Abandoibarra yürüyüş yolunun sonunda, kıyıya oturmuş yarım kalmış bir gemiyi andıran, paslı saçtan köşeli bir kütle yükseliyor. Mimarlarının istediği de tam olarak buydu. 1999'da, yaklaşık bir asır boyunca demir gemiler denize indirmiş Euskalduna tersanelerinin bulunduğu arsada açıldı ve o tersanenin son gemisi olarak tasarlandı: sonsuza dek yapım aşamasında kalan bir gemi.
Bilerek paslanan çelik
Turuncu yüzey corten çeliği; dış katmanında kontrollü biçimde paslanan ve bunu yaparken kendini daha fazla aşınmaya karşı koruyan bir malzeme. O tona ulaşması için birkaç yıl açık havada kalması gerekiyor ve bu yüzden bina bugün, açıldığı gün sahip olmadığı bir renkte.
Seçim teknik olduğu kadar şiirsel de. Corten ağır sanayinin, gemi gövdelerinin ve liman yapılarının malzemesi; onu burada kullanmak, önceden var olanı silmemenin bir yoluydu. Bilbao açık renkli taştan bir konser salonu da yapabilirdi; bilerek tam tersini seçti.
İç mekân denizcilik göndermesini sonuna kadar taşıyor: merdivenler, geçitler ve korkuluklar bir geminin güvertelerini ve kaptan köşklerini, katlar arasında aynı dolaşım mantığıyla taklit ediyor. Federico Soriano ile Dolores Palacios imzalı bina, 2003'te dünyanın en iyi kongre merkezi seçildi.
Burada önceden ne vardı
Euskalduna tersaneleri rianın bu noktasında 1900'den itibaren çalıştı ve on yıllar boyunca çeliğin Bilbao'sunun simgesi oldu. Seksenlerin ortasında kapanmaları hiç de barışçıl olmadı: tam da bu sokaklarda uzun süren grevler, barikatlar ve işçilerle polis arasında sert çatışmalar yaşandı.
Bu, bütün bir kuşağı derinden etkiledi ve bu binanın burada neden yalnızca mimari olarak okunmadığını açıklıyor. Son gemilerin denize indirildiği yerde bugün bir senfoni orkestrası çalıyor ve bu yer değiştirme, Bask sanayi dönüşümünü herhangi bir istatistikten daha iyi özetliyor.
Ayrıca gerçek bir kalıntı da var: sarayın yanında Carola adı verilen bir tersane vinci korunuyor ve denizcilik müzesi birkaç metre ötedeki eski kuru havuzlarda yer alıyor. Onlara kadar inip gövdelerin onarıldığı yeri tam olarak görebilirsin.
Kaçırılmayacaklar
Corten çeliği
Kendini korumak için kontrollü biçimde paslanıyor. Bugünkü rengi, açıldığı günkü rengi değil.
Tersanenin son gemisi
Bina, yaklaşık yüz yıl boyunca gemilerin denize indirildiği arsada, yapım aşamasındaki bir gemi olarak tasarlandı.
Gemi içini andıran iç mekân
Merdivenler, geçitler ve korkuluklar güverteleri ve kaptan köşklerini taklit ediyor. 2003'te dünyanın en iyi kongre merkeziydi.
Carola vinci
Binanın yanında korunuyor; denizcilik müzesinin kuru havuzları da birkaç metre ötede. Limandan kalan gerçek izler.
Bilbao gezine nasıl uyar
Abandoibarra yürüyüş yolunu batıdan kapatıyor; riayı izleyerek Guggenheim'a yürüyerek on beş, Doña Casilda Parkı'nı geçerek Güzel Sanatlar Müzesi'ne beş dakika.
Kendi başına bir ziyaret olarak kısa: bir konsere gitmedikçe dışarıdan görülen bir yapı. Ana salon Bilbao Senfoni Orkestrası'nın evi ve birinci sınıf bir akustiğe sahip; yolculuğun program dönemine denk geliyorsa bakmaya değer.
Her zaman değen şey ise çevresi. Buradan Euskalduna köprüsü, Carola vinci ve denizcilik müzesinin havuzları görünüyor; bütün bu semtin otuz yıl önce liman olduğunun en iyi anlaşıldığı nokta burası. Yarım saati biraz aşar.
Sık sorulan sorular
Burada olan tersanelere ne oldu?
Gerçekten zor bir hikâye. Seksenli yıllarda kapanma onlara geldiğinde hiç de barışçıl olmadı: tam burada, işlerini savunan işçilerle polis arasında grevler, barikatlar ve gerçek meydan savaşları yaşandı. Çeliğin Bilbao'sunun sonuydu. Bu yüzden bu bina hem acıtır hem duygulandırır: binlerce insanın işsiz kaldığı kızakların tam üzerinde yükselir. Şehir yıkımının müziğe dönüşmesini istedi.
Bu saray hiç ödül kazandı mı?
Hem de büyüklerinden: 2003'te, açılışından birkaç yıl sonra, dünyanın en iyi kongre sarayı seçildi. Hiç fena değil. Onu, denizcilik göndermesini içeriye kadar taşıyan iki mimar, Federico Soriano ve Dolores Palacios imzaladı: içerideki merdivenler ve geçitler bir geminin güvertelerini ve köprülerini taklit eder; yani bir konsere girersin ve farkına varmadan seyre çıkarsın.
