Αυτή η αναγεννησιακή αυλή του 16ου αιώνα έμεινε πάνω από πενήντα χρόνια στο Παρίσι, αφού ένας Γάλλος αρχαιοπώλης την αγόρασε πέτρα πέτρα και την πήρε μαζί του. Επέστρεψε στη Σαραγόσα στα τέλη της δεκαετίας του πενήντα και από το 1980 είναι ξαναστημένη μέσα σε ένα τραπεζικό κτίριο του κέντρου. Είναι μία από τις πιο απίθανες ιστορίες πολιτιστικής κληρονομιάς της Ισπανίας, και τελείωσε καλά.
Μια αυλή που πουλήθηκε και έφυγε
Η αυλή ανήκε στο σπίτι ενός εμπόρου της Σαραγόσας που είχε πλουτίσει από το εμπόριο, του Γκαμπριέλ Θαπόρτα, και χτίστηκε στα μέσα του 16ου αιώνα. Είναι ένα εξαιρετικό δείγμα της αραγονικής Αναγέννησης, με δύο ορόφους τοξοστοιχιών, σκαλιστούς κίονες και γλυπτή διακόσμηση σπάνιας πυκνότητας.
Τον 19ο αιώνα το κτίριο ερειπώθηκε και, το 1903, ένας Γάλλος αρχαιοπώλης αγόρασε την αυλή, την αποσυναρμολόγησε κομμάτι κομμάτι και την πήρε στο Παρίσι, όπου την ξανάστησε. Τέτοιες πράξεις ήταν τότε απολύτως νόμιμες και αρκετά συνηθισμένες: η πολιτιστική κληρονομιά πουλιόταν σαν υλικό.
Το 1957 την απέκτησε ένα χρηματοπιστωτικό ίδρυμα της Σαραγόσας και οργάνωσε την επιστροφή της. Τα κομμάτια γύρισαν και ξαναστήθηκαν μέσα σε ένα κτίριο του Κόσο, με το εσωτερικό διαμορφωμένο ώστε να τη χωρέσει. Άνοιξε στο κοινό τη δεκαετία του ογδόντα, μετά από μια μακρά αναστήλωση.
Σκηνές έρωτα σκαλισμένες στους κίονες
Αυτό που πρέπει να κοιτάξεις είναι οι κίονες της κάτω στοάς, που οι κορμοί τους είναι σκαλισμένοι με ανάγλυφα που αφηγούνται μυθολογικές και αλληγορικές σκηνές, πολλές από αυτές σχετικές με τον έρωτα, τον γάμο και τη συζυγική πίστη.
Δεν είναι διακοσμητικό καπρίτσιο: η αυλή χτίστηκε στο πλαίσιο του γάμου του ανθρώπου που την παρήγγειλε, και το εικονογραφικό πρόγραμμα λειτουργεί σαν ολοκληρωμένος λόγος για την ένωση, με μορφές του Ηρακλή, σκηνές ερωτοτροπίας και προσωποποιημένες αρετές. Για να το διαβάσεις ολόκληρο χρειάζεσαι χρόνο και υπομονή.
Η επάνω στοά έχει μετάλλια με προτομές στα εσωρράχια των τόξων και μια διάτρητη στέψη που ολοκληρώνει το σύνολο. Το όνομα Αυλή της Ινφάντα ήρθε πολύ αργότερα, από μια μεταγενέστερη ιδιοκτήτρια που είχε συγγένεια με τη βασιλική οικογένεια, και δεν έχει σχέση με το αρχικό πρόγραμμα.
Μη χάσεις
Έμεινε πάνω από πενήντα χρόνια στο Παρίσι
Ένας αρχαιοπώλης την αγόρασε και την αποσυναρμολόγησε το 1903. Επέστρεψε χάρη σε ένα ίδρυμα της Σαραγόσας και ξαναστήθηκε μέσα σε ένα κτίριο.
Κίονες που αφηγούνται
Οι κορμοί της κάτω στοάς αφηγούνται μυθολογικές σκηνές για τον έρωτα και τον γάμο: ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα, όχι στολίδι.
Την παρήγγειλε ένας έμπορος
Ο Γκαμπριέλ Θαπόρτα, που πλούτισε από το εμπόριο, στο πλαίσιο του γάμου του. Δεν ήταν αριστοκρατία αλλά νέο χρήμα.
Δωρεάν και κρυμμένη
Δεν έχει δική της πρόσοψη ούτε φαίνεται από τον δρόμο. Μπαίνεις από τον προθάλαμο ενός κτιρίου του Κόσο.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Σαραγόσα
Βρίσκεται στον Κόσο, τον δρόμο που περιβάλλει το ιστορικό κέντρο ακολουθώντας τη χάραξη του ρωμαϊκού τείχους, πέντε λεπτά από την Πλατεία του Πιλάρ και πολύ κοντά στο παλάτι Σάσταγο, ένα άλλο αναγεννησιακό παλάτι με εκθέσεις και ελεύθερη είσοδο.
Μπαίνεις από τον προθάλαμο του κτιρίου και η είσοδος είναι δωρεάν, αν και τα ωράρια είναι εκείνα του ιδρύματος και άρα μειωμένα, με κλείσιμο το μεσημέρι και περιορισμένα Σαββατοκύριακα. Καλό είναι να τα ελέγξεις.
Είναι μια επίσκεψη δεκαπέντε λεπτών που πάρα πολλοί αγνοούν, εν μέρει επειδή δεν έχει δική της πρόσοψη ούτε φαίνεται από τον δρόμο. Και συνήθως υπάρχουν περιοδικές εκθέσεις στημένες γύρω από την αυλή, που τις βλέπεις στην ίδια είσοδο.
Συχνές ερωτήσεις
Εκείνη η ινφάντα που του έδωσε το όνομα, έχει σχέση με τον Γκόγια;
Και βέβαια, και είναι μια υπέροχη σύνδεση. Εκείνο το ζευγάρι ζούσε μακριά από την αυλή, γιατί ο ινφάντε είχε παντρευτεί από έρωτα και όχι από συμφέρον, και αυτό του κόστισε τα προνόμιά του. Κι αυτή την οικογένεια την απεικόνισε ούτε λίγο ούτε πολύ ο Γκόγια, η μεγαλοφυΐα που γεννήθηκε στο Φουεντετόδος, εδώ δίπλα, σε έναν διάσημο ομαδικό πίνακα και σε αρκετά πορτρέτα της ίδιας μόνης. Έτσι η γυναίκα που δίνει το όνομα σε αυτή την αυλή μάς κοιτάζει ακόμη από τους καμβάδες του καλύτερου Αραγονέζου ζωγράφου όλων των εποχών.
Και γιατί τόσες ερωτικές σκηνές σκαλισμένες στις κολόνες;
Γιατί, όπως λέγεται, δεν ήταν μόνο επίδειξη πλούτου. Ο Γκαμπριέλ Θαπόρτα διέταξε να χτιστεί για να γιορτάσει τον γάμο του: γι' αυτό τα σκαλίσματα μιλούν τόσο για έρωτα και για ζευγάρια. Ήταν ο τρόπος του να απαθανατίσει τη γυναίκα του και την ένωσή τους μπροστά στα μάτια όλης της πόλης, για να διαρκέσουν όταν εκείνοι δεν θα υπήρχαν πια. Και πώς το κατάφερε: αιώνες μετά, εδώ είμαστε ακόμη και μιλάμε για τον έρωτά του.
