Biała fasada z kolumnadą, przypominająca klasyczną świątynię, a przed nią Morze Śródziemne. Pawilon kąpielowy Balneario de Las Arenas otwarto w 1898 roku, kiedy kąpiel w morzu była praktycznie zaleceniem lekarza, a walencka śmietanka towarzyska przyjeżdżała tramwajem, żeby zażywać kąpieli, przechadzać się pod portykami i pokazać się innym. Dziś to luksusowy hotel, ale fasada i gest przetrwały nietknięte: tutaj zaczynał się letni wypoczynek, a kończyła dzielnica rybaków.
Kiedy kąpiel była lekarstwem
Pod koniec XIX wieku kąpiele morskie przepisywano ze względu na ich rzekome właściwości lecznicze i całe hiszpańskie wybrzeże zapełniło się zakładami kąpielowymi z lekarzem, kabinami i ściśle określonymi godzinami. Na plażę nie chodziło się dla przyjemności: chodziło się zażywać kąpieli i obowiązywał przy tym protokół.
Mężczyźni i kobiety kąpali się osobno, w różnych strefach, zakryci niemal od stóp do głów w bardzo długich strojach, a istniały też kabiny na kółkach, które wtaczano do wody, żeby panie mogły do niej wejść niezauważone. Ówczesna wstydliwość zamieniła plażę w dość skomplikowany system inżynierii społecznej.
Pierwotny pawilon kąpielowy z 1898 roku był znacznie skromniejszy od tego, co widać dziś. Wielka fasada z kolumnami pochodzi z około 1917 roku. Zaprojektował ją architekt Francisco Mora i należy już do innej epoki: epoki letniego wypoczynku jako utrwalonej rozrywki mieszczaństwa i oznaki statusu.
Granica między dwoma światami
Ten budynek wyznacza granicę społeczną, którą można przejść pieszo. Po jednej stronie leżała dzielnica Cabanyal, osiedle rybaków z niskimi domami o fasadach z kolorowych płytek i z chatami; po drugiej zaczynała się letniskowa strefa mieszczaństwa, z willami, restauracjami i promenadą nadmorską.
Oba światy dzieliły ten sam piasek, nie mieszając się do końca. Pas willi i zakładów kąpielowych narodził się pod koniec XIX wieku wraz z przybyciem tramwaju, który umieścił plażę pół godziny od centrum i po raz pierwszy stworzył nowoczesną ideę jeżdżenia nad morze dla przyjemności.
I jest jeszcze jedna warstwa, którą warto znać: w czasie hiszpańskiej wojny domowej ten rejon był bombardowany z powodu bliskości portu, a nadmorski pas bardzo się zmienił w latach powojennych. Pawilon działał jako zakład kąpielowy jeszcze długo w XX wieku, a potem przez dziesięciolecia podupadał, zanim przebudowano go na hotel.
Nie do przegapienia
Kolumnada z 1917 roku
Pierwotny pawilon kąpielowy z 1898 roku był skromny. Wielką klasyczną fasadę zaprojektował Francisco Mora dwadzieścia lat później.
Kąpiele według protokołu
Mężczyźni i kobiety osobno, stroje do kostek i kabiny na kółkach, żeby panie mogły wejść do wody niezauważone.
Granica społeczna
Po jednej stronie dzielnica rybaków, po drugiej letniskowe wille. Dzieliły piasek, nie mieszając się.
Tramwaj zmienił plażę
Umieścił morze pół godziny od centrum i wymyślił nowoczesną ideę jeżdżenia na plażę dla przyjemności.
Jak to wpleść w zwiedzanie Walencji
Stoi na początku promenady nadmorskiej, między dzielnicą Cabanyal a plażą Malvarrosa. To punkt, w którym kończy się dzielnica, a zaczyna plaża, i dlatego dobrze sprawdza się jako zawias całej trasy.
Wnętrze to hotel i nie można go zwiedzać, ale ogrody i strefę wejścia widać z ulicy, a fasada jest warta przystanku. Wystarczy pięć minut.
Plan, który nadaje sens całej tej okolicy, to przejść ją pieszo z południa na północ: Cabanyal z domami w kolorowych płytkach, pawilon kąpielowy, Malvarrosa, a na końcu Dom-Muzeum Blasco Ibáñeza, w którym pisarz zamienił to wszystko w literaturę. To czterdzieści minut spaceru po płaskim terenie, cały czas z morzem po prawej stronie.
Najczęstsze pytania
Czy ten tak okazały budynek to oryginał z 1898 roku?
Nie do końca, i to jest szczegół, o którym mało kto wie. Pawilon kąpielowy otwarto w 1898 roku, owszem, ale był skromniejszy. Wielka kolumnowa fasada, na którą patrzysz, pojawiła się później, około 1917 roku, a zaprojektował ją architekt Francisco Mora. Czyli to, co widzisz, to w rzeczywistości druga wersja, ta luksusowa, z czasów, kiedy miejsce zrobiło się już modne i trzeba było stanąć na wysokości zadania. Ambicje rosły razem z klientelą.
A jak ludzie się tu wtedy kąpali?
Ze wstydliwością, która dziś by nas rozbawiła. Mężczyźni i kobiety kąpali się osobno, w oddzielnych strefach, i wchodzili do wody zakryci niemal od stóp do głów, w bardzo długich kostiumach. Były nawet kabiny, żeby przebrać się tak, by nikt cię nie zobaczył. Żadnego leżenia na słońcu: kilka minut fal, o wyznaczonych porach, i z powrotem do cienia. Zupełnie inny sposób rozumienia morza, prawda?
