IJzer en glas uit het midden van de 19e eeuw, toen Barcelona vol overdekte markten kwam zodat het eten niet langer op straat werd verkocht. De Mercat de la Barceloneta is de markt van de vissersbuurt, dus hier is vis altijd koning geweest, en na de verbouwing van 2007 gebeurde er iets heel bijzonders: in hetzelfde gebouw waar een buurvrouw sardines koopt om te bakken, zit een restaurant met een Michelinster. Dat is, zonder enig ongemak, de Barceloneta.
De architect die het Eixample verloor
Het ontwerp is van Antoni Rovira i Trias, en achter die naam zit een van de bitterste verhalen van de Spaanse stedenbouw. In 1859 schreef het stadsbestuur van Barcelona een wedstrijd uit voor het ontwerp van de stadsuitbreiding, en Rovira i Trias won die met een unaniem oordeel van de jury.
De regering in Madrid ging over die uitspraak heen en legde het plan van Ildefons Cerdà op, het stratenraster dat de stad vandaag heeft. Rovira is het nooit te boven gekomen, en op zijn monument in de wijk Gràcia hangt een plaquette met zijn afgewezen plan en een zin die het verhaal samenvat: “hier is mijn ontwerp; een ander werd gekozen”.
De overdekte ijzeren markten waren behalve een architectonische ook een hygiënische revolutie. Ze brachten de verkoop onder één dak, maakten schoonmaken, ventileren en controleren mogelijk, en maakten een eind aan de kramen in de open lucht in straten zonder riolering. Barcelona bouwde er een heel netwerk van, en dat werkt nog steeds: de stad heeft bijna veertig gemeentelijke markten in bedrijf.
Een buurtmarkt met een ster
Bij de verbouwing van 2007 bleef de negentiende-eeuwse ijzeren constructie behouden en kwamen er een nieuw dak en een ondergrondse parkeergarage bij. Het belangrijkste is dat er geen attractie van werd gemaakt: de meeste kramen verkopen nog steeds aan de buurtbewoners, en halverwege de ochtend staat de markt vol boodschappentrolleys.
Binnen staan de vishandels van altijd – met waar van de visafslag en de dagprijzen met de hand geschreven – naast een restaurant met haute cuisine en een paar toogjes waar je staand eet. Die mengeling, die in andere steden als concept wordt opgezet, is hier gewoon zo gegroeid, omdat de wijk nu eenmaal zo is.
Als je gaat eten, twee aantekeningen: de lokale specialiteit die je moet proeven is de bomba, een aardappelbal gevuld met vlees, met bravasaus en alioli, uitgevonden in de Barceloneta; en de gebakken vis en de conserven aan de toogjes van de markt zijn beter en goedkoper dan bijna alles wat aan de boulevard langs de zee wordt geserveerd.
Niet te missen
Het plan dat Madrid afwees
Rovira i Trias won de wedstrijd voor het Eixample en kreeg dat van Cerdà opgelegd. Zijn plaquette in Gràcia herinnert eraan.
De bomba van de Barceloneta
Aardappel gevuld met vlees, bravasaus en alioli. Uitgevonden in deze wijk, en hier eet je hem zoals het hoort.
Een markt die nog een markt is
Boodschappentrolleys halverwege de ochtend. Het is geen gastronomisch decor.
Een Michelinster in dezelfde hal
Haute cuisine op tien meter van de kraam waar een buurvrouw sardines koopt. Niemand vindt het vreemd.
Hoe het past in je bezoek aan Barcelona
Hij ligt op twee minuten van de Plaça de la Barceloneta en op vijf van het strand, midden in het stratenraster van de wijk. Het is de verplichte stop als je goed wilt eten zonder van je route af te wijken.
Openingstijden: open in de ochtend van maandag tot en met zaterdag, met op sommige dagen de middag dicht en de hele zondag gesloten, zoals bijna alle gemeentelijke markten. Als je van plan bent hier te eten, doe dat dan door de week en rond het middaguur.
Vergelijk hem met de Boqueria als je de kans hebt: de Boqueria is spectaculairder en is grotendeels een toeristische attractie geworden, met kramen die op de bezoeker gericht zijn; dit is een markt die zijn wijk bedient. Ze zijn allebei een bezoek waard, maar om verschillende redenen.
Veelgestelde vragen
Wie bouwde deze markt?
Een architect met een bittere geschiedenis erachter: Rovira i Trias. Jaren eerder had hij de officiële wedstrijd voor het ontwerp van de stadsuitbreiding van Barcelona gewonnen, maar Madrid ging over de jury heen en legde het plan van een ander op, dat van Cerdà, dat wat de stad vandaag heeft. Rovira had als troost werken zoals deze ijzeren markt, van achttienhonderdvierentachtig. Als je ooit door Gràcia komt, zoek dan zijn standbeeld: aan zijn voeten staat in brons het plan van Barcelona gegraveerd dat nooit werd gebouwd.
