambitieus ontwerp… en het uiteindelijk in de steek liet. Daarna kwamen er meer dan een eeuw lang andere meesters, en daarom verandert de kathedraal van stijl naarmate je blik omhoog gaat.
Klopt het dat je in de crypte gefluister kunt horen?
De crypte, bijna op zeeniveau uitgegraven, heeft een stenen gewelf dat zo goed is gemaakt dat een fluistering tegen de muur helemaal naar de andere kant reist. De gidsen demonstreren het ter plekke; het is een klein akoestisch trucje waar iedereen met open mond van staat te kijken.
