Het is het oudste wat in Cáceres nog overeind staat: een Romeinse poort uit de 1e eeuw, de enige die is overgebleven van Norba Caesarina, de kolonie die de Romeinen hier stichtten. Je herkent hem zonder expert te zijn aan de grootte van de granietblokken, bijna zonder mortel in elkaar gepast, die in niets lijken op het kleine middeleeuwse metselwerk van de rest van de muur.
Tweeduizend jaar en drie namen
De poort lag in de oostflank van de ommuring en via haar vertrok een van de zijwegen die aansloten op de Vía de la Plata, de weg die Emerita Augusta – het huidige Mérida – met het noorden van het schiereiland verbond. Hierlangs gingen goederen, legioenen en reizigers in en uit.
De namen die hij in de loop der tijd droeg, vertellen het verhaal van zijn gebruik. Hij heette Puerta del Río, de rivierpoort, omdat aan de andere kant het dal van de beek Marco opengaat, en ook Puerta del Concejo, de raadspoort, omdat het stadsbestuur in de 15e eeuw bijeenkwam bij een fontein in de buurt.
Zijn huidige naam kreeg hij van een beeld van Christus dat op de boog werd geplaatst. Ernaast staat nog altijd de Torre del Río, die hem beschermde, zodat je het geheel van poort en toren compleet ziet, precies zoals het werkte: een toegang bleef nooit zonder een toren ernaast.
Het metselverband verraadt hem
Het technische detail waaraan je het Romeinse werk herkent, is het metselverband: grote granietblokken, netjes rechthoekig gehouwen en in regelmatige lagen gelegd, met minimale voegen en vrijwel zonder mortel tegen elkaar gepast. De stabiliteit komt van het gewicht zelf en van de precisie van het hakwerk.
Middeleeuws werk werkt andersom: kleinere en onregelmatige stenen, veel mortel en muren die hun sterkte ontlenen aan massa, niet aan precisie. De twee technieken naast elkaar zien, zoals hier, is de beste les archeologie die de stad je geeft, en je hebt geen gids nodig om haar te zien.
Dat contrast is niet alleen esthetisch: het vertelt wie bouwde met overschot en geschoolde arbeidskrachten en wie haastig bouwde met wat er voorhanden was. En het verklaart waarom deze poort al tweeduizend jaar overeind staat, terwijl er van de Romeinse kolonie bijna niets anders over is.
Niet te missen
Het oudste van de stad
Romeinse poort uit de 1e eeuw, de enige die van Norba Caesarina is overgebleven.
De reusachtige blokken
Rechthoekig gehouwen graniet, regelmatige lagen, bijna zonder mortel. De stabiliteit komt van het gewicht en de precisie van het hakwerk.
Hij leidde naar de Vía de la Plata
Hierlangs liep de zijweg die aansloot op de weg van Emerita Augusta naar het noorden.
Ernaast de Joodse wijk
De Barrio de San Antonio: smalle straatjes en witgekalkte huizen, zonder één paleis. Een ander Cáceres.
Hoe het past in je bezoek aan Cáceres
Hij staat aan het uiteinde van de ommuring dat het verst van de Plaza Mayor ligt, dus je komt er aan het eind van de route, nadat je de hele monumentale stad bent doorgelopen. Het is de natuurlijke afsluiting van de wandeling.
Naast de boog begint de Barrio de San Antonio, de oude Joodse wijk van Cáceres, met smalle straatjes en witgekalkte huizen met een sfeer die totaal verschilt van die van de adellijke ommuring: hier staan geen paleizen, maar kleine huizen. Het loont om af te dalen en er een rondje te lopen.
Je kunt er op elk uur vrij door. En omdat hij in het lage deel ligt, is het een goed punt om omhoog te kijken: van buitenaf zie je de muur van onderen, met de torens afgetekend tegen de lucht, het omgekeerde perspectief van wat je vanaf de Plaza Mayor ziet.
Veelgestelde vragen
Wie stichtte die Romeinse stad eigenlijk precies?
Norba Caesarina werd rond het jaar 34 v.Chr. gesticht door de Romeinse generaal Gaius Norbanus Flaccus, met de opdracht hier veteranen van de legioenen te vestigen. Van die kolonie staat nauwelijks nog iets overeind behalve deze boog, maar zij gaf de stad haar eerste naam en haar eerste stratenplan.
